Rig Veda 9.108.12 — Mandala 9, Sukta 108, Mantra 12
Sukta 9.108
Devata: Soma Pavamāna (as light that burns darkness)
Samhita Patha (Devanagari)
वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥
Transliteration
vṛ́ṣā ví jajñe janáyann ámartyaḥ prá-tapan jyótiṣā támaḥ | sá suṣṭutáḥ kavíbhir nírṇijaṃ dadhé tri-dhā́tv asyá dáṃsasā ||
Translation
వృషభుడు ప్రకాశించి జన్మిస్తాడు—అమర్త్య జనయిత; తన జ్యోతితో తమస్సును దహించి తొలగిస్తాడు. కవులచే సుష్టుతుడై, తన దీప్త నిర్మల ‘నిర్ణిజం’ (ప్రకాశ వస్త్రం) ధరించును—త్రిధాత్వ శక్తి నైపుణ్యంతో.
Word by Word
वृषाthe bull (vigorous one; Soma)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun (masc.)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
जज्ञेwas born; has been born
जज्ञे:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनि) — परस्मैपद/आत्मनेपद; लिट्
जनयन्begetting, generating
जनयन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण वृषा-शब्दस्य)
TypeVerb (participle)
Root√जन् (णिच्) → √जनय्
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ (वृषा-विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootअ-मर्त्य (प्रातिपदिक)
प्रतपन्scorching, shining forth
प्रतपन्:
कर्तृ (वृषा-विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√तप् (प्र +) → प्रतप्
ज्योतिषाwith light, by radiance
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुष्टुतःwell-praised
सुष्टुतः:
कर्तृ (सः-विशेषणम्)
TypeAdjective (PPP) / participle
Rootसु-√स्तु (स्तु) → सुष्टुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कविभिःby the seers/poets
कविभिः:
करण/सहकारि
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
निर्णिजम्the shining garment; splendor
निर्णिजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनिर्णिज् (प्रातिपदिक; ‘bright garment/covering, splendor’)
दधेhe has placed/put on; assumed
दधे:
—
TypeVerb
Root√धा (आत्मनेपद) — लिट्
त्रिधात्वस्यof the threefold-ordered (world); of the threefold element
त्रिधात्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (genitive qualifier)
Rootत्रि-धातु (समास-प्रातिपदिक)
दंससाby wondrous power; by skill
दंससा:
करण/हेतु
TypeNoun
Rootदंसस् (प्रातिपदिक; ‘wondrous power/deed, skill’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.