Ghuśmā–Sudehā: Jealousy, Household Honor, and the Ethics of Śaiva Merit (गुश्मा–सुदेहा प्रसङ्गः)

Verse 1

सूत उवाच । पुत्रं दृष्ट्वा कनिष्ठाया ज्येष्ठा दुःखमुपागता । विरोधं सा चकाराशु न सहंती च तत्सुखम्

సూతుడు పలికెను—కనిష్ఠకు కుమారుడు పుట్టినదాన్ని చూసి జ్యేష్ఠ దుఃఖంతో కుంగిపోయింది. ఆ ఆనందాన్ని సహించలేక వెంటనే విరోధాన్ని రేపింది.

Verse 2

सर्वे पुत्रप्रसूतिं तां प्रशशंसुर्निरन्तरम् । तया तत्सह्यते न स्म शिशो रूपादिकं तथा

అందరూ ఆ కుమార జననాన్ని నిరంతరం ప్రశంసించారు. కానీ ఆమెకు అది సహ్యంకాలేదు; శిశువు రూపం మొదలైనవి కూడా ఆమెకు అసహ్యమయ్యాయి.

Verse 3

सुप्रियं तनयं तं च पित्रोस्सद्गुणभाजनम् । दृष्ट्वाऽभवत्तदा तस्या हृदयं तप्तमग्निवत्

తండ్రి సద్గుణాలకు పాత్రమైన ఆ అత్యంత ప్రియ కుమారుణ్ని చూసి, ఆమె హృదయం ఆ క్షణమే అగ్నితో కాలినట్లుగా మండిపోయింది.

Verse 4

एतस्मिन्नंतरे विप्राः कन्यां दातुं समागताः । विवाहं तस्य तत्रैव चकार विधिवच्च सः

ఇంతలో విప్రులు కన్యాదానార్థం అక్కడ సమకూరారు. అతడు కూడా అక్కడే శాస్త్రోక్త విధిగా అతని వివాహక్రియను నిర్వహించాడు.

Verse 5

सुधर्मा घुश्मया सार्द्धमानन्दं परमं गतः । सर्वे संबंधिनस्तस्यां घुश्मायां मानमादधुः

సుధర్ముడు ఘుష్మాతో కలిసి పరమానందాన్ని పొందాడు. ఆపై వారి బంధువులందరూ ఘుష్మాపై గౌరవమానాలను నిలిపారు.

Verse 6

तं दृष्ट्वा सा सुदेहा हि मनसि ज्वलिता तदा । अत्यन्तं दुःखमापन्ना हा हतास्मीति वादिनी

అతనిని చూచి సుదేహా మనస్సులో అగ్ని రగిలింది. అత్యంత దుఃఖంతో మునిగిపోయి—“హాయ్, నేను నాశనమయ్యాను!” అని విలపించింది.

Verse 7

सुधर्म्मा गृहमागत्य वधूं पुत्रं विवाहितम् । उत्साहं दर्शयामास प्रियाभ्यां हर्षयन्निव

సుధర్మా ఇంటికి వచ్చి, తన కుమారుడు వివాహితుడై ఉండటం మరియు కోడలు ఉండటం చూసి, ప్రియుల్ని ఆనందింపజేస్తున్నట్లుగా గొప్ప ఉత్సాహాన్ని ప్రదర్శించాడు.

Verse 8

अभवद्धर्षिता घुष्मा सुदेहा दुःखमागता । न सहंती सुखं तच्च दुःखं कृत्वापतद्भुवि

ఘుష్మా హర్షించింది; సుదేహా మాత్రం దుఃఖంలో మునిగింది. ఆ సుఖాన్ని తట్టుకోలేక దానిని దుఃఖంగా మార్చుకొని నేలపై పడిపోయింది.

Verse 9

घुश्माऽवदद्वधूपुत्रौ त्वदीयौ न मदीयकौ । वधूः पुत्रश्च तां प्रीत्या प्रसूं श्वश्रममन्यत

ఘుష్మా చెప్పింది—“కోడలు, కుమారుడు నీవే; నావారు కాదు.” ప్రేమవశంగా కోడలు, కుమారుడు ఇద్దరూ ఆ జననినే అత్తగా భావించారు.

