Sukta 66

Mantra 1

वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम् । मर्तेष्वन्यद्दोहसे पीपाय सकृच्छुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥

తెలిసినవానికీ ఆ రూపం నిశ్చయంగా తెలిసిపోవుగాక—పేరులో ఒకటే, పోషించే, పాలించే ధేనువు. కాని మానవుల మధ్య ఆమె మరొక దోహనార్థం విస్తరిస్తుంది; ఒకసారి ప్రకాశమయ సారాన్ని దోహి ఇచ్చిన తరువాత—పృశ్ని మాత—ఆమె సమృద్ధితో నిండిన ఉద్ధరం (ఊధ) ప్రత్యక్షమవుతుంది.

Mantra 2

ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना द्विर्यत्त्रिर्मरुतो वावृधन्त । अरेणवो हिरण्ययास एषां साकं नृम्णैः पौंस्येभिश्च भूवन् ॥

ప్రజ్వలింపబడిన అగ్నులవలె జ్వలించే ఆ మరుతులు రెండింతలు, మూడింతలు వృద్ధి చెందుతారు. వారు అరేణవ (నిష్కల్మష, మలినరహిత)ులు; వారి కాంతి స్వర్ణమయంగా మెరుస్తుంది. నృమ్ణ (పౌరుష-బలం) మరియు పౌంస్య (వీర్య-శక్తి)లతో కలిసి వారు అవతరిస్తారు, స్థిరపడతారు.

Mantra 3

रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा याँश्चो नु दाधृविर्भरध्यै । विदे हि माता महो मही षा सेत्पृश्निः सुभ्वे गर्भमाधात् ॥

రుద్రుని కుమారులు—సమృద్ధిని ప్రసాదించువారు—ఇప్పుడు దాధృవి మనం ధరించుటకు ముందుకు తెచ్చుచున్న వారు. వారి మాత నిజంగా విదితమే—ఆ మహతి, ఆ మహత్త్వమే. పృశ్ని యే శుభ గర్భాశయంలో గర్భాన్ని స్థాపించింది.

Mantra 4

न य ईषन्ते जनुषोऽया न्वन्तः सन्तोऽवद्यानि पुनानाः । निर्यद्दुह्रे शुचयोऽनु जोषमनु श्रिया तन्वमुक्षमाणाः ॥

వారు జన్మమునుండి తడబడరు, మార్గమునుండి తొలగరు; ఉన్నవారై నింద్యమైనదాన్ని శుద్ధి చేస్తారు. ఆ శుచి (పవిత్ర)ులు దోహనము చేయునప్పుడు, ఆనంద సమ్మతితో దోహుతారు; తమ తనువుపై శ్రీ (కాంతి, వైభవం)ను కుమ్మరించి దానిని మరింత పెంపొందిస్తారు.

Mantra 5

मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धृष्णु मारुतं दधानाः । न ये स्तौना अयासो मह्ना नू चित्सुदानुरव यासदुग्रान् ॥

వారు శీఘ్రగాములు (మరుతులు); వారి మధ్య దోహన సమయంలో కూడా తప్పుదారి లేదు—తమ నామంలోనే ధృష్టు మరుత్-శక్తిని ధరించినవారు. స్తుతిలో వారు బలహీనులు కారు, మహిమలో వారు హీనులు కారు; ఇప్పుడు ఉదార దాత కూడా ఆ ఉగ్రుల ఎదుట నమస్కరిస్తాడు.

Mantra 6

त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥

వారు ఉగ్రులు (మరుతులు); బలంతో, ధృష్టు సేనలతో, సుమేళంగా రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ)లను యోగం చేస్తారు. అప్పుడు ఆ రెండు రోదసీల మధ్య స్వయంజ్యోతి తేజస్సు మహావంతులలో ప్రకాశించే నివాసంలా స్థిరమవుతుంది.

Mantra 7

अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद्यमजत्यरथीः । अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन् ॥

హే మరుతులారా, మీ యామ్ (గమనం) అవిచ్ఛిన్నంగా ఉండుగాక—అశ్వం లేకున్నా అది దూసుకుపోతుంది; రథం లేకున్నా రథికుడిలా సాగుతుంది. లగ్గం లేక, కొరడా లేక, రజస్ (మధ్యలోకం)ను దాటే అది; రెండు రోదసీల మధ్య పథాన్ని నిర్మించి తన సాధన (కార్యం)ను సిద్ధం చేస్తుంది.

Mantra 8

नास्य वर्ता न तरुता न्वस्ति मरुतो यमवथ वाजसातौ । तोके वा गोषु तनये यमप्सु स व्रजं दर्ता पार्ये अध द्योः ॥

హే మరుతులారా! మీరు వాజసాతి (సంపద-విజయం) పొందుటలో సహాయపడే వానికి తిరుగుట లేదు; అతనిని ఎవ్వరూ అధిగమించలేరు, జయించలేరు. టోకే (శిశువులో) గానీ, గోషు (గోవులలో) గానీ, తనయే (సంతానంలో) గానీ, అప్సు (జలతత్త్వంలో) గానీ—ఎక్కడ ఉన్నా, ద్యౌ (ఆకాశం) క్రింద, దూర సరిహద్దులోనూ అతడు వ్రజం (ఆవరణం/గోశాల-వేడి)ను పగులగొట్టి తెరుస్తాడు.

Mantra 9

प्र चित्रमर्कं गृणते तुराय मारुताय स्वतवसे भरध्वम् । ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पृथिवी मखेभ्यः ॥

వేగవంతుడైన, స్వతవస్ (స్వబలం) గల మరుత్-శక్తికై గానకునికి ఈ ప్రకాశమయ చిత్ర అర్కం/స్తుతిని ముందుకు తెచ్చండి. బలంతో ప్రతిఘటనలను తట్టుకొని జయించేవారు—హే అగ్నీ! వారి మఖ (యజ్ఞ)ాల వల్ల భూమి కంపిస్తుంది.

Mantra 10

त्विषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत्तृषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः । अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भ्राजज्जन्मानो मरुतो अधृष्टाः ॥

తేజస్సుతో నిండినవారు; అధ్వర (యజ్ఞ)ంలోని విద్యుత్తుల వలె; వేగచలనాల్లో అశాంతులైన మరుతులు—అగ్నியின் జ్వలించే జిహ్వల వలె ఉన్నారు. వారు అర్చత్ర (స్తుతిగాయకులు); వీరుల వలె కలకలమై, ధుని (గర్జన) వలె ఉప్పొంగేవారు; కాంతిలో జన్మించిన మరుతులు అజేయులు.

Mantra 11

तं वृधन्तं मारुतं भ्राजदृष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे । दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्पृध्रन् ॥

దీప్తమైన శూల-దృష్టి గల, వృద్ధి చెందుతున్న మారుత-శక్తిని కల రుద్రుని సూనువైన అతనిని నేను హవసా—ఆకాంక్షతో కూడిన ఆహ్వాన-స్తుతితో ఆరాధిస్తాను. దివ్య శర్ధా (దేవగణం) కొరకు నా మనీషా శుచిగా మారుతుంది; వారు పర్వతాల వలె, ఉగ్ర జలధారల వలె, అజేయమైన స్పర్ధలో ముందుకు దూసుకుపోతారు.