Rig Veda 6.37.3: Mandala 6, Sukta 37, Mantra 3

Sukta 6.37

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)

Devata: Indra (with an associative mention of Vāyu)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)

Samhita Patha (Devanagari)

आसस्राणासः शवसानमच्छेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः । अभि श्रव ऋज्यन्तो वहेयुर्नू चिन्नु वायोरमृतं वि दस्येत् ॥

Transliteration

āsasrāṇā́saḥ śavasā́nam ácchendraṃ sucakré rathyā́so áśvāḥ | abhí śráva ṛ́jyanto vaheyuḥ nū́ cit nú vāyór amṛ́taṃ ví dasyet ||

Translation

వేగంగా దూసుకుపోతూ, సుచక్ర రథాల రథ్య అశ్వాలు ఉగ్ర ఇంద్రుని మా వైపు మోసుకొనిరావాలి. ఋజుగాములై అవి మమ్మల్ని వాక్కు/శ్రుతి శ్రవణానికి చేర్చాలి. ఇప్పటికీ వాయువు యొక్క అమృత ఆనందం పొందబడి పంచబడగలదు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आसस्राणासः: rushing/streaming forth, hastening
• आसस्राणासः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √सृ (सस्र्/सृ) ; उपसर्ग: आ-

• शवसानम्: the mighty/strong one
• शवसानम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √श्वस्/श्वस (to be strong, to breathe; Vedic ‘शवस्’ strength) → ‘शवसान’

• अच्छ: towards, unto
• अच्छ: (गति/दिशा-निर्देश; क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ (preverb/adverb)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुचक्रे: on/with a good wheel; in the well-wheeled (chariot)
• सुचक्रे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Adjective
• Root: सु-चक्र (प्रातिपदिक)

• रथ्यासः: chariot-going (ones)
• रथ्यासः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक; ‘belonging to the chariot/road, chariot-going’)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ (Kartā) (apposition to रथ्यासः)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against, upon
• अभि: (गति/सम्बन्ध; क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (preverb/adverb)

• श्रवः: fame, glory
• श्रवः: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• ऋज्यन्तः: directing/urging straight (on), pressing forward
• ऋज्यन्तः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Verb (participle)
• Root: √ऋज्/ऋञ्ज् (to make straight, to direct; Vedic ‘ऋज्यति’)

• वहेयुः: may they carry (convey)
• वहेयुः: (मुख्य क्रिया) ; कर्तृ = अश्वाः/रथ्यासः
• Type: Verb
• Root: √वह् (to carry, convey)

• नु: now, indeed
• नु: (निपात; बल/समय-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (particle)

• चित्: even
• चित्: (निपात; ‘even’)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (particle)

• नु: indeed
• नु: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (particle)

• वायोः: of Vāyu (the Wind-god)
• वायोः: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortality; the immortal (drink/essence)
• अमृतम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• वि: apart, away, forth
• वि: (क्रियाविशेषण; ‘apart/away, forth’)
• Type: Indeclinable (prefix)
• Root: वि (preverb)

• दस्येत्: may (he) bestow/grant (distribute)
• दस्येत्: (मुख्य क्रिया) ; कर्तृ (implicit) = इन्द्रः (contextual)
• Type: Verb
• Root: √दस्/दस्य् (Vedic: to bestow, give; also ‘to apportion’) + उपसर्ग: वि-