राहोः शिरच्छेदन-कारणकथनम् / The Account of Rāhu’s Beheading (Cause and Background)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एकदा वारिधिसुतो वृन्दापति रुदारधीः । सभार्य्यस्संस्थितो वीरोऽसुरैस्सर्वैः समन्वितः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఒకసారి వారిధిపుత్రుడు, వృందాపతి, కఠిన సంకల్పముగల వీరుడు, భార్యతో కూడి సమస్త అసురులతో సమన్వితుడై కార్యానికి సిద్ధంగా నిలిచెను.

Verse 2

तत्राजगाम सुप्रीतस्सुवर्चास्त्वथ भार्गवः । तेजः पुंजो मूर्त इव भासयन्सकला दिशः

అప్పుడు భృగువంశీయుడైన భార్గవ ఋషి అత్యంత ప్రీతితో, ప్రకాశవంతుడై అక్కడికి వచ్చెను; తేజస్సు మూర్తిరూపంగా సమస్త దిశలను ప్రకాశింపజేసెను.

Verse 3

तं दृष्ट्वा गुरुमायान्तमसुरास्तेऽखिला द्रुतम् । प्रणेमुः प्रीतमनसस्सिंधुपुत्रोऽपि सादरम्

గురువు వస్తున్నాడని చూచి ఆ అసురులందరూ వెంటనే ఆనందహృదయంతో ప్రణామం చేసిరి; సింధుపుత్రుడు (జలంధరుడు) కూడ సాదరంగా నమస్కరించెను.

Verse 4

दत्त्वाशीर्वचनं तेभ्यो भार्गवस्तेजसां निधिः । निषसादासने रम्ये संतस्थुस्तेऽपि पूर्ववत्

వారికి ఆశీర్వచనములు ప్రసాదించి, తేజస్సుల నిధి భార్గవుడు (శుక్రాచార్యుడు) రమ్యమైన ఆసనమున కూర్చుండెను; వారు కూడా మునుపటివలె నిలిచిరి.

Verse 5

अथ सिंध्वात्मजो वीरो दृष्ट्वा प्रीत्या निजां सभाम् । जलंधरः प्रसन्नोऽभूदनष्टवरशासनः

అప్పుడు సింధువు కుమారుడైన వీరుడు జలంధరుడు తన సభను ఆనందంతో చూచి, అప్రతిహత వరశాసనంలో స్థిరుడై ప్రసన్నుడయ్యెను।

Verse 6

तत्स्थितं छिन्नशिरसं दृष्ट्वा राहुं स दैत्यराट् । पप्रच्छ भार्गवं शीघ्रमिदं सागरनन्दनः

అక్కడ తల నరికబడిన రాహువు నిలిచి ఉండటాన్ని చూచి, దైత్యరాజు సాగరనందనుడు వెంటనే భార్గవుడు (శుక్రాచార్యుడు)ను—ఇది ఏమిటని—అడిగెను।

Verse 7

जलंधर उवाच । केनेदं विहितं राहोश्शिरच्छेदनकं प्रभो । तद्ब्रूहि निखिलं वृत्तं यथावत्तत्त्वतो गुरो

జలంధరుడు పలికెను—ప్రభో! రాహువు శిరఛ్ఛేదనం ఎవరి చేత విధింపబడెను? గురో, జరిగినదంతా యథావత్తుగా తత్త్వతః నాకు చెప్పుము।

Verse 8

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं प्रत्युवाच यथार्थवत्

సనత్కుమారుడు పలికెను—సింధుపుత్రుని మాటలు విని భార్గవుడు భగవాన్ శివుని పాదపద్మాలను స్మరించి, యథార్థముగా తగిన సమాధానమిచ్చెను।

Verse 9

शुक्र उवाच । जलंधर महावीर सर्वासुरसहायक । शृणु वृत्तांतमखिलं यथावत्कथयामि ते

శుక్రుడు పలికెను—ఓ జలంధర మహావీరా, సమస్త అసురులకు సహాయకుడా! విను, జరిగిన సమస్త వృత్తాంతాన్ని యథావిధిగా నీకు చెబుతాను।

