शुक्रोत्पत्तिः तथा महेश्वरदर्शनम् (Śukra’s Emergence and the Vision of Maheśvara)
అధ్యాయ 49లో సనత్కుమారుడు శివునికి విస్తృతమైన స్తోత్ర-మంత్రాన్ని ఉపదేశిస్తాడు; అందులో ఆయన ఐశ్వర్యం, కాలస్వరూపం, తపస్సు, ఉగ్రరూపాలు, సర్వవ్యాప్తి వర్ణించబడతాయి. ఆ మంత్రప్రభావంతో శుక్రుడు ఉదరావరణం నుండి ఉద్భవించి లింగమార్గం ద్వారా బయటకు వస్తాడు—ఇది అద్భుత జన్మకూ, శివాధీనమైన ప్రతీకాత్మక పునర్జన్మకూ సూచకం. తరువాత గౌరీ పుత్రప్రాప్తి కోసం అతనిని స్వీకరిస్తుంది; విశ్వేశ్వరుడు అతనిని అజరామర, తేజోమయ, ‘ద్వితీయ శంకరుడు’ వలె నిర్మిస్తాడు. భూమిపై మూడు వేల సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత శుక్రుడు మహేశ్వరుని నుండి మళ్లీ జన్మించి మునిగా, వేదజ్ఞాననిధిగా అవతరిస్తాడు. ఆపై శుక్రుడు పరమేశ్వర దర్శనం పొందుతాడు; సమీపంలో దైత్యుడు అంధకుడు ఘోరతపస్సుతో శూలంపై ఎండిపోయి కనిపిస్తాడు—అంధకచక్రానికి నేపథ్యం. విరూపాక్ష, నీలకంఠ, పినాకి, కపర్ది, త్రిపురఘ్న, భైరవ మొదలైన నామాలతో శివుని బహురూప, భయంకర-రక్షక స్వభావం మరియు త్రిలోకాధిపత్యం ప్రతిపాదించబడుతుంది.
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ओंनमो नमः । सनत्कुमार उवाच । इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् । निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम्
సనత్కుమారుడు పలికెను—ॐ! దేవేశ్వరా, దేవాసురులచే నమస్కృతుడవైన నీకు నమస్కారం; భూత-భవ్యాధార మహాదేవా; హరిత-పింగళ నేత్రా; బలస్వరూపా, బుద్ధిరూపా; వ్యాఘ్రచర్మధారీ; అరణ్యవాసీ; త్రిలోక్యప్రభవ ఈశ్వరా; హరితనేత్ర హరా; యుగాంతకారి అనలా; గణేశా, లోకపాలా; మహాభుజా, మహాహస్తా; శూలధారీ; మహాదంష్ట్రా; కాలస్వరూప మహేశ్వరా; అవ్యయా; నీలగ్రీవా; మహోదరా; గణాధ్యక్షా; సర్వాత్మా; సర్వభావనా; సర్వగా; మృత్యుహంతా; పారియాత్ర సువ్రతా; బ్రహ్మచారీ; వేదాంతగాయకా; తపఃశిఖరగ; పశుపతే; వ్యక్తావ్యక్త; శూలపాణే; వృషకేతవే; హరే; జటినే; శిఖండినే; లకుటినే; మహాయశసే; భూతేశ్వరా; గుహావాసినే; వీణా-పణవ-తాళనినాదసహితా; అమరా; దర్శనీయా; బాలసూర్యనిభా; శ్మశానవాసినే; భగవన్ ఉమాపతే; అరిందమా; భగనేత్రపాతకా; పూష్ణోర్దశననాశకా; కఠోరకర్మకర్తా; పాశహస్తా; ప్రళయకాలా; ఉల్కాముఖా; అగ్నికేతవే; మునయే; దీప్తా; విశాంపతే; ఉన్నయితా; జనకా; చతుర్థా; లోకసత్తమా; వామదేవా; వాగ్దాక్షిణ్యా; వామమార్గీ భిక్షవే; భిక్షురూపిణే; స్వయంజటిలా; శక్రహస్తప్రతిస్తంభకా; వసూనాం స్థంభా; క్రతవే క్రతుకరాయ; కాలా; మేధావినే; మధుకరాయ; చలాయ; వానస్పత్యాయ; వాజసనేయ—సర్వాశ్రమపూజితా; జగద్ధాత్రే జగత్కర్త్రే; శాశ్వత పురుషా; ధ్రువా; ధర్మాధ్యక్షా; త్రివర్త్మనే; భూతభావనా; త్రినేత్రా; బహురూపా; సహస్రసూర్యసమప్రభా; సర్వతూర్యనినాదినే; సర్వబాధావిమోచకా; బంధనాయ సర్వధారిణే; ధర్మోత్తమా; పుష్పదంతా; భాగా; ముఖా; సర్వహరా; హిరణ్యశ్రవసే; ద్వారిణే; భీమా; భీమపరాక్రమా—ॐ నమో నమః! సనత్కుమారుడు పలికెను—ఈ మంత్రవరాన్ని జపించి శుక్రుడు జఠరపంజరమునుండి బయటికి వచ్చెను; లింగమార్గమున నిష్క్రాంతుడై, శంభువు శుక్రమువలె ఉగ్రతేజస్సుతో ప్రకాశించెను।
