Rig Veda 9.54.4: Mandala 9, Sukta 54, Mantra 4

Sukta 9.54

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

परि णो देववीतये वाजाँ अर्षसि गोमतः । पुनान इन्दविन्द्रयुः ॥

Transliteration

pári no deva-vītáye vā́jāṃ arṣasi gó-mataḥ | punānó indav indrā-yúḥ ||

Translation

దేవుల ఆనందార్థం మా చుట్టూ ప్రవహించు; గోమతమైన (దీప్త) గోసమూహాల నుండి పుట్టిన వాజ-ధారలను ప్రవహింపజేయు. పవిత్రమవుతున్న ఇందు, ఇంద్ర-యు (ఇంద్రుని కోరువాడు) — మా అంతరంలో బలసంపదను, జ్ఞానకిరణాల పూర్ణతను తీసికొని రా.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all around
• परि: Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण—‘चारों ओर/परितः’)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• णः: to us, for us
• णः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देववीतये: for the divine service/for the gods’ enjoyment (invitation)
• देववीतये: Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: देववीति- (प्रातिपदिक; देव + वीतिः ‘आह्वान/आगमन/सेवा’)

• वाजान्: prizes, strengths, bounties
• वाजान्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• अर्षसि: you flow, you rush
• अर्षसि: (क्रिया) — कर्ता निहितः (त्वम् = सोमः)
• Type: Verb
• Root: ऋष् (धातु; ‘गमन/प्रवाह’)

• गोमतः: from/with (what is) rich in cows; cow-abounding
• गोमतः: Apādāna/Adhikaraṇa (स्रोत/विशेषण—‘गोसमृद्धात्’)
• Type: Adjective
• Root: गोमत्- (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)

• पुनानः: purifying (himself), being purified
• पुनानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: पू (धातु; ‘पवने/शोधने’)

• इन्दु: the drop (Soma), Soma
• इन्दु: Kartā (पुनानः इन्दुः)
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रयुः: Indra-seeking, intended for Indra
• इन्द्रयुः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रयु- (प्रातिपदिक; इन्द्र + यु ‘युज्/यु’ भावः—इन्द्रं प्रति युक्त/इन्द्रार्थ)