Verse 10

भर्त्ता प्रियां तां ज्येष्ठां च मेने नैव कनिष्ठिकाम् । तथापि सा तदा ज्येष्ठा स्वान्तर्मलवती ह्यभूत्

భర్త ఆమెను కనిష్ఠగా కాక జ్యేష్ఠ భార్యగా భావించాడు. అయినా ఆ సమయంలో ‘జ్యేష్ఠ’ అని పిలువబడినా ఆమె అంతరము మలినతతో కలుషితమైంది.

Verse 11

एकस्मिन्दिवसे ज्येष्ठा सा सुदेहा च दुःखिनी । हृदये संचिचिन्तेति दुःखशांतिः कथं भवेत्

ఒకనాడు, జ్యేష్ఠురాలైన ఆ సుదేహ దుఃఖంతో పీడితురాలై, తన హృదయంలో ఇలా ఆలోచించసాగింది: 'ఈ దుఃఖం ఎలా శాంతిస్తుంది?'

Verse 12

सुदेहोवाच । मदीयो हृदयाग्निश्च घुश्मानेत्रजलेन वै । भविष्यति ध्रुवं शांतो नान्यथा दुःखजेन हि

సుదేహ పలికెను: 'నిశ్చయముగా, నా హృదయాగ్ని ఘుష్మ కళ్ల నీళ్లతోనే శాంతిస్తుంది. ఇది తప్ప వేరే మార్గం లేదు, ఎందుకంటే అవి నిజమైన దుఃఖం నుండి పుడతాయి.'

Verse 13

अतोऽहं मारयाम्यद्य तत्पुत्रं प्रियवादिनम् । अग्रे भावि भवेदेवं निश्चयः परमो मम

కాబట్టి, ఈ రోజు నేను ఆ ప్రియముగా మాట్లాడే కుమారుడిని చంపివేస్తాను. భవిష్యత్తులో ఏమి జరగాల్సి ఉంటే అది జరుగుతుంది; ఇదే నా పరమ నిశ్చయం.

Verse 14

सूत उवाच । कदर्य्याणां विचारश्च कृत्याकृत्ये भवेन्नहि । कठोरः प्रायशो विप्राः सापत्नो भाव आत्महा

సూతుడు పలికెను: లోభుల యందు కార్యకార్య విచక్షణ ఉండదు. ఓ బ్రాహ్మణులారా, వారు కఠిన హృదయులు మరియు ఈర్ష్యా స్వభావం కలవారు.

Verse 15

एकस्मिन्दिवसे ज्येष्ठा सुप्तं पुत्रं वधूयुतम् । चिच्छिदे निशि चांगेषु गृहीत्वा छुरिकां च सा

ఒకనాడు ఆ పెద్దది చేతిలో కత్తి పట్టుకుని, రాత్రివేళ తన భార్యతో కలిసి నిద్రిస్తున్న కుమారుని అంగములను నరికివేసెను.

Verse 16

सर्वांगं खण्डयामास रात्रौ घुश्मासुतस्य सा । नीत्वा सरसि तत्रैवाक्षिपद्दृप्ता महाबला

ఆ గర్విష్టి మరియు మహాబలవంతురాలైన స్త్రీ రాత్రివేళ ఘుష్మ కుమారుని అంగాలను ఖండించింది; ఆపై అతడిని తీసుకువెళ్లి అదే సరస్సులో పడవేసింది.

Verse 17

यत्र क्षिप्तानि लिंगानि घुश्मया नित्यमेव हि । तत्र क्षिप्त्वा समायाता सुष्वाप सुखमागता

ఘుష్మ ప్రతిరోజూ ఎక్కడైతే లింగాలను విసర్జించేదో, అక్కడే ఆమె కూడా వాటిని పడవేసింది; తిరిగి వచ్చి సుఖంగా నిద్రపోయింది.

Verse 18

प्रातश्चैव समुत्थाय घुश्मा नित्यं तथाकरोत् । सुधर्मा च स्वयं श्रेष्ठो नित्यकर्म समाचरत्

ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే లేచి ఘుష్మ తన నిత్యకర్మలను చేసేది. ఉత్తముడైన సుధర్ముడు కూడా తన విధులను క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించేవాడు.

