Rig Veda 6.45.21: Mandala 6, Sukta 45, Mantra 21

Sukta 6.45

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स नो नियुद्भिरा पृण कामं वाजेभिरश्विभिः । गोमद्भिर्गोपते धृषत् ॥

Transliteration

sá no niyúdbhir ā́ pṛṇa kā́maṃ vā́jebhir aśvíbhiḥ | gómadbhir gopate dhṛ́ṣat ||

Translation

అతడు మా కామనను తన నియుత్ (యుక్త శక్తులు) ద్వారా పరిపూర్ణం చేయుగాక—బలసమృద్ధులతోను, అశ్వ-వేగ శక్తులతోను; ప్రకాశమయ గో-సంపదతోను. హే గోపతే (కిరణ/గోముల అధిపతి), ధృష్ట బలంతో కార్యనిరతుడవు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one = Indra)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नियुद्भिः: with (his) yoked teams / harnessed steeds
• नियुद्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: नियुत् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) < नि-युज् (धातु) ‘to yoke, harness’

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• पृण: fill; satisfy
• पृण: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पॄ (धातु) ‘to fill, satisfy’

• कामम्: desire; wish
• कामम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: काम (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• वाजेभिः: with prizes; with strength/food (vāja)
• वाजेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: वाज (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• अश्विभिः: with the Aśvins (horsemen-twins)
• अश्विभिः: करण
• Type: Noun (proper/theonym) / Adjective
• Root: अश्विन् (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक) (द्विवचन-देवता)

• गोमत्भिः: with cattle-rich (gifts); possessing cows
• गोमत्भिः: करण
• Type: Adjective
• Root: गोमत् (विशेषण-प्रातिपदिक) < गो + मतुप्

• गोपते: O lord of cows (O protector/owner of cattle)
• गोपते: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: गोपति (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘lord of cows/wealth’

• धृषत्: boldly; mightily
• धृषत्: क्रियाविशेषण
• Type: Kṛdanta (verbal adjective) used adverbially
• Root: धृष् (धातु) ‘to be bold, be strong, dare’