Rig Veda 8.7.18 — Mandala 8, Sukta 7, Mantra 18

Sukta 8.7

Rishi: Kāṇva (self-referential mention of Kaṇva supports Kāṇva authorship sphere)

Devata: Indra (helper of tribes/seers; giver of rāyí; common in such historical-legendary allusions)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully verifiable from excerpt alone)

Samhita Patha (Devanagari)

येनाव तुर्वशं यदुं येन कण्वं धनस्पृतम् । राये सु तस्य धीमहि ॥

Transliteration

yénāva turváśaṃ yáduṃ yéná káṇvaṃ dhana-spṛ́tam | rāyé sú tásya dhīmahi ||

Translation

యేనివల్ల తుర్వశుడు, యదువు సహాయం పొందారో, యేనివల్ల కణ్వుడు ‘ధనస్పృత్’—ధనాన్ని గెలిచినవాడయ్యాడో—ఆ శక్తిని లక్ష్యంగా, రయి (సమృద్ధి) కొరకు, మా ధీ/ధ్యానాన్ని నిలుపుదుము.

Word by Word

• येन: by which; with which
• येन: करण (instrument) / हेतु-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• अव: down; forth; (as preverb)
• अव: उपसर्गार्थः (directional/auxiliary)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात) अव-

• तुर्वशम्: Turvaśa (the Turvaśa prince/tribe)
• तुर्वशम्: कर्म (object)
• Type: Noun (proper)
• Root: तुर्वश (जनपद/राजवंश-नाम, प्रातिपदिक) तुर्वश-

• यदुम्: Yadu (the Yadu prince/tribe)
• यदुम्: कर्म (object)
• Type: Noun (proper)
• Root: यदु (जनपद/राजवंश-नाम, प्रातिपदिक) यदु-

• येन: by which; with which
• येन: करण (instrument) / हेतु-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• कण्वम्: Kaṇva (the seer)
• कण्वम्: कर्म (object)
• Type: Noun (proper)
• Root: कण्व (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक) कण्व-

• धनस्पृतम्: wealth-winning; obtaining wealth
• धनस्पृतम्: विशेषणम् (of कण्वम्) / कर्म
• Type: Adjective (past participle, used substantively)
• Root: धन- + √स्पृश्/स्पृ (स्पर्शन/प्राप्ति) → स्पृत (कृदन्त) ; समासः: धन- + स्पृत

• राये: for wealth; for riches
• राये: सम्प्रदान (purpose/recipient)
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (स्त्री. प्रातिपदिक) राय-

• सु: indeed; surely
• सु: निपातार्थः (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (निपात) सु-

• तस्य: of him; of that (one)
• तस्य: षष्ठी-सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) त-

• धीमहि: we meditate; we reflect (upon)
• धीमहि: क्रिया (मुख्य क्रियापद); कर्ता = वयम् (implied)
• Type: Verb
• Root: √धी (धी/ध्या—‘to think, meditate’)