Rig Veda 8.16.11: Mandala 8, Sukta 16, Mantra 11

Sukta 8.16

Rishi: Kāṇva tradition (Mandala 8; specific rishi not provided in input)

Devata: Indra

Chandas: Unknown (not inferable securely from provided excerpt alone)

Samhita Patha (Devanagari)

स नः पप्रिः पारयाति स्वस्ति नावा पुरुहूतः । इन्द्रो विश्वा अति द्विषः ॥

Transliteration

sá naḥ pápriḥ pārayāti svastí nā́vā puruhūtáḥ | índro víśvā áti dvíṣaḥ ||

Translation

ఆయన పూర్తికర్త; స్వస్తితో మమ్మల్ని అవతలికి చేర్చుతాడు—నావలోనట్లు; బహుఆహూతుడైన ఇంద్రుడు, సమస్త ద్వేషాలను అతిక్రమింపజేయువాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पप्रिः: has filled / has satisfied
• पप्रिः: कर्तृ
• Type: Verb (finite)
• Root: √पॄ (पॄ/पॢ) ‘पूरणे, तर्पणे’

• पारयाति: causes (us) to cross over; brings safely across
• पारयाति: कर्तृ
• Type: Verb (finite)
• Root: √पॄ (पॄ/पॢ) ‘पूरणे’ (कारयति-प्रयोगः) → √पारय्

• स्वस्ति: well-being; safely
• स्वस्ति: क्रियाविशेषण (मङ्गलार्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय-प्रातिपदिक) < सु + अस्ति

• नावा: by/with a boat
• नावा: करण
• Type: Noun
• Root: नौ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘boat’

• पुरुहूतः: much-invoked (epithet of Indra)
• पुरुहूतः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Epithet
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक) < पुरु ‘many’ + √ह्वा/हू ‘to call, invoke’ (कृदन्त-समास)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• अति: over, beyond
• अति: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• द्विषः: enemies; hostile (forces)
• द्विषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्विष् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘enemy/hostility’ (RV में प्रायः ‘enemies’ अर्थे)