Verse 10

पुराभवद्बलिर्वीरो विरोचनसुतो बली । हिरण्यकशिपोश्चैव प्रपौत्रो धर्मवित्तमः

పూర్వకాలంలో బలి అనే వీరుడు ఉండెను—విరోచనుని కుమారుడు, మహాబలవంతుడు; హిరణ్యకశిపుని ప్రపౌత్రుడు, ధర్మవేత్తలలో అగ్రగణ్యుడు।

Verse 11

पराजितास्सुरास्तेन रमेशं शरणं ययुः । सवासवास्स्ववृत्तांतमाचख्युः स्वार्थसाधकाः

అతనిచేత పరాజితులైన అసురులు రమేశుని శరణు చేరిరి. వసువులు, ఆదిత్యులతో కూడి జరిగిన సమస్త వృత్తాంతమును వివరించిరి—తమ స్వార్థసిద్ధి కోరుతూ।

Verse 12

तदाज्ञया सुरैः सार्द्धं चक्रुस्संधिमथो सुराः । स्वकार्यसिद्धये तातच्छलकर्मविचक्षणाः

ఆయన ఆజ్ఞచేత దేవతలు సురులతో కలిసి సంధి చేసిరి. ఓ తాత, వ్యూహమయ ఛలకర్మలో నిపుణులైన వారు తమ కార్యసిద్ధికై అలా చేసిరి।

Verse 13

अथामृतार्थे सिंधोश्च मंथनं चक्रुरादरात् । विष्णोस्सहायिनस्ते हि सुरास्सर्वेऽसुरैस्सह

అమృతాన్ని పొందుటకై వారు భక్తి-ఆదరాలతో సముద్రమథనాన్ని ప్రారంభించారు. విష్ణువు సహాయంతో సమస్త దేవతలు అసురులతో కూడి ఆ కార్యం చేశారు.

Verse 14

ततो रत्नोपहरणमकार्षुर्दैत्यशत्रवः । जगृहुर्यत्नतो देवाः पपुरप्यमृतं छलात्

అనంతరం దైత్యశత్రువులైన దేవతలు రత్నాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దేవులు వాటిని జాగ్రత్తగా తీసుకొని, యుక్తిచేత అమృతమును కూడా పానము చేశారు.

Verse 15

ततः पराभवं चक्रुरसुराणां सहायतः । विष्णोस्सुरास्सचक्रास्तेऽमृतापानाद्बलान्विताः

తర్వాత మిత్రుల సహాయంతో దేవతలు అసురులను పరాజయం చేశారు. అమృతపానంతో బలవంతులై, చక్రాయుధధారులైన దేవులు విష్ణువు నేతృత్వంలో విజయం సాధించారు.

Verse 16

शिरश्छेदं चकारासौ पिबतश्चामृतं हरिः । राहोर्देवसभां हि पक्षपाती हरेस्सदा

రాహు అమృతం త్రాగుతుండగానే హరి (విష్ణువు) అతని తలను ఛేదించాడు. దేవసభలో హరి ఎల్లప్పుడూ దేవుల పక్షాన నిలిచి రాహుపై పక్షపాతిగా ఉంటాడు.

Verse 17

सनत्कुम्रार उवाच । एवं कविस्तस्य शिरश्छेदं राहोश्शशंस च । अमृतार्थे समुद्रस्य मंथनं देवकारितम्

సనత్కుమారుడు పలికెను—కవి ఈ విధంగా రాహువు శిరఛేదాన్ని వివరించాడు. అమృతప్రాప్తి కొరకు దేవతలు సముద్రమథనాన్ని చేయించారు.

Verse 18

रत्नोपहरणं चैव दैत्यानां च पराभवम् । देवैरमृतपानं च कृतं सर्वं च विस्तरात्

అతడు విస్తారంగా వివరించాడు—రత్నాల అపహరణ, దైత్యుల పరాభవం, అలాగే దేవతల అమృతపానం—ఇవన్నీ.

Verse 19

तदाकर्ण्य महावीरोम्बुधिबालः प्रतापवान् । चुक्रोध क्रोधरक्ताक्षस्स्वपितुर्मंथनं तदा

అది విని పరాక్రమశాలి మహావీరుడు అంబుధిబాలుడు కోపంతో రగిలిపోయాడు; కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి, అప్పుడు తన తండ్రిని రెచ్చగొట్టసాగాడు.