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे सा च ज्येष्ठा कार्यं गृहस्य वै । चकारानन्दसंयुक्ता सुशांतहृदयानला

ఇంతలో, ఆ పెద్ద ఆవిడ ఆనందంతో మరియు ప్రశాంతమైన హృదయంతో ఇంటి పనులను నిర్వహించింది.

Verse 20

प्रातःकाले समुत्थाय वधूश्शय्यां विलोक्य सा । रुधिरार्द्रां देहखंडैर्युक्तां दुःखमुपागता

ఉదయాన్నే లేచి కోడలి మంచాన్ని చూసిన ఆమె, అది రక్తంతో తడిసి, శరీర భాగాలతో నిండి ఉండటం చూసి తీవ్ర దుఃఖానికి లోనైంది.

Verse 21

श्वश्रूं निवेदयामास पुत्रस्ते च कुतो गतः । शय्या च रुधिरार्द्रा वै दृश्यंते देहखंडकाः

అతడు తన అత్తగారికి ఇలా నివేదించాడు: "నీ కుమారుడు ఎక్కడికి వెళ్ళాడు? మంచం రక్తంతో తడిసి ఉంది మరియు శరీర భాగాలు కనిపిస్తున్నాయి."

Verse 22

हा हतास्मि कृतं केन दुष्टं कर्म शुचिव्रते । इत्युच्चार्य रुरोदातिविविधं तत्प्रिया च सा

"అయ్యో, నేను నాశనమయ్యాను! ఓ పవిత్ర వ్రతము కలదానా, ఈ దుష్ట కార్యము ఎవరు చేశారు?"—అని పలుకుతూ, ఆ వ్యక్తి యొక్క ప్రియురాలు అనేక విధాలుగా విలపించింది.

Verse 23

ज्येष्ठा दुःखं तदापन्ना हा हतास्मि किलेति च । बहिर्दुःखं चकारासौ मनसा हर्षसंयुता

అప్పుడు పెద్ద భార్య "అయ్యో, నేను నిజంగా నాశనమయ్యాను" అని దుఃఖపడింది. ఆమె బయటకు దుఃఖాన్ని ప్రదర్శించినప్పటికీ, మనస్సులో మాత్రం సంతోషంతో ఉంది.

Verse 24

घुश्मा चापि तदा तस्या वध्वा दुखं निशम्य सा । न चचाल व्रतात्तस्मान्नित्यपार्थिवपूजनात्

అప్పుడు ఘుష్మ కూడా తన కోడలి దుఃఖాన్ని విని, తన నిత్య పార్థివ శివలింగ పూజా వ్రతం నుండి చలించలేదు.

Verse 25

मनश्चैवोत्सुकं नैव जातं तस्या मनागपि । भर्तापि च तथैवासीद्यावद्व्रतविधिर्भवेत्

ఆమె మనస్సు క్షణమాత్రమూ చంచలపడలేదు; వ్రతవిధి కొనసాగినంతకాలం భర్త కూడా అలాగే స్థిరంగా ఉన్నాడు।

Verse 26

मध्याह्ने पूजनांते च दृष्ट्वा शय्यां भयावहाम् । तथापि न तदा किञ्चित्कृतं दुःखं हि घुश्मया

మధ్యాహ్నమున పూజాంతమున ఆమె భయంకరమైన శయ్యను చూచెను. అయినప్పటికీ ఆ సమయంలో ఘుష్మా దుఃఖవశముగా ఏదియు చేయలేదు; శోకానికి లోనుకాలేదు.

Verse 27

येनैव चार्पितश्चायं स वै रक्षां करिष्यति । भक्तप्रियस्स विख्यातः कालकालस्सतां गतिः

ఈ అర్పణం ఎవరికైతే సమర్పించబడిందో ఆయనే నిశ్చయంగా రక్షణ చేస్తాడు. ఆయన భక్తప్రియుడు, ‘కాలానికీ కాలుడు’, సజ్జనుల పరమ గతి.

Verse 28

यदि नो रक्षिता शंभुरीश्वरः प्रभुरेकलः । मालाकार इवासौ यान्युङ्क्ते तान्वियुनक्ति च

మన రక్షకుడు ఏకైక ప్రభువు ఈశ్వరుడు శంభువే అయితే, ఆయన మాలాకారుడిలా తన ఇష్టానుసారం కలుపుతాడు, మళ్లీ విడదీయడమూ చేస్తాడు.

