Rig Veda 7.36.6: Mandala 7, Sukta 36, Mantra 6

Sukta 7.36

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Sarasvatī (explicit), with river-powers (Sindhu-mātā imagery)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

आ यत्साकं यशसो वावशानाः सरस्वती सप्तथी सिन्धुमाता । याः सुष्वयन्त सुदुघाः सुधारा अभि स्वेन पयसा पीप्यानाः ॥

Transliteration

ā́ yát sā́kaṃ yaśáso vāvaśānā́ḥ sárasvatī saptáthī síndhumātā́ | yā́ḥ suṣváyanta su-dúghāḥ su-dhārā́ abhí svéna páyasā pī́pyānāḥ ||

Translation

యశస్సుగల శక్తులు కలిసి ముందుకు సాగినప్పుడు—సప్తపథీ సరస్వతి, నదీమాత—అప్పుడు సుదోహాలు, సుప్రవాహాలు అయిన ఆ ధారలు తమ స్వపయసుతో ఉప్పొంగుతాయి; స్వజాతమైన కాంతి-సమృద్ధితో సత్త్వాన్ని పోషిస్తాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• यत्: which; that
• यत्: (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• साकम्: together (with)
• साकम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• यशसः: of glory; of fame
• यशसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: यशस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)

• वावशानाः: eagerly desiring; yearning
• वावशानाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वश् (वशँ—इच्छायाम्/वशे) > वावशान (कृदन्त)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: कर्ता
• Type: Noun (Proper)
• Root: सरस्वती (स्त्री प्रातिपदिक)

• सप्तथी: having seven paths; sevenfold-streamed
• सप्तथी: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सप्तथी (स्त्री प्रातिपदिक; ‘सप्त-पथ’)

• सिन्धुमाता: mother of the Sindhu(s)/rivers
• सिन्धुमाता: कर्ता-विशेषण
• Type: Noun (Compound epithet)
• Root: सिन्धु-माता (समास; माता)

• याः: who (those who)
• याः: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुष्वयन्त: they flowed well; they set flowing
• सुष्वयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वि/√स्वय् (स्वयँ/स्वि—प्रस्रवणे/प्रेरणे; Vedic) > सुष्वयन्त (तिṅanta)

• सुदुघाः: good-milking; richly yielding
• सुदुघाः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-दुघा (दुघा ‘milking, yielding’)

• सुधाराः: with good streams; fair-flowing
• सुधाराः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective/Noun
• Root: सु-धारा (धारा ‘stream’)

• अभि: towards; upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वेन: with their own
• स्वेन: करण
• Type: Pronoun (Adjectival)
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पयसा: with milk; with nourishing fluid
• पयसा: करण
• Type: Noun
• Root: पयस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)

• पीप्यानाः: swelling; becoming full (with nourishment)
• पीप्यानाः: कर्ता-विशेषण
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √प्याय् (प्यायँ—वृद्धौ/पुष्टौ) > पीप्यान (कृदन्त)