पञ्चाक्षरमाहात्म्यम् / The Greatness of the Pañcākṣarī (Five-Syllable) Mantra

Verse 1

उपमन्युरुवाच । ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्तेयीवा गुरुतल्पगः । मातृहा पितृहा वापि वीरहा भ्रूणहापि वा

ఉపమన్యు అన్నాడు—ఎవడు బ్రాహ్మణహంతకుడైనా, మద్యపానికుడైనా, దొంగైనా, గురుశయ్యను అపవిత్రం చేసినవాడైనా; అలాగే మాతృహంతకుడు, పితృహంతకుడు, వీరహంతకుడు లేదా భ్రూణహంతకుడైనా.

Verse 2

संपूज्यामन्त्रकं भक्त्या शिवं परमकारणम् । तैस्तैः पापैः प्रमुच्येत वर्षैर्द्वादशभिः क्रमात्

విధిగా మంత్రంతో కూడి పరమకారణుడైన శివుని భక్తితో సమ్యక్ పూజించినచో, ఆ ఆ పాపాల నుండి పన్నెండు సంవత్సరాలలో క్రమంగా విముక్తి పొందుతాడు।

Verse 3

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पतितो ऽपि यजेच्छिवम् । भक्तश्चेन्नापरः कश्चिद्भिक्षाहारो जितेंद्रियः

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో పతితుడైనా శివుని పూజించాలి; అతడు భక్తుడై, శివుని తప్ప మరొక ఆశ్రయం లేక, భిక్షాహారంతో జీవించి, ఇంద్రియాలను జయించినవాడై ఉంటే.

Verse 4

कृत्वापि सुमहत्पापं भक्त्या पञ्चाक्षरेण तु । पूजयेद्यदि देवेशं तस्मात्पापात्प्रमुच्यते

అత్యంత మహాపాపం చేసినా, భక్తితో పంచాక్షర మంత్రం ద్వారా దేవేశ్వరుని పూజిస్తే, ఆ పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 5

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च ये चान्ये व्रतकर्शिताः । तेषामेतैर्व्रतैर्नास्ति शिवलोकसमागमः

కేవలం జలాహారులు, కేవలం వాయుభక్షులు, అలాగే కఠిన వ్రతాలతో కృశించిన ఇతరులు—ఇలాంటి వ్రతాల మాత్రమేగానీ శివలోకసమాగమం కలుగదు.

Verse 6

भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव यः शिवं सकृदर्चयेत् । सोपि गच्छेच्छिवस्थानं शिवमन्त्रस्य गौरवात्

భక్తితో పంచాక్షర మంత్రంతో ఒక్కసారి అయినా శివుని అర్చిస్తే, శివమంత్ర మహిమవల్ల అతడూ శివస్థానాన్ని చేరుతాడు.

Verse 7

तस्मात्तपांसि यज्ञांश्च सर्वे सर्वस्वदक्षिणाः । शिवमूर्त्यर्चनस्यैते कोट्यंशेनापि नो समाः

కాబట్టి సమస్త తపస్సులు, సమస్త యజ్ఞాలు—దక్షిణగా సర్వస్వం ఇచ్చినవైనా—శివమూర్తి అర్చనకు కోట్యంశమంతైనా సమానమవు।

Verse 8

बद्धो वाप्यथ मुक्तो वा पश्चात्पञ्चाक्षरेण चेत् । पूजयन्मुच्यते भक्तो नात्र कार्या विचारणा

బద్ధుడైనా, ముక్తుడైనా, తరువాత పంచాక్షరీ మంత్రంతో శివుని పూజిస్తే ఆ భక్తుడు విముక్తి పొందుతాడు; ఇందులో విచారణ అవసరం లేదు।

Verse 9

अरुद्रो वा सरुद्रो वा सूक्तेन शिवमर्चयेत् । यः सकृत्पतितो वापिमूढो वा मुच्यते नरः

రుద్రాచారంలేనివాడైనా, రుద్రశక్తి కలవాడైనా, ఈ సూక్తంతో శివుని అర్చించాలి; ఎందుకంటే ఒక్కసారి పతితుడైనవాడైనా, మోహితుడైనా నరుడు విముక్తి పొందుతాడు।

