Rig Veda 7.63.3: Mandala 7, Sukta 63, Mantra 3

Sukta 7.63

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Savitṛ (with Uṣas as contextual power)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विभ्राजमान उषसामुपस्थाद्रेभैरुदेत्यनुमद्यमानः । एष मे देवः सविता चच्छन्द यः समानं न प्रमिनाति धाम ॥

Transliteration

vibhrā́jamāna uṣásām upásthād rebháir úd ety anumádyamānaḥ | eṣá me deváḥ savitā́ cacchanda yáḥ samānáṃ ná praminā́ti dhā́ma ||

Translation

ఉషస్సుల ఒడిలోనుండి ప్రకాశిస్తూ అతడు ఉదయమవుతాడు; ఋషుల స్తోత్రధ్వనితో కలిసి, ముందుకు సాగుతూ ఆనందిస్తాడు. ఈ దేవుడు సవితా నా ఆకాంక్షకు అనుమతి దయచేయుగాక—వెలుగின் స్థిర ధామాన్ని, ఆ స్థాపిత నివాసాన్ని, తగ్గించనివాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि॒भ्राज॑मानः: shining forth, radiant
• वि॒भ्राज॑मानः: Kartā
• Type: Adjective (present participle)
• Root: वि-√भ्राज् (भ्राज् दीप्तौ) / विभ्राजमान-

• उ॒षसा॑म्: of the dawns
• उ॒षसा॑म्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उषस्-

• उ॒पस्था॑त्: from the lap/seat (bosom)
• उ॒पस्था॑त्: Apādāna
• Type: Noun (with ablative)
• Root: उपस्थ-

• रे॒भैः: with the singers/poets (Rebhas)
• रे॒भैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रेभ-

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Preverb
• Root: उद्-

• एति: goes forth, rises
• एति: Kartā
• Type: Verb
• Root: √इ (इ गतौ)

• अनु: after, along
• अनु: —
• Type: Preverb
• Root: अनु-

• म॒द्यमा॑नः: rejoicing, gladdening (himself)
• म॒द्यमा॑नः: Kartā
• Type: Adjective (present participle, middle)
• Root: √मद् (मद् हर्षे/मादे) / मद्यमान-

• ए॒षः: this
• ए॒षः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एषद्/एष- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: for me / my
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्-

• दे॒वः: god
• दे॒वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव-

• स॑वि॒ता: Savitar (the Impeller)
• स॑वि॒ता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ-

• च॑च्छन्द: has pleased / may he delight
• च॑च्छन्द: Kartā
• Type: Verb
• Root: √छन्द् (छन्द् प्रीणने/आह्लादने) / (Vedic perfect-like injunctive form)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्- (यः) सर्वनाम

• स॑मा॒नम्: the same (fixed)
• स॑मा॒नम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: समान-

• न: not
• न: —
• Type: Particle
• Root: न

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Preverb
• Root: प्र-

• मि॒नाति॒: diminishes, harms, violates
• मि॒नाति॒: Kartā
• Type: Verb
• Root: √मि (मि हिंसायाम्/क्षये) / √मिन् (मिन् हिंसायाम्)

• धाम॑: abode; ordinance; established order
• धाम॑: Karma
• Type: Noun
• Root: धामन्-