Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Pārthiva-Śiva-liṅga Saṃkhyā-vidhāna

Enumeration and Procedure of Earthen Liṅga Worship

विना भस्मत्रिपुंड्रेण विना रुद्रा क्षमालया । बिल्वपत्रं विना नैव पूजयेच्छंकरं बुधः

vinā bhasmatripuṃḍreṇa vinā rudrā kṣamālayā | bilvapatraṃ vinā naiva pūjayecchaṃkaraṃ budhaḥ

భస్మత్రిపుండ్రము లేక, రుద్రాక్షమాల లేక, బిల్వపత్రం లేక జ్ఞాని భక్తుడు శంకరుని పూజించకూడదు—ఇది శైవవిధిలో నిశ్చయం.

vināwithout
vinā:
Sambandha (सम्बन्ध/without-relation)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormAvyaya; preposition-like indeclinable ‘without’ (वियोगार्थक)
bhasma-tripuṃḍreṇawith the ash tripuṇḍra (three lines)
bhasma-tripuṃḍreṇa:
Karaṇa (करण/instrumental accompaniment)
TypeNoun
Rootbhasman (प्रातिपदिक) + tripuṃḍra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd), Singular; समास: तत्पुरुष ‘bhasmanā kṛtaṃ tripuṃḍram’ (ash-made tripuṇḍra)
vināwithout
vinā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormAvyaya; ‘without’
rudrākṣa-mālayāwith a rudrākṣa garland
rudrākṣa-mālayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrudrākṣa (प्रातिपदिक) + mālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd), Singular; समास: तत्पुरुष ‘rudrākṣāṇāṃ mālā’
bilva-patrama bilva leaf
bilva-patram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootbilva (प्रातिपदिक) + patra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular; समास: तत्पुरुष ‘bilvasya patram’
vināwithout
vinā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormAvyaya; ‘without’
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation
evaindeed/at all
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphasis particle (निश्चयार्थक)
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd person, Singular; parasmaipada
śaṃkaramŚaṅkara
śaṃkaram:
Karma (कर्म/object of worship)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
budhaḥa wise person
budhaḥ:
Karta (कर्ता/agent)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular

Suta Goswami (narrating Shiva-worship disciplines to the sages of Naimiṣāraṇya in the Vidyeśvara/Viśveśvarasaṃhitā context)

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Mahādeva

S
Shiva

FAQs

It teaches that Śiva-pūjā is strengthened by traditional Shaiva disciplines—Bhasma Tripuṇḍra, Rudrākṣa, and Bilva—outer supports that steady devotion and remind the worshipper of Śiva’s grace and the aim of liberation (mokṣa).

These are classic upacāras and identifiers of Saguna Śiva worship, especially in Liṅga-pūjā: Bilva is a primary offering, while Tripuṇḍra and Rudrākṣa mark the worshipper as aligned with Śiva while approaching the Liṅga with reverence and purity.

Apply Tripuṇḍra with sacred ash, wear/chant with a Rudrākṣa mālā (often alongside the Pañcākṣarī—Om Namaḥ Śivāya), and offer Bilva leaves in Śiva-pūjā, especially on Mondays and Mahāśivarātri.