Verse 20

अथ दूतं समाहूय घस्मराभिधमुत्तमम् । सर्वं शशंस चरितं यदाह गुरुरात्मवान्

అనంతరం ఘస్మర అనే ఉత్తమ దూతను పిలిపించి, ఆత్మనిగ్రహం గల జ్ఞానీ గురువు చెప్పినట్లే సమస్త వృత్తాంతాన్ని పూర్తిగా వివరించాడు.

Verse 21

अथ तं प्रेषयामास स्वदूतं शक्रसन्निधौ । संमान्य बहुशः प्रीत्याऽभयं दत्त्वा विशारदम्

అనంతరం తన దూతను శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ఉన్న సన్నిధికి పంపించాడు. ప్రేమతో పలుమార్లు సత్కరించి, ఆ నిపుణ దూతకు అభయమిచ్చి పంపివేశాడు.

Verse 22

दूतस्त्रिविष्टपं तस्य जगामारमलं सुधीः । घस्मरोंऽबुधिबालस्य सर्वदेवसमन्वितम्

అప్పుడు ఆ శుద్ధుడూ జ్ఞానుడైన దూత, సమస్త దేవతలతో కూడి, అతని నిర్మల త్రివిష్టపం (స్వర్గలోకం)కు వెళ్లి—అపరిపక్వ బుద్ధిగల బాలస్వభావుడైన ఘస్మరుని సమీపించాడు.

Verse 23

तत्र गत्वा स दूतस्तु सुधर्मां प्राप्य सत्वरम् । गर्वादखर्वमौलिर्हि देवेन्द्रं वाक्यमब्रवीत्

అక్కడికి వెళ్లిన దూత వేగంగా సుధర్మా సభను చేరాడు. ఆపై గర్వంతో తల ఎత్తి, దేవేంద్రుడు (ఇంద్రుడు)తో ఈ మాటలు పలికాడు.

Verse 24

घस्मर उवाच । जलंधरोऽब्धि तनयस्सर्वदैत्यजनेश्वरः । सुप्रतापी महावीरस्स्वयं कविसहायवान्

ఘస్మరుడు పలికెను—జలంధరుడు సముద్రపుత్రుడు, సమస్త దైత్యగణాధిపతి. అతడు మహాప్రతాపి మహావీరుడు; స్వయంగా కవి (శుక్రాచార్యుడు) అతనికి సహాయకుడు.

Verse 25

दूतोऽहं तस्य वीरस्य घस्मराख्यो न घस्मरः । प्रेषितस्तेन वीरेण त्वत्सकाशमिहागतः

నేను ఆ వీరుని దూతను—నా పేరు ఘస్మర; కేవలం ‘భక్షకుడు’ కాదు. ఆ పరాక్రమవంతుడు పంపగా, నేను ఇక్కడ మీ సన్నిధికి వచ్చితిని.

Verse 26

अव्याहताज्ञस्वर्वत्र जलंधर उदग्रधीः । निर्जिताखिलदैत्यारिस्स यदाह शृणुष्व तत्

ఎక్కడైనా అడ్డంకిలేని ఆజ్ఞ కలవాడు, ఉగ్రమైన దృఢబుద్ధి గలవాడు, దైత్యుల శత్రువులన్నిటిని జయించిన జలంధరుడు ఏమన్నాడో వినుము.

Verse 27

जलंधर उवाच । कस्मात्त्वया मम पिता मथितस्सागरोऽद्रिणा । नीतानि सर्वरत्नानि पितुर्मे देवताधम

జలంధరుడు అన్నాడు—నీవు పర్వతంతో నా తండ్రైన సముద్రాన్ని ఎందుకు మథించావు? నా తండ్రికి చెందిన సమస్త రత్నాలను ఎందుకు తీసుకెళ్లావు, ఓ దేవాధమా?

Verse 28

उचितं न कृतं तेऽद्य तानि शीघ्रं प्रयच्छ मे । ममायाहि विचार्येत्थं शरणं दैवतैस्सह

ఈ రోజుకూడా నీవు తగినదాన్ని చేయలేదు. కాబట్టి అవన్నీ త్వరగా నాకు ఇవ్వు. ఇలా ఆలోచించి దేవతలతో కలిసి నా శరణు రా.

