
Sukta 6.21
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional ascription for RV 6.21 within Mandala 6)
Indra
Triṣṭubh (probable for RV 6.21; Mandala 6 Indra hymns predominantly Triṣṭubh)
ఈ సూక్తం శక్తివంతమైన హవిస్సులతోను, రథారూఢమైన ప్రేరణలైన ధీభిఃతోను ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది. అతన్ని నిత్యయౌవనుడైన, క్షయరహితమైన శక్తిగా స్తుతించి, విస్తారమైన ధనం మరియు విజయాన్ని ప్రసాదించువాడిగా కొనియాడుతుంది. శత్రుత్వశక్తులైన రక్షసులను ఎదుర్కొని, వజ్రధారి అయిన ప్రాచీన మిత్రుడు ఇంద్రుడు వారిని దూరం తరిమివేయమని ప్రార్థిస్తుంది. చివరికి ఇది ఒక ప్రయోజనాత్మక ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది: మార్గనిర్మాతగా, నాయకుడిగా ఇంద్రుడు మేల్కొని, సులభమైనదైనా కఠినమైనదైనా మార్గాల ద్వారా ఆరాధకులను బలానికి మరియు సమృద్ధి (వాజ)కి చేర్చుగాక.
Mantra 1
इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते । धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ॥
హే వీరా! పురుతమ (అత్యంత సమృద్ధి గల) కారు (గాయకుడు/ఋషి) సమర్పించే ఈ హవ్యాలు నిన్ను పిలుస్తున్నాయి; ఈ హవ్య-ఆహుతులు నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాయి. రథమార్గంపై దృఢంగా స్థితమైన ధీయులు—నవీన, అజర, అవినాశి—వాక్కు శక్తిచే రయి (సంపద/పూర్ణత) వలె సర్వత్ర వ్యాపిస్తూ ముందుకు సాగుతాయి.
Mantra 2
तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥
నేను ఆ ఇంద్రుని స్తుతిస్తాను—విదాన (దర్శన-జ్ఞానం)లో తెలిసినవాడిని, గిర్వాహస (గీరుల/స్తోత్రాల వాహకుడు)ను, యజ్ఞంతో వృద్ధి చెందువాడిని. అతని మహిమ—పురుమాయ (బహువిధ శక్తి) గలది—బలంతో దివమును, పృథివినీ మించి పొంగి ప్రవహించింది.
Mantra 3
स इत्तमोऽवयुनं ततन्वत्सूर्येण वयुनवच्चकार । कदा ते मर्ता अमृतस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति स्वधावः ॥
అతడే (ఇంద్రుడు) వివేకరహితమైన తమస్సును విస్తరించాడు; సూర్యుని ద్వారా దానిని ప్రకాశమయ ‘ఋత’ (కోస్మిక్ క్రమం)తో నింపాడు. హే స్వధావన్ (స్వశక్తిమంతుడా), అమృత ధామంలో యజ్ఞాహుతులు అర్పిస్తూ ఉన్న నీ మర్త్యులు ఎప్పుడు ఇక క్షీణించరు?
Mantra 4
यस्ता चकार स कुह स्विदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु । कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्र कतमः स होता ॥
ఈ కార్యాలు చేసినవాడు—ఆ ఇంద్రుడు ఎక్కడ? ఏ జనమునకు అతడు చేరుతాడు, ఏ ఏ ‘విశ్’ (కులాలు) మధ్య సంచరిస్తాడు? నీ మనసుకు శాంతి, వరణానికి మంగళం కలిగించేది ఏ యజ్ఞం (అర్పణం)? హే ఇంద్రా, ఏ ‘అర్క’ (స్తుతిగీతం) అది—దానిని మోసే హోతా (ఋత్విజ్) ఎవరు?
Mantra 5
इदा हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः । ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ॥
ఎందుకంటే ఇప్పటికీ నీకోసం వారు—ఉత్సాహభరిత సహచరులు—ఉన్నారు; ప్రాచీనజన్ముల మిత్రులు, అనేక కార్యాలు చేసిన సఖులు. మధ్యకాలవారు, నూతనవారు, ఇంకా చివరివారు (పరవర్తులు) కూడా—హే పురుహూతా, వారందరినీ గుర్తించి బోధించుకో.
Mantra 6
तं पृच्छन्तोऽवरासः पराणि प्रत्ना त इन्द्र श्रुत्यानु येमुः । अर्चामसि वीर ब्रह्मवाहो यादेव विद्म तात्त्वा महान्तम् ॥
క్రిందివారు ఉన్నత విషయాలను తెలుసుకోవాలని అడిగారు; ఓ ఇంద్రా, నీ ప్రాచీన సత్యాలను వారు శ్రుతి ప్రకారం అనుసరించారు. ఓ వీరా, బ్రహ్మ-వాహా, మేము నిన్ను అర్చిస్తాము—మాకు తెలిసినంతవరకు; అందుచేత నిన్ను మహాంతుడిగా, విరాట్గా స్థిరపరుస్తాము.
