Rig Veda 7.51.1: Mandala 7, Sukta 51, Mantra 1

Sukta 7.51

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Ādityas / Aditi (collective cosmic guardians of ṛta)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

आदित्यानामवसा नूतनेन सक्षीमहि शर्मणा शंतमेन । अनागास्त्वे अदितित्वे तुरास इमं यज्ञं दधतु श्रोषमाणाः ॥

Transliteration

ādityā́nām ávasā nū́tanena sakṣī́mahi śármaṇā śáṃtamena | anāgā́stve aditi-tvé turā́sa imáṃ yajñáṃ dadhatu śróṣamāṇāḥ ||

Translation

ఆదిత్యుల నిత్య-నూతన అనుగ్రహంతో, అత్యంత శాంతిదాయక రక్షణలో, వారి సాంగత్యం మరియు ఆశ్రయంలో మేము నిలిచెదము. ‘అనాగస్’ (నిర్దోషత్వం)లో, ‘అదితిత్వ’ (అదితి యొక్క విశాలత్వం)లో, వేగశక్తులు మా పిలుపు విని ఈ యజ్ఞాన్ని స్థాపించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आदित्यानाम्: of the Ādityas
• आदित्यानाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक) < अदिति

• अवसा: with help/protection
• अवसा: करण
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• नूतनेन: new, fresh
• नूतनेन: विशेषण-करण
• Type: Adjective
• Root: नूतन (प्रातिपदिक)

• सक्षीमहि: may we obtain/attain
• सक्षीमहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) / सक्ष् (वैदिक रूप, ‘सह/सम्-’ अर्थे)

• शर्मणा: with shelter, protection
• शर्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• शंतमेन: most auspicious
• शंतमेन: विशेषण-करण
• Type: Adjective
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; शम् + तमप्)

• अनागाः: sinless, guiltless
• अनागाः: कर्तृ (वाक्यांशे ‘वयम्’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अनागस् (प्रातिपदिक; अ- + आगस्)

• त्वे: in you
• त्वे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: त्वम् (सर्वनाम)

• अदितित्वे: in Aditi-hood, in the state/protection of Aditi
• अदितित्वे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अदितित्व (प्रातिपदिक; अदिति + त्व)

• तुरासः: swift/energetic
• तुरासः: कर्तृ (वयम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/प्रेरक/बलवान्’ अर्थे) अथवा तुरास् (वैदिक विशेषण-प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• यज्ञम्: sacrifice, ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• दधतु: let them place/establish
• दधतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• श्रोषमाणाः: listening, hearkening
• श्रोषमाणाः: कर्तृ (दधतु इत्यस्य कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: श्रु (धातु) + शानच् (कृदन्त)