Verse 2
गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः । अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः
పుత్రప్రాప్తి నిమిత్తం గౌరీ అతనిని స్వీకరించింది; అనంతరం విశ్వేశుడు (శివుడు) అతనిని నిర్మించాడు. అతడు అజరుడూ అమరుడూ, శ్రీమంతుడై—రెండవ శంకరుడివలె అయ్యాడు।
Verse 3
त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु समतीतैर्महीतले । महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः
భూమిపై మూడు వేల సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, వేదనిధి ముని శుక్రుడు మహేశ్వరుడు (శివుడు) అనుగ్రహశక్తిచే పునర్జన్మ పొందెను।
Verse 4
ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् । अंधकं धैर्यसद्वन्यदानवेशं तपस्विनम्
అతడు దానవాధిపతి అంధకుని చూచెను—తపస్సుతో క్షీణించినవాడు, ధైర్యంలో స్థిరుడు, శూలాసనంపై ఆసీనుడై, పరమేశ్వరుడు శివుని ధ్యానంలో లీనమై, వనతపస్విలా తపోబలప్రభతో ప్రకాశించుచున్నాడు।
Verse 5
महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् । अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम्
నేను మహాదేవునికి నమస్కరిస్తాను—విరూపాక్షుడికి, శిరస్సుపై అర్ధచంద్రశేఖరుడికి; అమృతస్వరూపుడైన శాశ్వత స్థాణువుకు; నీలకంఠుడికి, పినాకధారికి।
Verse 6
वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् । कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम्
నేను వృషభధ్వజుడైన ప్రభువును శరణు వేడుతున్నాను—తెలుసుకోవలసిన పరమ పురుషుడు, సమస్త ధర్మోచిత కోరికలను ప్రసాదించేవాడు. ఆయన కామారిగా, కామదహనుడిగా; అయినా భక్తాభీష్టానుసారం రూపం ధరించేవాడు, కపర్ది।
Verse 7
विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् । योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम्
వారు గిరీశ్వరుడైన శివుణ్ని దర్శించారు—విచిత్రరూపుడైన భీముడిని; మాలాధారిని, రక్తవస్త్రధారిని. ఆయన మహాయోగి, కాలదహనుడు, త్రిపురఘ్నుడు, కపాలి।
Verse 8
गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् । अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्
ఇది గూఢవ్రతము, గుప్తమంత్రము—అత్యంత గంభీరము, అంతర్భక్తితోనే గ్రాహ్యము. అణిమాది సిద్ధులకు ఆధారమై, త్రిలోకమందు ఐశ్వర్యసమృద్ధిని ప్రసాదించును.
Verse 9
वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् । महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम्
ఆయన వీరుడు, వీరహంతకుడును—ఘోరుడు, భయభక్తులను కలిగించువాడు, సాధారణ రూపానికి అతీతుడు; బలిష్ఠదేహుడు, పరమ నిపుణుడు. సమస్త మాంసభక్షక మహామాంసాదుడు, తన అనంతశక్తితో ఉన్మత్తుడు—అదే భైరవుడు, మహేశ్వరుడు.
