Rig Veda 6.60.1: Mandala 6, Sukta 60, Mantra 1

Sukta 6.60

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)

Devata: Indrāgnī (with Indra foregrounded as Vṛtra-slayer, Agni as co-power)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.60 opening; cadence suggests triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

श्नथद्वृत्रमुत सनोति वाजमिन्द्रा यो अग्नी सहुरी सपर्यात् । इरज्यन्ता वसव्यस्य भूरेः सहस्तमा सहसा वाजयन्ता ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.60.1

Transliteration

śnáthad vṛtrám utá sanóti vā́jam indrā́ yó agnī́ sahúrī saparyā́t | irajyántā vasavyásya bhū́reḥ sáhas-tamā sáhasā vāja-yántā ||

Translation

అతడు వృత్రాన్ని ఛేదించి, వాజం (బల-సమృద్ధి) సంపాదిస్తాడు—అగ్నితో కూడిన ఆ ఇంద్రుడు, ఆ ఇద్దరు మహాబలులతో యథావిధిగా సేవింపబడతాడు. వారు విస్తారమైన వసవ్య (కల్యాణ-సంపద) కోసం యత్నిస్తారు—బలంలో అత్యంత బలవంతులు; మనలో విజయశక్తులను వృద్ధి చేసేవారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्नथत्: (he) smites/crushes
• श्नथत्: —
• Type: Verb
• Root: श्नथ्

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• सनोति: wins; gains
• सनोति: —
• Type: Verb
• Root: सन्/सन् (धातु: सन् ‘to win, gain’)

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā (relative pronoun referring to इन्द्रः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्नी: the two fires / Agni (dual)
• अग्नी: Kartā (co-subject with Indra in the relative clause)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सहुरी: the two mighty/overpowering ones
• सहुरी: Kartā (qualifier of अग्नी)
• Type: Adjective
• Root: सहुरि (प्रातिपदिक)

• सपर्यात्: should worship/honour
• सपर्यात्: —
• Type: Verb
• Root: सपर्य्

• इरज्यन्ता: the two striving/zealous ones
• इरज्यन्ता: Kartā (dual agents)
• Type: Verb
• Root: इरज्य् (धातु: इरज्य ‘to be eager/zealous; to strive’)

• वसव्यस्य: of wealth; of the good (wealthy) gift
• वसव्यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वसव्य (प्रातिपदिक)

• भूरेः: of the abundant; of much
• भूरेः: Sambandha
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)

• सहस्तमा: the two most powerful
• सहस्तमा: Kartā (qualifier of the dual agents)
• Type: Adjective
• Root: सहस्-तम (प्रातिपदिक)

• सहसा: with might; by force
• सहसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• वाजयन्ता: the two causing (us) to win prizes; strengthening
• वाजयन्ता: Kartā
• Type: Verb
• Root: वाजय् (causative from वाज)