
Sukta 6.59
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Indrāgnī (dual deity)
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ఈ సూక్తం సోమయజ్ఞంలో సంయుక్త విజేతలైన ఇంద్ర–అగ్నుల ద్విశక్తిని స్తుతిస్తుంది—ఇంద్రుడు జయప్రదమైన పరాక్రమంగా, అగ్ని అర్పణను మోసుకెళ్లే దహించే ఋత్విక సంకల్పంగా. వారి ప్రాచీన కృత్యాలను స్మరింపజేస్తూ, గూఢార్థ రూపకాల ద్వారా వారి దివ్య తేజస్సు పరిమితిని తలకిందులు చేయగలదని సూచిస్తుంది. అనంతరం పిండిన సోమాన్ని పానంచేయుటకు వారు రమ్మని ఆహ్వానించి, స్తోత్రాన్ని మరియు యజమానుని ఉద్ధరించమని కోరుతుంది.
Mantra 1
प्र नु वोचा सुतेषु वां वीर्या यानि चक्रथुः । हतासो वां पितरो देवशत्रव इन्द्राग्नी जीवथो युवम् ॥
ఇప్పుడు సుతసోమంలో మీరు చేసిన వీర్యకార్యాలను నేను ప్రకటిస్తున్నాను. దేవశత్రువులైన మీ పితరులు హతులయ్యారు; ఓ ఇంద్రా‑అగ్నీ, మీరు ఇద్దరూ జీవిస్తున్నారు—విజయబలంగా, జ్వలించే సంకల్పంగా.
Mantra 2
बळित्था महिमा वामिन्द्राग्नी पनिष्ठ आ । समानो वां जनिता भ्रातरा युवं यमाविहेहमातरा ॥
నిజంగా మహత్తరమైనది మీ మహిమ, ఓ ఇంద్రా‑అగ్నీ—దాడిలో అత్యంత బలవంతులు. మీ జనకుడు ఒకడే; సోదరులై మీరు యములు—ఇక్కడ ఒకే మాతృగర్భజులు—ఒకే కార్యార్థం కలిసిన రెండు శక్తులు.
Mantra 3
ओकिवांसा सुते सचाँ अश्वा सप्ती इवादने । इन्द्रा न्वग्नी अवसेह वज्रिणा वयं देवा हवामहे ॥
పిండిన సోమంతో ఇంటివద్ద ఉన్న రెండు అశ్వాలవలె; విజయార్థం యోక్తమైన జంట కుదిరులవలె—ఇక్కడ సహాయార్థం ఇంద్రుడిని, అగ్నిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. హే దేవులారా, వజ్రధారితో కూడి—మాలో విజయబలం జనించుగాక.
Mantra 4
य इन्द्राग्नी सुतेषु वां स्तवत्तेष्वृतावृधा । जोषवाकं वदतः पज्रहोषिणा न देवा भसथश्चन ॥
హే ఇంద్రాగ్నీ, పిండిన సోమయాగాలలో మీను స్తుతించువాడు—హే ఋతవర్ధకులారా—మీ అనుగ్రహసమ్మతిని పొందించే వాక్యాన్ని బలమైన స్వరశక్తితో పలుకుతాడు; హే దేవులారా, మీరు అతనిని ఏ విధంగానూ విడువరు.
Mantra 5
इन्द्राग्नी को अस्य वां देवौ मर्तश्चिकेतति । विषूचो अश्वान्युयुजान ईयत एकः समान आ रथे ॥
హే ఇంద్రాగ్నీ, మీ ఇద్దరు దేవులను ఏ మానవుడు నిజంగా గ్రహించగలడు? భిన్న దిశలలో పరుగెత్తే అశ్వాలను యోక్తం చేసి నడిపిస్తాడు—అయినా ఒకే రథాసనంపై ఒకటే గతి ముందుకు సాగుతుంది; ఇలానే అన్వేషకుడు మీ సంయుక్త క్రియ యొక్క ఏకత్వాన్ని తెలుసుకుంటాడు.
Mantra 6
इन्द्राग्नी अपादियं पूर्वागात्पद्वतीभ्यः । हित्वी शिरो जिह्वया वावदच्चरत्त्रिंशत्पदा न्यक्रमीत् ॥
ఓ ఇంద్ర–అగ్నీ! ఈ ప్రాచీన శక్తి పాదమున్నవారిలోనుంచి పాదరహితంగా బయలుదేరింది. శిరస్సును విడిచి, జిహ్వతో వాక్యమాడింది; నడుచుచూ వెళ్లి, ముప్పై అడుగుల్లో దిగివచ్చింది.
Mantra 7
इन्द्राग्नी आ हि तन्वते नरो धन्वानि बाह्वोः । मा नो अस्मिन्महाधने परा वर्क्तं गविष्टिषु ॥
ఓ ఇంద్ర–అగ్నీ! వీరులవలె మీ బాహువుల్లో ధనుస్సులను తాణ్తారు. ఈ మహాధన (మహా యుద్ధం)లో, గవిష్టి—గో/కిరణ అన్వేషణలో—మమ్మల్ని విడిచి ముఖం తిప్పకండి.
Mantra 8
इन्द्राग्नी तपन्ति माघा अर्यो अरातयः । अप द्वेषांस्या कृतं युयुतं सूर्यादधि ॥
ఓ ఇంద్ర–అగ్నీ! మాఘ (హానికరులు) మరియు అరాతి—శత్రు శక్తులు—నాపై మండుతున్నాయి. వారు నిర్మించిన ద్వేషాన్ని తొలగించండి; సూర్యుని పై నుండి—ప్రకాశలోకం నుండి—వాటిని వేరుచేయండి.
Mantra 9
इन्द्राग्नी युवोरपि वसु दिव्यानि पार्थिवा । आ न इह प्र यच्छतं रयिं विश्वायुपोषसम् ॥
హే ఇంద్రా, అగ్నీ! దివ్యమైనవీ, పార్థివమైనవీ అయిన వసువులు (సంపదలు) మీవే. ఇక్కడ మాకు, సమస్త ఆయుష్షును పోషించి, మా సమగ్ర సత్త్వ వికాసాన్ని ఆధారపడే ఆ ‘రయి’ని ప్రసాదించండి.
Mantra 10
इन्द्राग्नी उक्थवाहसा स्तोमेभिर्हवनश्रुता । विश्वाभिर्गीर्भिरा गतमस्य सोमस्य पीतये ॥
హే ఇంద్రా-అగ్నీ! ఉక్థవాహసులారా, స్తోమాల హవనాన్ని వినేవారారా—మా సమస్త గీరులతో కలిసి రండి; ఈ సోమ పానార్థం సమీపించండి.
Indrāgnī means Indra and Agni invoked together as one paired deity—Indra brings conquering strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings and awakens inspired speech.
It is primarily an invitation hymn for the Soma ritual: it praises Indra-Agni’s past victories and asks them to come, hear the call, and drink the pressed Soma while protecting and empowering the sacrificer.
Such imagery compresses a deeper idea: divine power is not limited by ordinary rules. In ritual context it suggests that Indra-Agni’s energy can break obstacles and reveal a hidden order behind what seems fixed or impossible.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.