Rig Veda 9.63.12 — Mandala 9, Sukta 63, Mantra 12

Sukta 9.63

Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Soma Pavamana corpus)

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Not derivable with certainty from provided excerpt alone (requires metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अभ्यर्ष सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम् । अभि वाजमुत श्रवः ॥

Transliteration

abhy àrṣa sahásriṇaṃ rayíṃ gómantam aśvínam | abhí vā́jam utá śrávaḥ ||

Translation

మా వైపు సహస్రగుణ రయి—గో-సంపన్నం, అశ్వ-సంపన్నం—ప్రవహింపజేయుము; అలాగే వాజం (బల-సంపద) మరియు శ్రవః (యశస్సు)ను కూడా మా కోసం ముందుకు నడిపించుము.

Word by Word

• अभि: towards; upon
• अभि: Adhikaraṇa (directional/goal marker with motion)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि- (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्ष: rush/flow (forth)!
• अर्ष: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √ऋष् (गत्यर्थः/वेगार्थः) ‘to flow, rush’

• सहस्रिणम्: thousand-fold; possessing thousands
• सहस्रिणम्: Karma (object of ‘अर्ष’)
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन्- (प्रातिपदिकम्; ‘having thousands’) < सहस्र-

• रयिम्: wealth; riches
• रयिम्: Karma (object/apposition with ‘सहस्रिणम्’)
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिकम्)

• गोमन्तम्: rich in cattle
• गोमन्तम्: Karma (qualifier of ‘रयिम्’)
• Type: Adjective
• Root: गोमन्त्- (प्रातिपदिकम्; ‘possessing cows’) < गो- + मन्त

• अश्विनम्: rich in horses
• अश्विनम्: Karma (qualifier of ‘रयिम्’)
• Type: Adjective
• Root: अश्विन्- (प्रातिपदिकम्; ‘possessing horses’) < अश्व- + इन्

• अभि: towards
• अभि: Adhikaraṇa (directional/goal marker with motion)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि- (उपसर्ग/अव्यय)

• वाजम्: prize; strength; victory
• वाजम्: Karma (object of implied ‘अर्ष’)
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिकम्)

• उत: and; also
• उत: — (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• श्रवः: fame; renown
• श्रवः: Karma (object coordinated with ‘वाजम्’)
• Type: Noun
• Root: श्रवस्- (प्रातिपदिकम्)