Verse 10

षडक्षरेण वा देवं सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् । शिवभक्तो जितक्रोधो ह्यलब्धो लब्ध एव च

షడక్షరీ మంత్రంతో గానీ, సూక్తమంత్రంతో గానీ దేవుని పూజించాలి. శివభక్తుడు క్రోధాన్ని జయించినవాడు; అతనికి ఏమీ లభించకపోయినా, చాలా లభించినా, సమస్థితిలోనే ఉంటాడు।

Verse 11

अलब्धाल्लब्ध एवात्र विशिष्टो नात्र संशयः । स ब्रह्मांगेन वा तेन सहंसेन विमुच्यते

ఇక్కడ ముందుగా లభించనిదాన్ని పొందినవాడే విశిష్ట సాధకుడు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ లాభంతో అతడు బ్రహ్మస్వరూపంతో ఏకమై గానీ, హంస (అంతరాత్మ) సహితంగా గానీ విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 12

तस्मान्नित्यं शिवं भक्त्या सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् । एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा

కాబట్టి భక్తితో, సుక్త స్తోత్రాలు మరియు మంత్రాలతో నిత్యం శివుని పూజించాలి. ఈ పూజను రోజుకు ఒకసారి, రెండుసార్లు, మూడుసార్లు లేదా నిత్యవ్రతంగా నిరంతరంగా చేయవచ్చు.

Verse 13

ये ऽर्चयंति महादेवं विज्ञेयास्ते महेश्वराः । ज्ञानेनात्मसहायेन नार्चितो भगवाञ्छिवः

మహాదేవుని అర్చించే వారు ‘మహేశ్వరులు’ అని తెలుసుకోవాలి. కానీ భక్తి, ఆచరణ లేకుండా కేవలం ఆత్మాశ్రితమైన స్వకేంద్ర జ్ఞానంతో మాత్రమే భగవాన్ శివుని నిజంగా ఆరాధించలేం.

Verse 14

स चिरं संसरत्यस्मिन्संसारे दुःखसागरे । दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं मूढो नार्चयते शिवम्

అతడు ఈ దుఃఖసాగరమైన సంసారంలో దీర్ఘకాలం సంచరిస్తాడు; దుర్లభమైన మానవజన్మ పొందినా మోహితుడు శ్రీశివుని ఆరాధించడు।

Verse 15

निष्फलं तस्य तज्जन्म मोक्षाय न भवेद्यतः । दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं ये ऽर्चयन्ति पिनाकिनम्

అతని జన్మ నిష్ఫలమే, ఎందుకంటే అది మోక్షహేతువు కాదు—దుర్లభమైన మానవస్థితి పొందినా పినాకి (శివుడు) ను ఆరాధించనప్పుడు।

Verse 16

तेषां हि सफलं जन्म कृतार्थास्ते नरोत्तमाः । भवभक्तिपरा ये च भवप्रणतचेतसः

నిజంగా వారి జన్మ సఫలము; వారు నరోత్తములు, కృతార్థులు—భవుడు (శివుడు) పట్ల భక్తిపరులై, భవునికి నమ్రచిత్తులై ఉన్నవారు।

Verse 17

भवसंस्मरणोद्युक्ता न ते दुःखस्य भागिनः । भवनानि मनोज्ञानि विभ्रमाभरणाः स्त्रियः

భవుడు (శివుడు) స్మరణలో నిమగ్నులైన వారు దుఃఖానికి భాగస్వాములు కారు; వారికి నివాసాలు కూడా మనోహరంగా అనిపిస్తాయి, స్త్రీలు—సౌమ్యలావణ్యంతో అలంకృతులు—జీవితానికి శుభాభరణాలవలె కనిపిస్తారు।

Verse 18

धनं चातृप्तिपर्यन्तं शिवपूजाविधेः फलम् । ये वाञ्छन्ति महाभोगान्राज्यं च त्रिदशालये

