
Sukta 5.53
Atri (Atraya tradition) — commonly associated with Mandala 5 hymns
Maruts
Trishtubh (probable for RV 5.53; verse-level confirmation recommended)
ఋగ్వేదం 5.53 మారుతులకు అంకితమైన ఉత్సాహభరిత స్తుతిగీతం. రథారూఢులై వారు వేగంగా దూసుకెళ్లే గమనం, గర్జించే తేజస్సు, జీవనదాయక వర్షాలను కవి ప్రశంసిస్తాడు. నదులు, ప్రాంతాలు అడ్డంకి కాకుండా వారు సాగిపోవాలని, ధర్మనాయకుడు సుదాసునితో అనుకూలంగా నిలవాలని, యజమాని సమాజానికి రక్షణ, బలం, మంగళకర అనుగ్రహం ప్రసాదించాలని ఆహ్వానిస్తాడు.
Mantra 2
ऐतान्रथेषु तस्थुषः कः शुश्राव कथा ययुः । कस्मै सस्रुः सुदासे अन्वापय इळाभिर्वृष्टयः सह ॥
రథాలపై నిలిచిన వీరు—వారి సంగతి ఎవరు విన్నారు, వారు ఎలా సాగారు? ఎవరి కోసం వారు పరుగెత్తి వెళ్లారు? సుదాసుని అనుసరించి, పోషకశక్తులతో కూడిన జలాలు, వర్షాలు—అన్నీ కలిసి—ప్రవహిస్తూ బయలుదేరుతాయి.
Mantra 3
ते म आहुर्य आययुरुप द्युभिर्विभिर्मदे । नरो मर्या अरेपस इमान्पश्यन्निति ष्टुहि ॥
వారు నాతో అన్నారు: ‘మదం (ఆనంద-ఉన్మత్తత) లో తమ కాంతులతోను బహువిధ శక్తులతోను సమీపించిన వారు—వారు నరులు, యువ వీరులు, కలంకరహితులు—వారిని చూడు; అట్లే స్తుతించు.’
Mantra 4
ये अञ्जिषु ये वाशीषु स्वभानवः स्रक्षु रुक्मेषु खादिषु । श्राया रथेषु धन्वसु ॥
వేగవంతమైన శక్తుల్లో ఉన్నవారు, గర్జన-ధ్వనుల్లో ఉన్నవారు—స్వయంజ్యోతి—మాలల్లో, స్వర్ణాభరణాల్లో, ప్రకాశించే అలంకారాల్లో; తమ రథాలపై మహిమతో, తమ విశాల మార్గాల్లో.
Mantra 5
युष्माकं स्मा रथाँ अनु मुदे दधे मरुतो जीरदानवः । वृष्टी द्यावो यतीरिव ॥
మీ రథాల వెనుకనే—నిజంగా—నా ఆనందాన్ని నేను ఉంచుతాను, ఓ మరుతులారా, శీఘ్ర దానదాతలారా. ప్రయాణికులవలె వర్షాలు ఆకాశాల్లో సంచరిస్తాయి.
Mantra 6
आ यं नरः सुदानवो ददाशुषे दिवः कोशमचुच्यवुः । वि पर्जन्यं सृजन्ति रोदसी अनु धन्वना यन्ति वृष्टयः ॥
దాత వద్దకు వారు వస్తారు—ఈ బలవంతులు, సుదానవులు—దివ్య కోశాన్ని దిగివచ్చేలా చేస్తూ. వారు పర్జన్యాన్ని విడుదల చేస్తారు; రెండు లోకాలు విస్తరిస్తాయి, విశాల మార్గానుసరించి వర్షాలు ముందుకు సాగుతాయి.
Mantra 7
ततृदानाः सिन्धवः क्षोदसा रजः प्र सस्रुर्धेनवो यथा । स्यन्ना अश्वा इवाध्वनो विमोचने वि यद्वर्तन्त एन्यः ॥
వారు (మరుత్) చీల్చుకుంటూ—నదులవలె—ఆకాశ-ప్రదేశాలను మథిస్తూ, పాలు ఇచ్చే ఆవులవలె వేగంగా ప్రవహిస్తారు. మార్గంలో చెమటోడ్చే అశ్వాలవలె, బంధం సడలిన వేళ ఆ ఉగ్రశక్తులు విడివిడిగా తిరిగి విస్తరిస్తాయి.
Mantra 8
आ यात मरुतो दिव आन्तरिक्षादमादुत । माव स्थात परावतः ॥
హే మరుతులారా, ద్యులోకం నుండి, అంతరిక్షం నుండి, ఇంకా సమీపంలో ఉన్న చోటు నుండీ రండి; దూరమైన పరావతలో నిలిచి ఉండకండి.