Verse 29

अन्यथा ते भयं भूरि भविष्यति सुराधम । राज्यविध्वंसनं चैव सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

లేకపోతే, ఓ సురాధమా, నీకు ఘోరమైన భయం తప్పక కలుగుతుంది; నీ రాజ్యనాశమూ జరుగుతుంది. ఇది నేను సత్యంగా చెబుతున్నాను.

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । इति दूतवचः श्रुत्वा विस्मितस्त्रिदशाधिपः । उवाच तं स्मरन्निन्द्रो भयरोषसमन्वितः

సనత్కుమారుడు పలికెను—దూత వచనములు విని దేవాధిపతి విస్మయమొందెను. ఆ మాటను స్మరించుచు ఇంద్రుడు భయమూ క్రోధమూ కలసి ఆవేశించి అతనితో పలికెను.

Verse 31

अद्रयो मद्भयात्त्रस्तास्स्वकुक्षिस्था यतः कृताः । अन्येऽपि मद्द्विषस्तेन रक्षिता दितिजाः पुरा

నా భయశక్తికి భయపడి వణికిన పర్వతములు తమ తమ కుక్షిలోనే ఉండునట్లు (అంతర్గత అగ్ని-శక్తిని అదుపులో ఉంచునట్లు) చేయబడినవి. అలాగే పూర్వము నా శత్రువులైన ఇతర దితిజులనుకూడా అతడే రక్షించెను.

Verse 32

तस्मात्तद्रत्नजातं तु मया सर्वं हृतं किल । न तिष्ठति मम द्रोही सुखं सत्यं ब्रवीम्यहम्

కాబట్టి ఆ రత్నసమూహమంతా నేను నిజంగా హరించాను. నాపై ద్రోహం చేసేవాడు సుఖంగా నిలువడు—ఇది నేను సత్యంగా చెబుతున్నాను.

Verse 33

शंखोप्येव पुरा दैत्यो मां द्विषन्सागरात्मजः । अभवन्मूढचित्तस्तु साधुसंगात्समुज्झित

పూర్వకాలంలో సముద్రపుత్రుడైన దైత్యుడు శంఖుడు కూడా నన్ను ద్వేషించేవాడు. కానీ సాధుసంగమం వల్ల ఆ మోహచిత్తుడూ ఉద్ధరింపబడి ఉన్నత స్థితికి చేరాడు.

Verse 34

ममानुजेन हरिणा निहतस्य हि पापधीः । हिंसकस्साधुसंधस्य पापिष्ठस्सागरोदरे

నా అనుజుడు హరి అతనిని నిజంగా సంహరించాడు. ఆ పాపబుద్ధి—హింసకుడు, సాధుసంఘాన్ని బాధించేవాడు, మహాపాపి—ఇప్పుడు సముద్ర గర్భంలో పడిపోయాడు.

Verse 35

तद्गच्छ दूत शीघ्रं त्वं कथयस्वास्य तत्त्वतः । अब्धिपुत्रस्य सर्वं हि सिंधोर्मंथनकारणम्

అయితే ఓ దూతా, నీవు త్వరగా వెళ్లి అతనికి తత్త్వముగా సత్యంగా వివరించి చెప్పుము—సముద్రపుత్రుని విషయమంతటిని, అలాగే సముద్రమథనానికి గల సమస్త కారణమును।

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्थं विसर्जितो दूतो घस्मराख्यस्सुबुद्धिमान् । तदेन्द्रेणागमत्तूर्ण्णं यत्र वीरो जलंधरः

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇట్లు పంపివేయబడిన ఘస్మర అనే సుబుద్ధిమంతుడైన దూత, ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో త్వరగా వెళ్లి, వీరుడైన జలంధరుడు ఉన్న చోటుకు చేరెను।

Verse 37

तदिदं वचनं दैत्यराजो हि तेन धीमता । कथितो निखिलं शक्रप्रोक्तं दूतेन वै तदा

అప్పుడు ఆ బుద్ధిమంతుడైన దూత, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) పలికిన సమస్త వాక్యాన్ని దైత్యరాజునకు పూర్తిగా తెలియజేశాడు.

Verse 38

तन्निशम्य ततो दैत्यो रोषात्प्रस्फुरिताधरः । उद्योगमकरोत्तूर्णं सर्वदेवजिगीषया

అది విని ఆ దైత్యుడు కోపంతో పెదవులు కంపించగా, సమస్త దేవతలను జయించాలనే ఆశతో వెంటనే సిద్ధతలు ప్రారంభించాడు.