Verse 10
त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् । कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम्
అతడు త్రిలోకాలను కంపింపజేసే భయంకరుడు, లోభి, స్వభావతః వేటగాడు, యజ్ఞనాశకుడు. కృత్తికల కుమారులతో కూడి, ఉన్మత్త స్థితిలో చర్మవస్త్రం ధరించి దర్శనమిచ్చాడు।
Verse 11
गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् । दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम्
అతడు గజచర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించి, క్షుభితమైన దేహంపై సర్పాలను ఆభరణాలుగా మోసేవాడు. అతనితో పాటు దగ్గరగా వేలాడే భయంకర వేతాళుడు కూడా ఉండెను; శాకినులు పూజించువాడు—శివుని ఘోర రూపప్రభ.
Verse 12
अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् । भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम्
నేను శివునికి నమస్కరిస్తున్నాను—అఘోర స్వరూపుడైయుండి కూడా ఘోర దైత్యగణాలను సంహరించువాడు; భయంకర గర్జన కలవాడు; అరణ్యాధిపతి వృక్షంలా స్థిరుడు; భస్మంతో పవిత్రమైన అంగములు కలవాడు; జటాధారి, పరమశుద్ధుడు; మరియు శతశః భేరుండసమ వీరులచే సేవింపబడువాడు।
Verse 13
भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् । क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम्
అతడు భూతేశ్వరుడు, భూతనాథుడు—పంచమహాభూతాలలో వ్యాపించిన, పక్షివలె వేగంగా సంచరించే—క్రోధితుడు, నిష్ఠురుడు, భయంకర ప్రచండుడు అయిన చండీశ్వరుని, చండికాదేవికి ప్రియునిగా దర్శించాడు.
Verse 14
चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् । लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम्
అతడు ప్రచండుడు, ఉన్నతుడు, గరుడసమ పక్షబలంతో అప్రతిహత వేగవంతుడు; నిత్యం ఆసవ-రసాన్ని భుజించువాడు. జిహ్వ లేలిహానంగా మహారౌద్రుడు—అతడే మృత్యువు, అయినా మృత్యువుకే అగోచరుడు.
Verse 15
मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् । रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम्
ఆయనే మృత్యువుకూ మృత్యువు, మహాసేనాధిపతి, శ్మశాన-అరణ్య నివాసి. ఆయనే రాగము, ఆయనే విరాగము; రాగాంధుడుగానూ, వీతరాగమైన శతచిత్తాలతో అలంకృతుడుగానూ దర్శనమిస్తాడు।
Verse 16
सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् । सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम्
ఆయనే సత్త్వ-రజ-తమ తత్త్వము; ఆయనే ధర్మమని, అధర్మమని కూడా పిలువబడతాడు, వాసవుడు (ఇంద్రుడు) యొక్క అనుజుడని కూడా. ఆయనే సత్యము, అయినా అసత్యగ్రాహ్యతకు అతీతుడు; ఆయనే సద్రూపము, అసద్రూపమూ—కారణాలకు ముందున్న అహేతుకుడు।
Verse 17
अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् । यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम्
భక్తుడు శివుని అర్ధనారీశ్వరుడిగా, భానువుగా, కోటి కోటి సూర్యులకన్నా అధిక ప్రభతో ధ్యానిస్తాడు; ఆయనే యజ్ఞము, యజ్ఞపతి, రుద్రుడు, పరమ ఈశానుడు, వరదాత—శివుడు, మంగళకర ప్రభువు।
Verse 18
अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः । शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात्
ఇవి పరమాత్ముడైన భగవాన్ శివుని నూట ఎనిమిది దివ్య మూర్తులు. వాటిని ధ్యానించగానే ఆ దానవుడుకూడా ఆ మహాభయము నుండి విముక్తుడయ్యాడు.
Verse 19
दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना । तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः
అప్పుడు కపర్ది భగవాన్ శివుడు దివ్య అమృతవర్షంతో అతనికి అభిషేకం చేశాడు. సంతుష్టుడై శివుడు అతనిని శూలాగ్రం నుండి విడిపించి క్రిందికి దించాడు.
Verse 20
उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः । असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना
అనంతరం మహేశానుడు (శివుడు) ఆ మహాదైత్యుడు అంధకునితో పలికెను. అసురుడు మహాత్ముడైన ప్రభువు ముందుగా సాంత్వనతో చెప్పి చేసిన సమస్తమును పూర్తిగా వినెను.