Verse 29

अद्य मे चिंतया किं स्यादिति तत्त्वं विचार्य सा । न चकार तदा दुःखं शिवे धैर्यं समागता

“ఈ రోజు నా చింతతో ఏమి జరుగుతుంది?” అని తత్త్వాన్ని విచారించి ఆమె అప్పుడే దుఃఖానికి లోనుకాలేదు; శివుని శరణు పొంది ధైర్యస్థైర్యాలు పొందింది.

Verse 30

पार्थिवांश्च गृहीत्वा सा पूर्ववत्स्वस्थमानसा । शंभोर्नामान्युच्चरंती जगाम सरसस्तटे

ఆమె పార్ధివ (లింగ)లను చేతబట్టి, మునుపటిలాగే ప్రశాంత స్థిరమనస్సుతో, శంభునామాలను జపిస్తూ సరస్సు తీరానికి వెళ్లింది.

Verse 31

क्षिप्त्वा च पार्थिवांस्तत्र परावर्त्तत सा यदा । तदा पुत्रस्तडागस्थो दृश्यते स्म तटे तया

అక్కడ పార్థివ అర్పణములను విసిరి ఆమె తిరిగి మళ్లినప్పుడు, చెరువులో ఉన్న తన కుమారుడు తీరం మీద ప్రత్యక్షమై కనిపించెను.

Verse 32

पुत्र उवाच । मातरेहि मिलिष्यामि मृतोऽहं जीवितोऽधुना । तव पुण्यप्रभावाद्धि कृपया शंकरस्य वै

కుమారుడు పలికెను—అమ్మా, నిశ్చయంగా నేను నిన్ను కలుసుకుంటాను. నేను మృతుడనై యుండగా, ఇప్పుడు జీవించుచున్నాను—నీ పుణ్యప్రభావముచేత, నిజముగా శంకరుని కరుణచేత.

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसहितायां धुश्मेशज्योतिर्लिंगोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణమున నాల్గవ భాగమైన కోటిరుద్రసంహితలో “ధుశ్మేశ జ్యోతిర్లింగ ఉద్భవ మహాత్మ్య వర్ణనము” అను ముప్పైమూడవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 34

एतस्मिन्समये तत्र स्वाविरासीच्छिवो द्रुतम् । ज्योतिरूपो महेशश्च संतुष्टः प्रत्युवाच ह

అదే క్షణంలో అక్కడ శివుడు వేగంగా స్వయంగా అవతరించాడు. జ్యోతిరూప మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడై ప్రత్యుత్తరంగా పలికెను.

Verse 35

शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि दुष्टया मारितो ह्ययम् । एनां च मारयिष्यामि त्रिशूलेन वरानने

శివుడు అన్నాడు—“నేను ప్రసన్నుడను; వరం చెప్పు. ఇతడు ఆ దుష్ట స్త్రీ చేతనే హతుడయ్యాడు; ఓ సుందరముఖీ, ఆమెను కూడా నేను త్రిశూలంతో సంహరిస్తాను.”

Verse 36

सूत उवाच । पुरा तदा वरं वव्रे सुप्रणम्य शिवं नता । रक्षणीया त्वया नाथ सुदेहेयं स्वसा मम

సూతుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో ఆమె అప్పుడు ఒక వరం కోరింది. శివునికి గాఢంగా నమస్కరించి దండవత్ ప్రణామం చేసి ఇలా అంది—“హే నాథా, నా సోదరి సుదేహను మీరు రక్షించండి.”

Verse 37

शिव उवाच । अपकारः कृतस्तस्यामुपकारः कथं त्वया । क्रियते हननीया च सुदेहा दुष्टकारिणी

శివుడు పలికెను—“ఆమె నీకు అపకారం చేసింది; మరి నీవు ఆమెకు ఉపకారం ఎలా చేస్తున్నావు? దుష్కార్యాలు చేసే ఆ సుదేహ వధించదగినది.”

