Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

दशशैवव्रतप्रश्नः — Inquiry into the Ten Principal Śaiva Vratas

चतुर्ष्वपि च यामेषु मूर्तीनां च चतुष्टयम् । कृत्वावाहनपूर्वं हि विसर्गावधि वै क्रमात्

caturṣvapi ca yāmeṣu mūrtīnāṃ ca catuṣṭayam | kṛtvāvāhanapūrvaṃ hi visargāvadhi vai kramāt

నాలుగు యామములలోనూ క్రమంగా ముందుగా మూర్తుల చతుష్టయాన్ని ఆవాహన చేసి, తరువాత విధిని దశలవారీగా విసర్జన వరకు కొనసాగించాలి।

चतुर्षुin four
चतुर्षु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचनम्; विशेषणम् (locative plural)
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यामेषुin the watches (periods)
यामेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचनम्
मूर्तीनाम्of the forms (mūrtis)
मूर्तीनाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम् (genitive plural)
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
चतुष्टयम्a set of four
चतुष्टयम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचनम्; ‘group of four’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having done’
आवाहनपूर्वम्with invocation as the first (step)
आवाहनपूर्वम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootआवाहन (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; तत्पुरुषः (पूर्वपद-निर्देशः) ‘with invocation first’
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेतौ/निश्चये ‘indeed/for’
विसर्गावधिup to the dismissal (visarga)
विसर्गावधि:
अधिकरण/परिमाण (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक) + अवधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः ‘up to the dismissal/visarga’
वैcertainly
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थे ‘certainly’
क्रमात्in due order
क्रमात्:
क्रियाविशेषण (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे ‘in order/stepwise’ (ablative of manner)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Sthala Purana: Ritual-krama instruction: four yāmas (watches) of Śivarātri with sequential āvāhana and concluding visarga; not a Jyotirliṅga origin episode.

Significance: Observing the four-yāma sequence is presented as completeness (pūrṇatā) of Śivarātri worship, aligning time-discipline with devotion.

Mantra: oṃ namaḥ śivāya

Type: panchakshara

Offering: dhupa

S
Shiva

FAQs

It teaches that saguna-upasana must be done with steadiness and order: invoking Shiva’s manifested presence and completing the worship properly, so devotion becomes disciplined and mind becomes fit for Shiva’s grace.

It describes the standard puja-krama used in Linga worship—beginning with āvāhana (invocation of Shiva into the worship-focus) and ending with visarga (formal dismissal), emphasizing reverent engagement with Saguna Shiva while remembering His transcendence.

Perform worship in four daily periods (or in four segments of a rite), invoking the intended forms with mantra (such as the Panchakshara, Om Namaḥ Śivāya), and conclude with proper visarga—maintaining purity, focus, and devotional continuity.