Verse 39

तदोद्योगेऽसुरेन्द्रस्य दिग्भ्यः पातालतस्तथा । दितिजाः प्रत्यपद्यंत कोटिशःकोटिशस्तथा

అసురేంద్రుడు యుద్ధానికి ఉద్యుక్తుడగగానే, దిక్కుల నుండీ పాతాళం నుండీ దితిజ దైత్యులు కోటి కోటిగా సమవేతులయ్యారు.

Verse 40

अथ शुंभनिशुंभाद्यै बलाधिपतिकोटिभिः । निर्जगाम महावीरः सिन्धुपुत्रः प्रतापवान्

తదుపరి శుంభ-నిశుంభాదులతోను, సేనల కోటి కోటి సేనాధిపతులతోను, మహావీరుడైన ప్రతాపశాలి సింధుపుత్రుడు బయలుదేరాడు.

Verse 41

प्राप त्रिविष्टपं सद्यः सर्वसैन्यसमावृतः । दध्मौ शंखं जलधिजो नेदुर्वीराश्च सर्वतः

సర్వసైన్యంతో ఆవరించబడి అతడు తక్షణమే త్రివిష్టపం (స్వర్గలోకం) చేరాడు. అప్పుడు సముద్రజ శంఖం ఊదబడింది; వీరులు అన్ని వైపులా గర్జించారు.

Verse 42

गत्वा त्रिविष्टपं दैत्यो नन्दनाधिष्ठितोऽभवत् । सर्व सैन्यं समावृत्य कुर्वाणः सिंहवद्रवम्

త్రివిష్టపం (స్వర్గం) చేరిన ఆ దైత్యుడు నందనవనంలో స్థిరపడెను. సమస్త సైన్యాన్ని చుట్టుముట్టి సింహంలా ఘోరంగా గర్జించెను।

Verse 43

पुरमावृत्य तिष्ठत्तद्दृष्ट्वा सैन्यबलं महत् । निर्ययुस्त्वमरावत्या देवा युद्धाय दंशिताः

పురాన్ని చుట్టుముట్టి నిలిచిన ఆ మహాసైన్యబలాన్ని చూచి, యుద్ధానికి సన్నద్ధులై ఆయుధధారులైన దేవులు అమరావతీ నుండి బయలుదేరి వచ్చారు।

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं देवदानवसेनयोः । मुसलैः परिघैर्बाणैर्गदापरशुशक्तिभिः

అనంతరం దేవ-దానవ సేనల మధ్య ఘోర యుద్ధం చెలరేగింది—ముసలాలు, పరిఘాలు, బాణాలు, గదలు, పరశువులు, శక్తులతో।

Verse 45

तेऽन्योन्यं समधावेतां जघ्नतुश्च परस्परम् । क्षणेनाभवतां सेने रुधिरौघपरिप्लुते

వారు పరస్పరం మీదికి దూసుకెళ్లి ఒకరినొకరు సంహరించసాగారు. క్షణంలోనే రెండు సేనలు రక్తప్రవాహాలతో ముంచెత్తబడ్డాయి।

Verse 46

पतितैः पात्यमानैश्च गजाश्वरथपत्तिभिः । व्यराजत रणे भूमिस्संध्याभ्रपटलैरिव

ఆ యుద్ధంలో పడిపోయినవారితోను పడగొట్టబడుతున్న గజాలు, అశ్వాలు, రథాలు, పాదాతులతోను నిండిన భూమి, సంధ్యాకాల మేఘపటలాలతో అలంకృతమైన ఆకాశంలా ప్రకాశించింది।

Verse 47

तत्र युद्धे मृतान्दैत्यान्भार्गवस्तानजीवयत् । विद्ययामृतजीविन्या मंत्रितैस्तोयबिन्दुभिः

ఆ యుద్ధంలో మరణించిన దైత్యులను భార్గవుడు (శుక్రాచార్యుడు) అమృత-సంజీవని విద్యచే, మంత్రసంస్కృత జలబిందువులతో పునర్జీవింపజేసెను.