శివపూజావిధి ఫలం తృప్తి కలిగేంతవరకు, అంటే లోటు తొలగించే సమృద్ధి ధనం; మహాభోగాలు కోరువారు త్రిదశాలయంలో (స్వర్గలోకంలో) రాజ్యమును కూడా పొందుతారు।

Verse 19

ते वाञ्छन्ति सदाकालं हरस्य चरणाम्बुजम् । सौभाग्यं कान्तिमद्रूपं सत्त्वं त्यागार्द्रभावता

వారు ఎల్లప్పుడూ హరుడు (శివుడు) యొక్క పద్మపాదాలను కోరుకుంటారు. ఆ భక్తి వల్ల సౌభాగ్యం, కాంతిమయమైన సుందర రూపం, శుద్ధ సత్త్వం, మరియు త్యాగభావంతో కరిగిన హృదయం కలుగుతుంది.

Verse 20

शौर्यं वै जगति ख्यातिश्शिवमर्चयतो भवेत् । तस्मात्सर्वं परित्यज्य शिवैकाहितमानसः

శివుని అర్చించే వానికి లోకంలో శౌర్యమూ కీర్తియూ కలుగుతాయి. కనుక అన్నిటినీ విడిచి మనస్సును ఒక్క శివునిలోనే స్థిరపరచాలి.

Verse 21

शिवपूजाविधिं कुर्याद्यदीच्छेच्छिवमात्मनः । त्वरितं जीवितं याति त्वरितं याति यौवनम्

ఎవరైనా తన ఆత్మకోసం—పతి-ప్రభువు శివుని అనుగ్రహం—కోరితే, శివపూజా విధిని ఆచరించాలి. ఎందుకంటే జీవితం త్వరగా గడుస్తుంది, యౌవనమూ త్వరగా పోతుంది.

Verse 22

त्वरितं व्याधिरभ्येति तस्मात्पूज्यः पिनाकधृक् । यावन्नायाति मरणं यावन्नाक्रमते जरा

వ్యాధి త్వరగా చేరుతుంది; అందుకే పినాకధారి శివుని పూజించాలి—మరణం ఇంకా రాకముందే, జరా ఇంకా ఆక్రమించకముందే.

Verse 23

यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावत्पूजय शंकरम् । न शिवार्चनतुल्यो ऽस्ति धर्मो ऽन्यो भुवनत्रये

ఇంద్రియాలకు లోపం రాకముందే శంకరుని పూజించు. త్రిలోకాల్లో శివార్చనతో సమానమైన మరొక ధర్మం లేదు.

Verse 24

इति विज्ञाय यत्नेन पूजनीयस्सदाशिवः । द्वारयागं जवनिकां परिवारबलिक्रियाम्

ఇలా తెలుసుకొని యత్నంతో సదాశివుని పూజించాలి—ద్వారయాగం చేయడం, జవనిక (గర్భగృహ తెర) ఏర్పాటు చేయడం, మరియు ఆయన పరివార దేవతలకు విధిగా బలిక్రియ సమర్పించడం ద్వారా.

Verse 25

नित्योत्सवं च कुर्वीत प्रसादे यदि पूजयेत् । हविर्निवेदनादूर्ध्वं स्वयं चानुचरो ऽपि वा

ఎవరైనా భక్తితో పూజ చేసి ప్రసాదాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో స్వీకరిస్తే, ఆయన గౌరవార్థం నిత్యోత్సవం కూడా చేయాలి. హవిస్ నివేదించిన తరువాత, పూజారి తానే గానీ లేదా అతని అనుచరుడైనా గానీ క్రమంగా సేవను కొనసాగించాలి.

