Dashati 7
Agni as the sovereign of sacrifice (yajña-samrāṭ) and the energizing divine powers that make the rite fruitful
Agni
Bright forward-driving praise—processional and triumphant suited to ‘calling in’ deities and affirming ritual sovereignty
Ṛṣi and chandas are not provided; identification requires tracing each mantra to its Ṛgvedic source and consulting the Sāmavedic anukramaṇī for this arcikā/prapāṭhaka location.
ఈ దశతిలో యజ్ఞాధిపతి అగ్నిని ‘యజ్ఞసమ్రాట్’గా స్తుతించి, యజ్ఞాన్ని నడిపించి హవిస్సును దేవతల వద్దకు చేర్చమని ఆహ్వానిస్తారు. అశ్వినులు వేగంగా వచ్చి ఉపకారకులుగా, సంపదను కనుగొనేవారుగా సహాయపడాలని పిలుపు. సోమరసంతో ఉల్లసించిన ఇంద్రుడు మరింత బలవంతుడై సమస్తంగా (సమ్) మహాసంపద, వసువులు, పశుసంపదను ప్రసాదించాలని కోరుతారు. ‘ఆహ్వానం → సన్నిధి → శక్తివృద్ధి → వరప్రదానం’ అనే యజ్ఞతత్వం ద్వారా క్రమబద్ధమైన శక్తి, విస్తారమైన శ్రేయస్సు ఫలితంగా ప్రతిపాదించబడుతుంది.
Mantras
Mantra 1
अस्तावि मन्म पूर्व्यं ब्रह्मेन्द्राय वोचत पूर्वीरृतस्य बृहतीरनूषत स्तोतुर्मेधा असृक्षत
ప్రాచీన స్తుతి గానమైంది; ఇంద్రునికి పవిత్ర బ్రహ్మ-వాక్యాన్ని పలకండి. ఋత యొక్క అనేక మహత్తర స్తోత్రాలు ధ్వనించాయి; స్తోతృ యొక్క మేధా-ప్రేరణలు ప్రసరించి బయలుదేరాయి.
Mantra 2
समिन्द्रो रायो बृहतीरधूनुत सं क्षोणी समु सूर्यम् सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः
ఇంద్రుడు మహత్తర రయి (సమృద్ధి)ని సంపూర్ణంగా కుదిపి వెలికి తెచ్చాడు; భూములను మరియు సూర్యుని కూడా సక్రమంగా స్థాపించాడు. ప్రకాశవంతమైన, శుచి శక్తులను, అలాగే ప్రధానంగా గో-ధనాన్ని (అతడు ప్రసాదించాడు); సోమ-రసాలు ఇంద్రుని ఆనందింపజేసి ఉత్సాహపరిచాయి.
Mantra 3
स नो दूराच्चासाच्च नि मर्त्यादघायोः पाहि सदमिद्विश्वायुः
హే (దేవా), దూరం నుండీ సమీపం నుండీ, మాకు హాని చేయదలచిన ఆ మర్త్యుని—ఆ అనఘుని నుండి—మమ్మల్ని కాపాడు; మరియు సదా మాకు ‘విశ్వాయు’ (సర్వజీవశక్తిని ప్రసాదించువాడు)గా ఉండుము.
Frequently Asked Questions
The simile highlights Agni’s fitness and splendour in the rite—like a decorated steed ready for procession—while stressing his role as the sovereign presence guiding the sacrifice.
It describes the Aśvins as ‘born of/connected with the waters,’ emphasizing their swift, life-giving arrival and their power to aid the sacrificer and bring wealth.
The repeated “sam” conveys completeness and totality: Indra sets things fully in order and shakes forth abundant riches, especially after being exhilarated by Soma.