Rig Veda 4.37.5: Mandala 4, Sukta 37, Mantra 5

Sukta 4.37

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Rbhu/Ṛbhukṣaṇa; with epithets linking to Indra and Aśvins

Chandas: Anuṣṭubh (possible due to shorter pādas; but hymn-level meter may vary—uncertain)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋभुमृभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम् । इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातममश्विनम् ॥

Transliteration

ṛbhúm ṛbhukṣaṇo rayíṃ vā́je vājíntamaṃ yújam | índrasvantaṃ havāmahe sadā́sātamam aśvínam ||

Translation

మేము ఋభు—ఋభుక్షణుని హవిస్తాము: వాజ (విజయబలం) లో రయి (సంపద/పూర్ణత) ను తెచ్చేవాడు, అత్యంత విజేత యుజ్ (సహయోధుడు/సహచరుడు) అతడే. ఇంద్రస్వంతుడు, సదాసాత (సదా విజేత), అశ్వినులవంటి సహాయకుడు—అతనినే మేము ఆహ్వానించుచున్నాము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋभुम्: ऋभु (ऋभुओं में से एक) को
• ऋभुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक) / ऋभु- (नाम)

• ऋभुक्षणः: ऋभुक्षण (ऋभुओं का नाम/उपाधि)
• ऋभुक्षणः: कर्तृ
• Type: Noun (proper epithet)
• Root: ऋभुक्षण (प्रातिपदिक)

• रयिम्: धन/सम्पत्ति को
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• वाजे: युद्ध/प्रतियोगिता/दौड़ में
• वाजे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• वाजिन्तमम्: सबसे अधिक वाजी/वेगवान/विजयी
• वाजिन्तमम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक) + तमप् (सुपरलटिव)

• युजम्: सहचर/युग्म (साथी) को
• युजम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: युज् (प्रातिपदिक; ‘युज्’ = जोतने/जुड़ने वाला, साथी)

• इन्द्रस्वन्तम्: इन्द्र-सम्बद्ध/इन्द्र-युक्त
• इन्द्रस्वन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रस्वन्त (प्रातिपदिक; इन्द्र + स्वन्त)

• हवामहे: हम आह्वान करते हैं
• हवामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘आह्वान करना’

• सदासातमम्: सदा-सर्वदा सबसे अधिक विजयी/सफल
• सदासातमम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सदा + सातम (प्रातिपदिक; ‘सात’ = विजयी/प्राप्त करने वाला) + तमप्

• अश्विनम्: अश्विन (देव-युगल) को
• अश्विनम्: कर्म
• Type: Noun (dual deity-name used as collective/one invoked entity)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)