Verse 38

घुश्मोवाच । तव दर्शनमात्रेण पातकं नैव तिष्ठति । इदानीं त्वां च वै दृष्ट्वा तत्पापं भस्मतां व्रजेत्

ఘుష్మా అంది—“మీ దర్శనమాత్రంతో పాపం నిలవదు. ఇప్పుడు మిమ్మల్ని దర్శించిన వెంటనే ఆ పాపం భస్మమైపోతుంది.”

Verse 39

अपकारेषु यश्चैव ह्युपकारं करोति च । तस्य दर्शनमात्रेण पापं दूरतरं व्रजेत्

అపకారం చేసినవారిపట్ల కూడా ఉపకారం చేసే వాడిని దర్శించడమే పాపాన్ని చాలా దూరంగా తొలగిస్తుంది.

Verse 40

इति श्रुतं मया देव भगवद्वाक्यमद्भुतम् । तस्माच्चैवं कृतं येन क्रियतां च सदाशिव

హే దేవా! భగవంతుని అద్భుత వాక్యాన్ని నేను ఇట్లే విన్నాను. కనుక, హే సదాశివా! మీరు ప్రకటించిన ప్రకారమే అది విధివిధానంగా కార్యరూపం దాల్చుగాక.

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्तस्तु तया तत्र प्रसन्नोऽत्यभवत्पुनः । महेश्वरः कृपासिंधुः समूचे भक्तवत्सलः

సూతుడు పలికెను—ఆమె అక్కడ అలా పలికినప్పుడు మహేశ్వరుడు మరల అత్యంత ప్రసన్నుడయ్యెను; ఆయన కృపాసముద్రుడు, నిజంగా భక్తవత్సలుడు.

Verse 42

शिव उवाच । अन्यद्वरं ब्रूहि घुश्मे ददामि च हितं तव । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नोऽस्मि निर्विकारस्वभावतः

శివుడు పలికెను—ఓ ఘుష్మా! మరొక వరం కోరుము; నీకు నిజంగా హితమైనదాన్నే నేను ఇస్తాను. నీ భక్తిచేత నేను అత్యంత ప్రసన్నుడను; నా స్వభావం నిర్వికారమైనది.

Verse 43

सूत उवाच । सोवाच तद्वचश्श्रुत्वा यदि देयो वरस्त्वया । लोकानां चैव रक्षार्थमत्र स्थेयं मदाख्यया

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని అతడు ఇలా అన్నాడు: “మీరు వరం ఇవ్వదలచితే, లోకాల రక్షణార్థం ఇక్కడ నా నామంతో నివసించండి.”

Verse 44

तदोवाच शिवस्तत्र सुप्रसन्नो महेश्वरः । स्थास्येऽत्र तव नाम्नाहं घुश्मेशाख्यस्सुखप्रदः

అప్పుడు పరమ ప్రసన్నుడైన మహేశ్వరుడు శివుడు అక్కడ ఇలా పలికెను— “ఇక్కడనే నేను నీ నామాన్ని ధరించి ‘ఘుష్మేశ’ అనే పేరుతో నివసించి, సుఖమును మరియు శైవాత్మక కల్యాణమును ప్రసాదిస్తాను।”

Verse 45

घुश्मेशाख्यं सुप्रसिद्धं लिंगं मे जायतां शुभम् । इदं सरस्तु लिंगानामालयं जायतां सदा

నా ఈ శుభ లింగం ‘ఘుష్మేశ’ అనే నామంతో సుప్రసిద్ధమగుగాక. అలాగే ఈ సరస్సు ఎల్లప్పుడూ లింగముల పవిత్ర ఆలయముగా, నివాసస్థానముగా నిలిచియుండుగాక.

Verse 46

तस्माच्छिवालयं नाम प्रसिद्धं भुवनत्रये । सर्वकामप्रदं ह्येतद्दर्शनात्स्यात्सदा सरः

అందుచేత ‘శివాలయ’మనే ఈ పవిత్ర స్థలం త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందింది. ఇది సమస్త కోరికలను ప్రసాదిస్తుంది; దీని దర్శనమాత్రముతోనే ఈ సరస్సు నిత్య మంగళాన్ని కలిగిస్తుంది.

