Rig Veda 5.75.2 — Mandala 5, Sukta 75, Mantra 2
Sukta 5.75
Rishi: Atri (Ātreya) (traditional)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अत्यायातमश्विना तिरो विश्वा अहं सना । दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
Transliteration
atyā́yātam aśvinā tiró víśvā áhaṃ sánā | dasrā híraṇyavartanī suṣúmnā síndhuvāhasā mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||
Translation
హే అశ్వినౌ, వేగంగా రండి—అన్ని అడ్డంకులను దాటి—నేను ప్రాచీనకాలం నుంచే పిలుస్తున్నట్లుగా. హే దస్రౌ, స్వర్ణమార్గగాములారా, సుసుమ్నా-యుతులారా, సింధు-వాహకులారా, నా మధుర ఆహ్వానాన్ని వినండి.
Word by Word
अत्यायातम्(you two) come hither, come over
अत्यायातम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअति-आ-या (√या ‘गच्छ्’)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual vocative)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
तिरःacross, beyond
तिरः:
अधिकारण (गतिविशेष/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (निहितस्य ‘अहाः’ इत्यस्य)
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootविश्व (सर्व)
अहाःdays
अहाः:
कर्तृ (क्रियायाः ‘अत्यायातम्’ इत्यस्य कालव्याप्तिः)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
सनाfrom of old, long since
सना:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसना (अव्यय) संभवतः *sanā* ‘पुरा/चिरात्’
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
हिरण्यवर्तनीO you two of golden paths/track
हिरण्यवर्तनी:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootहिरण्य-वर्तनी (समास; वर्तनिन्/वर्तनी ‘having a track/way’)
सुषुम्नाO very gracious/bringing good fortune
सुषुम्ना:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु-षुम्न (समास; षुम्न ‘favour, grace, good fortune’)
सिन्धुवाहसाO you two who bear/ride the rivers (or: whose conveyance is the river)
सिन्धुवाहसा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootसिन्धु-वाहस् (समास; वाहस् ‘bearing, carrying’)
माध्वीthe honey-sweet (utterance/voice)
माध्वी:
कर्तृ/कर्म (वाक्ये निहितक्रियासापेक्षम्; ‘श्रुतम्’ इत्यनेन संबद्धा)
TypeNoun/Adjective (elliptic)
Rootमाध्वी (प्रातिपदिक; ‘मधु-सम्बन्धिनी’, honey-sweet) संभवतः ‘माध्वी (वाक्/गीः)’ निहिता
ममmy
मम:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
श्रुतम्heard, hearkened-to
श्रुतम्:
कर्म (हवम् इत्यस्य विशेषणरूपेण)
TypeParticiple/Noun
Root√श्रु (शृणोति) → श्रुत (कृदन्त, भूतकृदन्त) / अथवा ‘श्रुतम्’ (नपुंसक) ‘श्रवणम्/कीर्तिः’
हवम्call, invocation
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.