Verse 48

देवानपि तथा युद्धे तत्राजीवयदंगिराः । दिव्यौषधैस्समानीय द्रोणाद्रेस्स पुनःपुनः

అదే యుద్ధంలో అంగిరస ఋషి కూడా దేవతలను పునర్జీవింపజేసెను; ద్రోణ పర్వతం నుండి దివ్య ఔషధులను పదేపదే తెచ్చి వారిని మళ్లీ మళ్లీ జీవింపజేసెను.

Verse 49

दृष्टवान्स तथा युद्धे पुनरेव समुत्थितान् । जलंधरः क्रोधवशो भार्गवं वाक्यमब्रवीत्

యుద్ధంలో వారు మళ్లీ లేచి నిలబడినట్లు చూసి, క్రోధావేశుడైన జలంధరుడు భార్గవుడు (శుక్రాచార్యుడు)తో ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 50

जलंधर उवाच । मया देवा हता युद्धे उत्तिष्ठंति कथं पुनः । ततः संजीविनी विद्या नैवान्यत्रेति वै श्रुता

జలంధరుడు అన్నాడు—నేను యుద్ధంలో దేవతలను సంహరించాను; మరి వారు మళ్లీ ఎలా లేస్తున్నారు? సంజీవిని విద్య అక్కడే ఉంది, ఇతరత్రా లేదని నేను విన్నాను।

Verse 51

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा गुरुश्शुक्रो जलंधरम्

సనత్కుమారుడు పలికెను—సింధుపుత్రుడైన జలంధరుని మాటలు విని, ప్రసన్నమనస్సుతో గురువు శుక్రుడు (భార్గవుడు) జలంధరునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను।

Verse 52

शुक्र उवाच । दिव्यौषधीस्समानीय द्रोणाद्रेरंगिरास्सुरान् । जीवयत्येष वै तात सत्यं जानीहि मे वचः

శుక్రుడు అన్నాడు: ఓ తాతా, ద్రోణ పర్వతం నుండి దివ్య ఔషధులను తెచ్చి అంగిరసుడు దేవతలను నిశ్చయంగా జీవింపజేస్తాడు. నా మాట సత్యమని తెలుసుకో.

Verse 53

जयमिच्छसि चेत्तात शृणु मे वचनं शुभम् । ततः सोऽरं भुजाभ्यां त्वं द्रोणमब्धावुपाहर

ఓ తాతా, నీకు జయం కావాలంటే నా శుభవచనం విను. ఆపై నీ రెండు భుజాలతో ఆ ద్రోణాన్ని ఎత్తి సముద్రంలోకి తీసుకెళ్లి ఉంచు.

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तस्स तु दैत्येन्द्रो गुरुणा भार्गवेण ह । द्रुतं जगाम यत्रासावास्ते चैवाद्रिराट् च सः

సనత్కుమారుడు పలికెను—గురు భార్గవుని ఉపదేశముతో దైత్యేంద్రుడు వేగముగా, పర్వతరాజు అద్రిరాట్ నివసించుచున్న చోటికి వెళ్లెను।

Verse 55

भुजाभ्यां तरसा दैत्यो नीत्वा द्रोणं च तं तदा । प्राक्षिपत्सागरे तूर्णं चित्रं न हरतेजसि

అప్పుడు దైత్యుడు మహాబలముతో భుజములలో ద్రోణుని పట్టుకొని, వేగముగా సముద్రములో పడవేసెను; ద్రోణుని తేజస్సు సులభముగా జయించబడదు—ఇది ఆశ్చర్యకరం।

Verse 56

पुनरायान्महावीरस्सिन्धुपुत्रो महाहवम् । जघानास्त्रैश्च विविधैस्सुरान्कृत्वा बलं महत्

మళ్లీ మహావీరుడైన సింధుపుత్రుడు ఆ మహాసమరములో ముందుకు సాగెను; మహాబలమును సమీకరించి, వివిధ అస్త్రములతో దేవతలను సంహరించెను।

Verse 57

अथ देवान्हतान्दृष्ट्वा द्रोणाद्रिमगमद्गुरुः । तावत्तत्र गिरीद्रं तं न ददर्श सुरार्चितः

ఆపై దేవతలు హతమైనట్లు చూసి గురువు ద్రోణపర్వతానికి వెళ్లెను. కాని అక్కడికి చేరగానే, దేవతలచే ఆరాధింపబడిన ఆ గిరిరాజు కనబడలేదు।