Verse 26

प्रसादपरिवारेभ्यो बलिं दद्याद्यथाक्रमम् । निर्गम्य सह वादित्रैस्तदाशाभिमुखः स्थितः

ప్రసాద-పరివార సేవకులకు యథాక్రమంగా బలిని సమర్పించాలి. తరువాత వాద్యనాదాలతో బయటికి వచ్చి, నియత దిశాభిముఖంగా నిలవాలి।

Verse 27

पुष्पं धूपं च दीपञ्च दद्यादन्नं जलैः सह । ततो दद्यान्महापीठे तिष्ठन्बलिमुदङ्मुखः

పుష్పం, ధూపం, దీపం సమర్పించి, జలంతో కూడిన అన్నాన్ని కూడా అర్పించాలి. తరువాత మహాపీఠంపై నిలబడి ఉత్తరాభిముఖంగా బలిని అర్పించాలి।

Verse 28

ततो निवेदितं देवे यत्तदन्नादिकं पुरा । तत्सर्वं सावशेषं वा चण्डाय विनिवेदयेत्

తదుపరి, ముందుగా దేవునికి నివేదించిన అన్నాది—మొత్తమో లేదా మిగిలినదో—అన్నిటినీ చండునికి మళ్లీ నివేదించాలి।

Verse 29

हुत्वा च विधिवत्पश्चात्पूजाशेषं समापयेत् । कृत्वा प्रयोगं विधिवद्यावन्मन्त्रं जपं ततः

విధివిధానంగా ఆహుతి సమర్పించిన తరువాత పూజలో మిగిలిన కర్మలను సక్రమంగా ముగించాలి. ఆపై విధివత్గా ప్రయోగం చేసి, నియమించినట్లుగా మంత్రజపం చేయాలి।

Verse 30

नित्योत्सवं प्रकुर्वीत यथोक्तं शिवशासने । विपुले तैजसे पात्रे रक्तपद्मोपशोभिते

శివశాసనంలో చెప్పిన విధంగా నిత్యోత్సవం (దైనిక పూజ) నిర్వహించాలి. విశాలమైన, తేజోవంతమైన పాత్రలో ఎర్ర తామరలతో అలంకరించి నైవేద్యద్రవ్యాలను అమర్చాలి।

Verse 31

अस्त्रं पाशुपतं दिव्यं तत्रावाह्य समर्चयेत् । शिवस्यारोप्यः तत्पात्रं द्विजस्यालंकृतस्य च

అక్కడ దివ్యమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని ఆహ్వానించి భక్తితో సమర్చించాలి. తరువాత ఆ పాత్రను శివసంబంధమైనదిగా భావించి, అలంకృత (సత్కృత) బ్రాహ్మణునికీ అర్పించాలి।

Verse 32

न्यस्तास्त्रवपुषा तेन दीप्तयष्टिधरस्य च । प्रासादपरिवारेभ्यो बहिर्मंगलनिःस्वनैः

ఆపై ఆయుధధారిగా ఉన్న అతనితోను, తేజోవంతమైన దండధారితోను కలిసి, ప్రాసాద పరివారాలు మంగళధ్వనులతో బయటకు సాగాయి।

Verse 33

नृत्यगेयादिभिश्चैव सह दीपध्वजादिभिः । प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा न द्रुतं चाविलम्बितम्

నృత్య-గేయాది కార్యక్రమాలతోను, దీప-ధ్వజాది శుభచిహ్నాలతోను కలిసి, మూడు ప్రదక్షిణలు చేయాలి—అతి వేగంగా కాదు, అనవసర ఆలస్యంగా కూడా కాదు।

Verse 34

आदायाभ्यंतरं नीत्वा ह्यस्त्रमुद्वासयेत्ततः । प्रदक्षिणादिकं कृत्वा यथापूर्वोदितं क्रमात्

పూజాసామగ్రిని తీసుకొని లోపలికి తెచ్చి, తరువాత ఆహ్వానించిన అస్త్రశక్తిని ఉద్వాసనం చేయాలి. ఆపై ప్రదక్షిణ మొదలైన సమాప్తి కర్మలు చేసి, ముందుగా చెప్పిన క్రమానుసారంగా కొనసాగాలి.

Verse 35

आदाय चाष्टपुष्पाणि पूजामथ समापयेत्

ఎనిమిది పుష్పాలను తీసుకొని భక్తితో శివునికి సమర్పించి విధివిధానంగా పూజను సమాప్తి చేయాలి।