Rig Veda 5.54.1: Mandala 5, Sukta 54, Mantra 1

Sukta 5.54

Rishi: Śyāvāśva Ātreya

Devata: Maruts

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते । घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत ॥

Transliteration

prá śárdhāya mārútāya svabhā́nava imā́ṁ vā́cam anaja parvata-cyúte | gharmá-stubhe divá ā́ pṛṣṭhá-yajvane dyumná-śravase máhi nṛ́mṇam arcata ||

Translation

ఓ స్వభానవులు (స్వయంగా ప్రకాశించువారూ), మరుత్-శర్ధ కోసం ఈ వాక్కును ముందుకు నడిపించండి—ఓ పర్వతచ్యుతులు (పర్వతజన్యులు) మరుతులారా—సూర్య-తాప స్తోత్రకుని వైపు. యజ్ఞానికి పృష్ఠ-ఆధారమైన, ద్యుమ్నశ్రవస్ (దీప్త-యశస్సు గల) ఆ మహిమాన్వితునికి మహత్తర నృమ్ణం (వీరబలం/పౌరుషం) అర్చించండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• शर्धाय: to the troop/host
• शर्धाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शर्ध (प्रातिपदिक)

• मारुताय: to the Marut-host / to the Marut
• मारुताय: Sampradāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)

• स्वभानवः: self-shining, radiant
• स्वभानवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वभानु (प्रातिपदिक)

• इमाम्: this
• इमाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाचम्: speech, hymn
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• अनज: he anointed/beautified (set in motion, adorned)
• अनज: —
• Type: Verb
• Root: अञ्ज् (धातु; Vedic injunctive/aorist usage)

• पर्वतच्युते: O mountain-shaker (causing mountains to move)
• पर्वतच्युते: Sambodhana
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पर्वत-च्युत (समास; च्युत < √च्यु)

• घर्मस्तुभे: to the hot-drink-praiser / to the praiser of gharmá
• घर्मस्तुभे: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: घर्म-स्तुभ (समास; स्तुभ < √स्तुभ्)

• दिवः: of heaven, from the sky
• दिवः: Adhikaraṇa (genitive of sphere/source) / सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• पृष्ठयज्वने: to the back-supporting sacrificer / to the sacrificer at the back (supporter)
• पृष्ठयज्वने: Sampradāna
• Type: Noun (agent epithet)
• Root: पृष्ठ-यज्वन् (समास; यज्वन् < √यज्)

• द्यु्म्नश्रवसे: to him of glorious fame
• द्यु्म्नश्रवसे: Sampradāna
• Type: Noun (epithet)
• Root: द्यु्म्न-श्रवस् (समास)

• महि: greatly, mightily
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (avyaya; also neut. nom/acc sg of महत् in Vedic usage)

• नृम्णम्: manly strength, heroic power
• नृम्णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृम्ण (प्रातिपदिक)

• अर्चत: praise (you all), sing
• अर्चत: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)