Verse 58

ज्ञात्वा दैत्यहृतं द्रोणं धिषणो भयविह्वलः । आगत्य देवान्प्रोवाच जीवो व्याकुलमानसः

దైత్యులు ద్రోణాన్ని అపహరించారని తెలిసి, భయంతో వణికిపోయిన ధీషణుడు దేవతల వద్దకు వచ్చి, కలతచెందిన మనస్సుతో వారితో పలికెను।

Verse 59

गुरुरुवाच । पलायध्वं सुरास्सर्वे द्रोणो नास्ति गिरिर्महान् । ध्रुवं ध्वस्तश्च दैत्येन पाथोधितनयेन हि

గురువు పలికెను—హే సమస్త దేవతలారా, పారిపోండి. మహా ద్రోణ పర్వతము ఇక లేదు; సముద్రతనయుడైన దైత్యుడు దానిని నిశ్చయంగా ధ్వంసం చేసెను।

Verse 60

जलंधरो महादैत्यो नायं जेतुं क्षमो यतः । रुद्रांशसंभवो ह्येष सर्वामरविमर्दनः

జలంధరుడు మహాదైత్యుడు; కనుక సాధారణ మార్గాలతో అతడిని జయించలేము. ఇతడు రుద్రాంశసంభవుడు, సమస్త దేవతలను మర్దించువాడు।

Verse 61

मया ज्ञातः प्रभावोऽस्य यथोत्पन्नः स्वयं सुराः । शिवापमानकृच्छक्रचेष्टितं स्मरताखिलम्

ఇది ఎలా ఉద్భవించిందో అట్లే దాని ప్రభావాన్ని నేను గ్రహించితిని. హే దేవతలారా, శివుని అపమానించినప్పుడు ఇంద్రుడు చేసిన కార్యాచరణను మీరు అందరూ సంపూర్ణంగా స్మరించండి।

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं देवास्सुराचार्यप्रकीर्तितम् । जयाशां त्यक्तवंतस्ते भयविह्वलितास्तथा

సనత్కుమారుడు పలికెను—దేవగురువు ప్రకటించిన ఆ మాటలు విని దేవతలు విజయాశను విడిచి, భయంతో కలవరపడ్డారు.

Verse 63

दैत्यराजेन तेनातिहन्यमानास्समंततः । धैर्यं त्यक्त्वा पलायंत दिशो दश सवासवाः

ఆ దైత్యరాజు చేత అన్ని వైపులా తీవ్రంగా కొట్టబడిన వసువులు మొదలైన దేవతలు ధైర్యాన్ని విడిచి పది దిశలకూ పారిపోయారు.

Verse 64

देवान्विद्रावितान्दृष्ट्वा दैत्यस्सागरनंदनः । शंखभेरी जयरवैः प्रविवेशामरावतीम्

దేవతలు పారిపోతున్నట్లు చూసి, సాగరనందనుడైన దైత్యుడు శంఖభేరీల జయధ్వనులతో అమరావతిలో ప్రవేశించాడు.

Verse 65

प्रविष्टे नगरीं दैत्ये देवाः शक्रपुरोगमाः । सुवर्णाद्रिगुहां प्राप्ता न्यवसन्दैत्यतापिताः

దైత్యుడు నగరంలో ప్రవేశించగానే, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ముందుండగా దేవతలు దైత్యపీడతో బాధపడుతూ స్వర్ణపర్వత గుహకు చేరి అక్కడ శరణు పొంది నివసించారు।

Verse 66

तदैव सर्वेष्वसुरोऽधिकारेष्विन्द्रादिकानां विनिवेश्य सम्यक् । शुंभादिकान्दैत्यवरान् पृथक्पृथक्स्वयं सुवर्णादिगुहां व्यगान्मुने

అదే సమయంలో ఆ అసురుడు ఇంద్రాది దేవతలను వారి వారి అధికారస్థానాల్లో సక్రమంగా నియమించాడు. తరువాత శుంభాది శ్రేష్ఠ దైత్యులను వేర్వేరు స్థావరాల్లో నిలిపి, ఓ మునీ, తానే స్వర్ణాది పేరుగల గుహకు వెళ్లాడు।