Verse 21
ईश्वर उवाच । भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च । शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ ఓ దైత్యేంద్రా! నీ దమము, నియమములతో నేను సంతుష్టుడను; నీ శౌర్యము, ధైర్యములతో కూడ. ఓ సువ్రతా, వరమును కోరుకొనుము—వరమును ఎంచుకొనుము.
Verse 22
आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः । वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम
నీవు నిత్యం నన్ను ఆరాధించితివి; అందువల్ల నీ సమస్త కల్మషములు పూర్తిగా తొలగిపోయినవి. నేను వరదాతను; నీవు వరార్హుడవు, ఓ మహాదైత్యేంద్రశ్రేష్ఠా.
Verse 23
प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव । त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः
ప్రాణసంధారణ తపస్సు ద్వారా నీకు కలిగిన పుణ్యఫలముచేత మూడు వేల సంవత్సరములు నీకు తృప్తి మరియు శాంతి కలుగుగాక.
Verse 24
सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः । भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम्
సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇది విని అంధకుడు వణుకుతూ, కరజోడించి పలికెను. భూమిపై రెండు మోకాళ్లు మోపి భగవాన్ ఉమాపతి శివుని సమక్షంలో నమస్కరించాడు।
Verse 25
अंधक उवाच । भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः । हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे
అంధకుడు పలికెను—హే భగవాన్! నీవు పరాత్పర పరముడవు, అయినా దీనదుఃఖితులపై కరుణాస్వరూపుడవు. పూర్వం యుద్ధరంగంలో ఆనందంతో గద్గద వాణితో నేను నిన్ను సంభోదించితిని।
Verse 26
यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् । अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः
మోహవశమున ఈ లోకమందు నాచేత జరిగిన నింద్యకర్మలన్నీ—నిన్ను నిజంగా తెలియక—హే ప్రభూ, అవన్నీ మనసులో పెట్టుకొనకుము।
Verse 27
पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया । क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम्
పార్వతీ దేవిపై కూడా కామదోషముచేత నాచేత జరిగిన దుష్కార్యమును—హే మహాదేవా, క్షమించుము. నేను అత్యంత దీనుడను, ఘోర దుఃఖంతో బాధపడుచున్నాను।
Verse 28
दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः । दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि
దుఃఖితునిపై దయ చేయవలెను, ముఖ్యంగా అసహాయుడు మరియు దరిద్రునిపై; భక్తియుక్త దీన భక్తునికి నీవు నిత్యం కరుణ చూపవలెను।
Verse 29
सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव । रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः
నేను దీనుడను, అయినా భక్తియుక్తుడను; నీ శరణు కోరుతూ వచ్చాను. నన్ను రక్షించవలెను—చూడుము, నేను కృతాంజలి చేసి ప్రార్థిస్తున్నాను।
Verse 30
इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि । क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम्
ఈ దేవి—జగన్మాత—నాపై సంతుష్టురాలై ఉంది. ఆమె సమస్త క్రోధాన్ని విడిచి ప్రసన్నగా నన్ను అనుగ్రహదృష్టితో చూడుగాక।
Verse 31
क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर । तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर
ఆమె క్రోధం ఎక్కడ, నేను ఈ దయనీయ దైత్యుడు ఎక్కడ, ఓ చంద్రశేఖరా! ఓ అర్ధేందుచూడ శంభో మహేశ్వరా, దానిని భరించగల శక్తి నాకు లేదు।
Verse 32
क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः । कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा
నీవు ఎక్కడ—పరమ ఉదారుడవు—నేను ఎక్కడ, అసహాయుడనై ఉన్నాను! కామం, క్రోధం మొదలైన దోషాలచేత, అలాగే జరా మరియు మరణముచేత నేను అణచివేయబడ్డాను।
Verse 33
अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः । कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः
ఇది నీ వీరపుత్రుడు—యుద్ధంలో దిట్ట, మహాబలవంతుడు. నన్ను ఈ దయనీయ స్థితిలో చూసి కోపవశం చెందకుము.