Mantra 9
मा वो रसानितभा कुभा क्रुमुर्मा वः सिन्धुर्नि रीरमत् । मा वः परि ष्ठात्सरयुः पुरीषिण्यस्मे इत्सुम्नमस्तु वः ॥
రసా, అనితభా, కుభా, క్రుము—ఈ ప్రవాహాలు మీ గమనాన్ని తగ్గించకూడదు; సింధు మిమ్మల్ని వెనక్కి తిప్పకూడదు; సమృద్ధితో నిండిన సరయు మీ చుట్టూ అడ్డుగా నిలవకూడదు. మా కొరకు నిశ్చయంగా మీ ‘సుమ్న’—అనుగ్రహం—ఉండుగాక.
Mantra 10
तं वः शर्धं रथानां त्वेषं गणं मारुतं नव्यसीनाम् । अनु प्र यन्ति वृष्टयः ॥
మీ రథాల ఆ ఉగ్ర సమూహం—కార్యాలలో నిత్యనూతనమైన మారుతగణం—దాని అనుసరణలో వర్షధారలు ముందుకు సాగుతాయి.
Mantra 11
शर्धंशर्धं व एषां व्रातंव्रातं गणंगणं सुशस्तिभिः । अनु क्रामेम धीतिभिः ॥
వారి వారి శర్ధం, వారి వారి వ్రాతం, వారి వారి గణం—సుశస్తి (సక్రమంగా నిర్మిత స్తుతులు) మరియు ధీతి (దీప్తమైన ఆలోచనలు) ద్వారా, అడుగడుగునా మనం వారిని అనుసరించుదాం.
Mantra 12
कस्मा अद्य सुजाताय रातहव्याय प्र ययुः । एना यामेन मरुतः ॥
ఈ రోజు మరుతులు ఎవరి వద్దకు బయలుదేరారు—ఏ సుజాతుడు (సుప్రసూతుడు) వైపు, ఏ రాతహవ్యుడు (యజ్ఞ-హవులను ధారించువాడు) వైపు? ఈ వారి యామం (గమనం) ద్వారా, ఈ ముందుకు సాగే మార్గం ద్వారా?
Mantra 13
येन तोकाय तनयाय धान्यं बीजं वहध्वे अक्षितम् । अस्मभ्यं तद्धत्तन यद्व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम् ॥
శిశువుకూ సంతానానికీ మీరు మోసుకొచ్చే ఆ అక్షయ (అక్షిత) ధాన్యబీజాన్ని—అదే మాకు దయచేయండి. మేము మీ నుండి కోరే ‘రాధస్’ (అనుగ్రహ-సంపద)—సర్వాయువు సౌభాగ్యం, సమస్త జీవనాన్ని విస్తరింపజేసే కల్యాణం—అదిని మాకు ప్రసాదించండి.
Mantra 14
अतीयाम निदस्तिरः स्वस्तिभिर्हित्वावद्यमरातीः । वृष्ट्वी शं योराप उस्रि भेषजं स्याम मरुतः सह ॥
మీ స్వస్తుల (రక్షణల) వల్ల మేము నిందను, దూషణను దాటి పోవుదుము; దోషాన్ని, వంకర శత్రుత్వాన్ని విసర్జించుదుము. హే ఆపః (జలదేవతలారా), శాంతిని, విస్తారమైన ఆనందాన్ని వర్షించి, ఔషధసమానమైన చికిత్సను తీసుకురండి; హే మరుతులారా, ఆ సమరస్యంలో మేము మీతో కలిసి ఉండుదుము.
Mantra 15
सुदेवः समहासति सुवीरो नरो मरुतः स मर्त्यः । यं त्रायध्वे स्याम ते ॥
హే నర మరుతులారా, మీరు రక్షించే ఆ మానవుడు—దేవకృపతో ‘సుదేవ’ుడై, మహానందంలో విస్తరించి, ‘సువీర’ుడై (వీరశక్తి సంపన్నుడై) అవుతాడు. మేము మీవారిలో ఆ ఒక్కరమై ఉండుదుము—అలా కావాలి.
Mantra 16
स्तुहि भोजान्त्स्तुवतो अस्य यामनि रणन्गावो न यवसे । यतः पूर्वाँ इव सखीँरनु ह्वय गिरा गृणीहि कामिनः ॥
ఈ స్తోత్రకర్త ముందుకు సాగు యాత్రలో ఆ భోజ (ఉదార) మరుతులను స్తుతించు—మేత కోసం మ్రోగే ఆవుల వలె. నీవున్న చోట నుంచే వారిని పూర్వ మిత్రుల్లా పిలువు; ఓ కామిన (ఆకాంక్షగలవాడా), నీ గిరా (వాక్కు)తో వారిని గుణగానం చేసి, మరుత్-శక్తులను సమీపానికి తీసుకురా.
The Maruts are a powerful group of storm deities—youthful, radiant, and chariot-borne—whose thunder, wind, and rain bring both protection and nourishment.
The poet asks that no great rivers or boundaries obstruct the Maruts’ movement, meaning: may the divine help arrive without delay or hindrance, wherever it is needed.
Along with rain and protection, the hymn repeatedly aims at the Maruts’ “sumnam”—their gracious favour—so the community gains strength, prosperity, and safety.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.