Rig Veda 8.6.34: Mandala 8, Sukta 6, Mantra 34

Sukta 8.6

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify with metrical index)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि कण्वा अनूषतापो न प्रवता यतीः । इन्द्रं वनन्वती मतिः ॥

Transliteration

abhí kaṇvā́ anūṣatā́po ná pravátā yatī́ḥ | índraṃ vánanvatī matíḥ ||

Translation

కణ్వులు ఆయన వైపు ఘోషించారు—వాలుదారిలో ప్రవహించే జలాలవలె; ఇంద్రుని గెలుచుటకు తపించే వారి ప్రేరిత మతి నేరుగా ఆయన శక్తి వైపు ప్రవహిస్తుంది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, unto, upon
• अभि: Adhikaraṇa (दिशा/अभिमुखता) / उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• कण्वाः: the Kaṇvas (seers)
• कण्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• अनूषत: they praised / they uttered (hymns)
• अनूषत: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच्/उष्? → √वच् (वैदिक: अनूषत् = ‘स्तुवन्ति/अवोचन्’), with preverb अनु-

• आपः: waters
• आपः: Upamāna (उपमान; तुलना में) / Kartā (उपवाक्य में)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (तुलना-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• प्रवता: by/along the slope; in a downward flow
• प्रवता: Karaṇa (गतिपथ/साधन) / Adhikaraṇa (मार्ग-भाव)
• Type: Noun
• Root: प्रवत् (प्रातिपदिक; ‘ढाल/प्रवाह/उतार’)

• यतीः: going, rushing (ones)
• यतीः: Karma (गमन/प्रवहण का लक्ष्य/वस्तु; ‘going ones’) / Upameya (उपमेय)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: यती (प्रातिपदिक; ‘गच्छन्ती/प्रवहन्ती’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (स्तुति/आह्वान का विषय)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वनन्वती: winning, seeking to win; eager/striving
• वनन्वती: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective/Participle-like adjective
• Root: वनन्वत् (प्रातिपदिक; from √वन् ‘to win, to desire, to seek’ with possessive -वत्; fem. -वती)

• मतिः: thought, hymn, devotion (inspired thought)
• मतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक; from √मन् ‘to think’)