Verse 47

तव वंशे शतं चैकं पुरुषावधि सुव्रते । ईदृशाः पुत्रकाः श्रेष्ठा भविष्यंति न संशयः

ఓ సువ్రతే! నీ వంశంలో వరుసగా నూట ఒక మంది పురుషులు ఉంటారు. ఇలాంటి శ్రేష్ఠ స్వభావముగల కుమారులు తప్పక జన్మిస్తారు—సందేహం లేదు.

Verse 48

सुस्त्रीकास्सुधनाश्चैव स्वायुष्याश्च विचक्षणाः । विद्यावंतो ह्युदाराश्च भुक्तिमुक्तिफलाप्तये

వారికి సద్గుణసంపన్నమైన భార్య, ధనసంపద, దీర్ఘాయువు, వివేకం లభిస్తాయి. విద్యావంతులై, ఉదారులై భుక్తి మరియు ముక్తి—రెండు ఫలాలను పొందుతారు।

Verse 49

शतमेकोत्तरं चैव भविष्यंति गुणाधिकाः । ईदृशो वंशविस्तारो भविष्यति सुशोभनः

నిశ్చయంగా నూరొక్క మంది సంతానం కలుగుతుంది; వారు ఉత్తమ గుణాలతో సమృద్ధులై ఉంటారు. ఈ విధంగా వంశవిస్తారం అతి శోభనంగా, కీర్తిమంతంగా ఉంటుంది।

Verse 50

सूत उवाच । इत्युक्त्वा च शिवस्तत्र लिंगरूपोऽभवत्तदा । घुश्मेशो नाम विख्यातः सरश्चैव शिवालयम्

సూతుడు పలికెను: ఇలా చెప్పి శివుడు అక్కడ లింగరూపంగా అవతరించాడు. ఆయన ‘ఘుష్మేశ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు; ఆ సరస్సు కూడా ‘శివాలయం’గా ఖ్యాతి పొందింది.

Verse 51

सुधर्मा स च घुश्मा च सुदेहा च समागताः । प्रदक्षिणं शिवस्याशु शतमेकोत्तरं दधुः

అప్పుడు సుధర్మా, ఘుష్మా, సుదేహా కలిసి వచ్చి, భక్తితో వెంటనే శ్రీశివునికి నూట ఒక ప్రదక్షిణలు చేశారు.

Verse 52

पूजां कृत्वा महेशस्य मिलित्वा च परस्परम् । हित्वा चांतर्मलं तत्र लेभिरे परमं सुखम्

మహేశుని పూజ చేసి, పరస్పరం సౌహార్దంతో కలసి, అక్కడే అంతర్మలాన్ని విడిచి పరమ సుఖాన్ని పొందిరి।

Verse 53

पुत्रं दृष्ट्वा सुदेहा सा जीवितं लज्जिताभवत् । तौ क्षमाप्याचरद्विप्रा निजपापापहं व्रतम्

తన కుమారుని చూచి బ్రాహ్మణి సుదేహా తన జీవితం పట్లనే లజ్జపడింది. ఆ ఇద్దరినీ క్షమాపణ కోరిన తరువాత, తన పాపాలను హరించే వ్రతాన్ని ఆచరించింది।

Verse 54

घुश्मेशाख्यमिदं लिंगमित्थं जातं मुनीश्वराः । तं दृष्ट्वा पूजयित्वा हि सुखं संवर्द्धते सदा

ఓ మునీశ్వరులారా, ఈ విధంగా ఈ లింగం ‘ఘుష్మేశ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. దీని దర్శనం చేసి పూజించగానే సదా సుఖక్షేమాలు వృద్ధి చెందుతాయి।

Verse 55

इति वश्च समाख्याता ज्योतिर्लिंगावली मया । द्वादशप्रमिता सर्वकामदा भुक्ति मुक्तिदा

ఇట్లు నేను మీకు జ్యోతిర్లింగమాలిని వివరించితిని—అది పన్నెండు సంఖ్యలోనిది; అది సమస్త సత్కామనలను నెరవేర్చుతూ భుక్తి మరియు ముక్తిని ప్రసాదించును।

Verse 56

एतज्ज्योतिर्लिंगकथां यः पठेच्छृणुयादपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

ఈ జ్యోతిర్లింగకథను ఎవడు చదువునో, లేదా వినునో, వాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై, పరమపతి శ్రీశివుని కృపచేత భుక్తి ముక్తి రెండింటినీ పొందును।