Rig Veda 9.86.45 — Mandala 9, Sukta 86, Mantra 45
Sukta 9.86
Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः । हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः ॥
Transliteration
agrégó rājā ā́pyas taviṣyate vimā́nó ahnā́ṃ bhuvaneṣv árpitaḥ | hárir ghṛtásnuḥ sudṛ́śīko arṇavó jyótīrathaḥ pavate rā́ya okyàḥ ||
Translation
అగ్రగామి రాజు, ఆపః (జల-తత్త్వం) యొక్క స్వామి, స్తుతితో మరింత మహిమ పొందుతాడు—దినాలను కొలిచి, భువనాలలో స్థాపితుడై. హరి, ఘృత-స్ను (దీప్త రసం చిందించేవాడు), సుదర్శనుడు, విస్తారంలో అర్ణవంలాంటి వాడు; జ్యోతి-రథంపై అధిరోహించి, పవమాన సోముడు రయి యొక్క అంతర్గృహం (ఓక్య) వైపు శుద్ధమై ప్రవహిస్తాడు।
Word by Word
अग्रेगःgoing in front; foremost
अग्रेगः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअग्रेग (प्रातिपदिक; ‘अग्रे-ग’ = अग्रे गच्छति) अथवा ‘अग्रेग’ (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासाधारित विशेषण)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अप्यःof/connected with the waters
अप्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअप् (प्रातिपदिक; ‘waters’) → अप्य (अप्सु भवः/अप्सु जातः)
स्तविष्यतेwill be praised
स्तविष्यते:
—
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
विमानःmeasuring out; apportioning
विमानः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवि-मा (धातु ‘मि/मा’ = मापन/परिमाण; ‘वि’ उपसर्ग) → विमान (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘measuring out, apportioning’)
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
—
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
भुवनेषुin the worlds/realms
भुवनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अर्पितःset/placed; bestowed
अर्पितः:
Kartā
TypeParticiple
Rootअर्प् (धातु)
हरिःthe tawny one (Soma)
हरिः:
Kartā
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
घृतस्नुःghee-flowing; rich in ghee
घृतस्नुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootघृत + स्नु (प्रातिपदिक; ‘flowing with ghee’)
सुदृशीकःbeautiful to behold
सुदृशीकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु + दृशीक (प्रातिपदिक; ‘good-looking/bright to see’)
अर्णवःflood; ocean; surge
अर्णवः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
ज्योतीरथःhaving a chariot of light; light-charioted
ज्योतीरथः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्योतिस् + रथ (समास; प्रातिपदिक)
पवतेpurifies itself; flows
पवते:
—
TypeVerb
Rootपू (धातु; ‘to purify/flow’)
रायःof wealth
रायः:
—
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
ओक्यःhousehold; homely; abiding in the dwelling
ओक्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootओक्य (प्रातिपदिक; ‘belonging to the house/home’, from ओकस्)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.