Mantra 7
अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥
రాక్షస/శత్రు శక్తులు తమ పాజః (బలం)తో నీకు వ్యతిరేకంగా నిలిచాయి; ఓ మహాజన్ముడా, దానిపై దృఢంగా నిలువు. ఓ ధృష్టుడా, నీ ప్రాచీన, యుక్త సఖ్యబంధంతో, వజ్రంతో వారిని దూరం నెట్టు.
Mantra 8
स तु श्रुधीन्द्र नूतनस्य ब्रह्मण्यतो वीर कारुधायः । त्वं ह्यापिः प्रदिवि पितॄणां शश्वद्बभूथ सुहव एष्टौ ॥
కాబట్టి, ఓ ఇంద్రా, బ్రహ్మాన్ని కోరే, కవి కార్యాన్ని నిలబెట్టే స్తోత్రకర్త యొక్క ఈ నూతన బ్రహ్మవచనాన్ని విను, ఓ వీరా. ఎందుకంటే పితృగణాల ప్రదివి (పూర్వ-స్వర్గం)లో నీవు నిజంగా సన్నిహిత బంధువు; ఓ సుహవ, అన్వేషణ/యాచనలో నీవు ఎల్లప్పుడూ సులభంగా ఆహ్వేయుడిగా ఉన్నావు.
Mantra 9
प्रोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कृष्वावसे नो अद्य । प्र पूषणं विष्णुमग्निं पुरंधिं सवितारमोषधीः पर्वताँश्च ॥
ఈ రోజు మా సహాయము, రక్షణ కొరకు వరుణుడు, మిత్రుడు, ఇంద్రుడు, మరుతులు—వారిని ముందుకు నడిపించు. పూషన్, విష్ణువు, అగ్ని, పురంధి (సమృద్ధి-శక్తి), సవితా, ఔషధులు (చికిత్సకర వనస్పతులు), పర్వతములనూ ముందుకు నడిపించు.
Mantra 10
इम उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावाँ अन्यो अमृत त्वदस्ति ॥
హే పురుశాక (బహు-సామర్థ్యవంతుడా), హే ప్రయజ్య (పూర్వాహుతికి యోగ్యుడా), ఈ స్తోతారులు ప్రకాశమయమైన అర్కములతో నిన్ను అభ్యర్చిస్తారు. పిలిచేవాని పిలుపు వినుము; హే అమృత (అమరుడా), నీతో సమానుడు మరెవ్వరూ లేరు—నీకు అతీతంగా మరొకటి లేదు.
Mantra 11
नू म आ वाचमुप याहि विद्वान्विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः । ये अग्निजिह्वा ऋतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ॥
ఇప్పుడు, హే విద్వాన్, హే సహసః సూనో (బలమునకు కుమారుడా), సమస్త యజత్ర (ఆరాధ్య) శక్తులతో కలిసి నా వాక్కు సమీపమునకు రమ్ము. అగ్నియే జిహ్వగా కలవారు, ఋతమును పానము చేయువారు—దాస-స్వభావమునకు మనువును ఉన్నతునిగా చేసినవారు—వారు వచ్చి ఈ వచనమును సమీపమున నిలిపి ధారించుగాక.
Mantra 12
स नो बोधि पुरएता सुगेषूत दुर्गेषु पथिकृद्विदानः । ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम् ॥
ఓ ఇంద్రా! మా కొరకు ముందుండి నడిపించే నాయకుడిగా మేల్కొను—సుగమ మార్గాల్లోను దుర్గమ మార్గాల్లోను దారి వేసే వాడా, జ్ఞానివా. విశాలమైనవి, అలసటలేనివి, అత్యంత వాహకమైన ఆ శక్తులతో, ఓ ఇంద్రా, మమ్మల్ని బల-సమృద్ధి (వాజ) వైపు ముందుకు నడిపించు.
It asks Indra to accept the offerings, grant wealth and strength, protect the worshippers by driving away hostile forces, and lead them safely through both easy and difficult paths.
Rakṣas represent forces that obstruct and harm—outer dangers and inner confusion. The hymn calls on Indra’s vajra-power to repel these obstacles and restore a clear way forward.
Puraetā means “the one who goes in front” (leader), and pathikṛt means “maker of the path.” Together they describe Indra as guidance and enabling power in all circumstances.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.