Verse 34
तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् । पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात्
హిమహారం, శీతకిరణ చంద్రుడు, శంఖం, కుందపుష్పం, ఇంద్రుని వంటి వర్ణధారిణి అయిన జననీ పార్వతీదేవిని గురుగౌరవం మరియు ఆయన పవిత్ర అధికారానికి భక్తిశ్రద్ధతో నేను నిత్యం దర్శించుగాక.
Verse 35
नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह । निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः
నేను మీ ఇద్దరికీ నిత్య భక్తుడిగా ఉండి, ఇతర దేవతల పట్ల కూడా వైరం లేకుండా ఉండాలి. గణులతో కలిసి నివసిస్తూ—శాంతహృదయంతో యోగధ్యానంలో స్థిరుడనై ఉండాలి.
Verse 36
मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् । त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम्
హే మహేశాన! నీ కృపవల్ల దానవీయ విరోధం నుండి పుట్టే ఆ పునర్జన్మను నేను మరల ఎప్పుడూ స్మరించకూడదు, దానిలోకి లాగబడకూడదు. ఈ పరమోత్తమ వరాన్ని నాకు ప్రసాదించు।
Verse 37
सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः । ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम्
సనత్కుమారుడు అన్నాడు—ఇంత చెప్పి దైత్యేంద్రుడు మౌనమయ్యాడు. అతడు త్రినేత్రుడైన దేవుని ధ్యానిస్తూ, పార్వతీదేవిని మాతృరూపంగా దర్శించి తన చిత్తాన్ని ఆమెయందే నిలిపాడు।
Verse 38
ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा । स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम्
తర్వాత ప్రసన్నమైన, శాంతమైన దృష్టితో రుద్రుడు అతనిని చూచినప్పుడు, అతడు వెంటనే పూర్వవృత్తాంతాన్ని మరియు తన స్వంత అద్భుత జన్మవృత్తాన్ని స్మరించాడు।
Verse 39
तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः । प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः
ఆ వృత్తాంతం స్మరణకు రాగానే అతని మనోరథం పరిపూర్ణమైంది. తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించి అతడు ఆపై కృతకృత్యుడయ్యాడు।
Verse 40
पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता । तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात्
ధీమంతుడైన శంకరుడు, బాలేందుశేఖరుడు, ప్రేమతో పార్వతీ శిరస్సును స్పర్శించి ఆశీర్వదించి శిరోసౌరభాన్ని గ్రహించాడు. ఆయన ప్రసన్నుడగగా, ఆ ప్రసన్న దేవుని కృపవల్ల ఆమె కోరినదంతా పొందింది।
Verse 41
एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् । गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम्
అంధకుని ఈ ప్రాచీన వృత్తాంతాన్ని మీకు సంపూర్ణంగా చెప్పాను. మహాదేవుని ప్రసాదకృపవల్ల అతనికి గణత్వం (గాణపత్యం) లభించింది; అది పరమ సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।
Verse 42
मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः । पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः
మృత్యుంజయ మంత్రం ప్రకటించబడింది—అది మరణనాశకము. అది సమస్త ధర్మ్యకామనల ఫలాన్ని ఇస్తుంది; కనుక శ్రద్ధతో ప్రయత్నించి జపించవలెను।
Verse 49
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अंधकगण जीवितप्राप्तिवर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము, ద్వితీయ భాగమైన రుద్రసంహితలో, పంచమ యుద్ధఖండంలో ‘అంధకగణ జీవితప్రాప్తి వర్ణనం’ అనే నలభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
Frequently Asked Questions
Sanatkumāra transmits a powerful Śiva-stotra/mantra whose efficacy is shown through Śukra’s extraordinary emergence and subsequent divine re-fashioning, followed by Śukra’s later rebirth from Maheśvara and the narrative setup for the Andhaka episode.
The ‘liṅga-path’ emergence and the mantravara frame rebirth as a Śaiva sacral transformation: identity and power are reconstituted through Śiva’s mantraic presence, not merely through biological lineage.
Multiple Śiva-forms are foregrounded through epithets—Virūpākṣa, Nīlakaṇṭha, Pinākin, Kapardin, Tripuraghna, Bhairava—presenting Śiva as yogin, time (kāla), cosmic lord, and fierce remover of obstacles to dharma.