Rig Veda 9.82.4 — Mandala 9, Sukta 82, Mantra 4
Sukta 9.82
Rishi: Ascribed in the Soma Pavamāna corpus to seers of the Pavāmāna tradition (exact rishi for 9.82 uncertain in this excerpt).
Devata: Soma Pavāmāna (addressed directly).
Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).
Samhita Patha (Devanagari)
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥
Transliteration
jāyéva pátyāv ádhi śéva maṃhase pájrāyā garbha śṛṇuhí bravīmi te | antár vā́ṇīṣu prá carā sú jīvásé ’nindyo vṛjáné soma jāgṛhi ||
Translation
భార్య భర్తపై ఆధారపడి శుభకరమైన ఆనందం, విస్తారాన్ని తెచ్చినట్లే నీవు సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తావు. ఓ పజ్ర-వంశ గర్భమా! నేను చెప్పేది విను. వాణుల అంతరంలో సంచరించు—వాక్-శక్తుల్లో ప్రవహించు—సుజీవనార్థం. ఓ సోమా, అనింద్యుడా! మా వ్రజన (అస్తిత్వ-క్షేత్రం) లో జాగృతమవు.
Word by Word
जायाऽइवlike a wife
जायाऽइव:
Kartā (उपमान-कर्तृभाव) / विशेषण-उपमा
TypeNoun+Indeclinable
Rootजाया (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
पत्यौin/with the husband
पत्यौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa (संबन्ध/अधिष्ठान सूचक)
TypeIndeclinable
Rootअधि
शेवम्welfare, благ/auspicious good
शेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootशेव (प्रातिपदिक)
मंहसेfor bounty/munificence
मंहसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमंहस् (प्रातिपदिक)
पज्रायto the strong/firm one
पज्राय:
Sampradāna (लक्ष्य/प्रति) / विशेषण
TypeAdjective
Rootपज्र (प्रातिपदिक; विशेषण)
गर्भO embryo/child; O germ (Soma as ‘germ’)
गर्भ:
(सम्बोधन) संबोधन
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
शृणुहिhear!
शृणुहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
तेto you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
अन्तर्वाणीषुamong the inner voices/utterances
अन्तर्वाणीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun (compound)
Rootअन्तर् (उपसर्ग/अव्यय) + वाणी (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootप्र
चरmove, roam
चर:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
सुwell, rightly
सु:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootसु
जीवसेfor living, for life
जीवसे:
Sampradāna (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootजीवस् (प्रातिपदिक; ‘life’) / √जीव् (धातु) से व्युत्पन्न
अनिन्द्यःblameless, irreproachable
अनिन्द्यः:
Kartā (विशेषण सहित) / विशेषण
TypeAdjective
Rootअनिन्द्य (प्रातिपदिक; a-निन्द्य)
वृजनेin the enclosure/settlement; in the fold
वृजने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
(सम्बोधन) संबोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
जागृहिbe awake, awaken
जागृहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootजागृ (धातु; √जागृ ‘to be awake’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.