Rig Veda 4.2.9 — Mandala 4, Sukta 2, Mantra 9
Sukta 4.2
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्तुभ्यमग्ने अमृताय दाशद्दुवस्त्वे कृणवते यतस्रुक् । न स राया शशमानो वि योषन्नैनमंहः परि वरदघायोः ॥
Transliteration
yás tubhyam agne amṛ́tāya dā́śad dúvas tve kṛṇávate yátasruk | ná sá rāyā́ śaśamānó ví yoṣan náinam áṃhaḥ pári varad aghāyóḥ ||
Translation
యెవడు, ఓ అగ్నీ, అమృతస్వరూపుడైన (అమర) నీకై దానం/హవిస్ అర్పిస్తాడో, మరియు నియమిత స్రుక్ (యతస్రుక్) తో నీలో తన భక్తిసేవ (దువస్) స్థాపిస్తాడో—అతడు ప్రయత్నిస్తూ ఉన్నా సంపద (రాయా) నుండి జారిపోడు; కష్టం అతన్ని చుట్టుముట్టదు; దుష్టాశయుడి దురభిప్రాయం కూడా అతనిపై పడదు.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अमृतायfor immortality
अमृताय:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
दाशत्gave / offered
दाशत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदाश् (धातु)
दुवःworship, service (devotion)
दुवः:
Karma
TypeNoun
Rootदुवस् (प्रातिपदिक)
त्वेin you
त्वे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृणवते(he) makes / accomplishes
कृणवते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
यतस्रुक्having the directed ladle (ritual ladle in due course)
यतस्रुक्:
Kartā (विशेषणरूपेण यः इति) / Karaṇa-संबन्धः (यज्ञोपकरण-विशेषः)
TypeAdjective/Noun
Rootयतस्रुच् (प्रातिपदिक; यत- + स्रुच्)
नnot
न:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायाःof wealth
रायाः:
(सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
शशमानःtoiling, exerting (striving)
शशमानः:
Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootशम् (धातु) + शशमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; परिपूर्ण/आर्ष-रूप)
विapart, away
वि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
योषन्let (him) not fall away / be separated
योषन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुष्/युष् (धातु) → योष् (आर्ष-धातुरूप) / ‘योष्’ (वियोगे)
नnot
न:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अंहःdistress, sin, trouble
अंहः:
Kartā (परि-वरद् इत्यस्य) / हेतुभूतम्
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/निपात)
वरदघायोःof the two enclosing harms / of the two surrounding injuries
वरदघायोः:
(सम्बन्धः)
TypeNoun (dual) / compound
Rootवरदघा (प्रातिपदिक; वर- + दघा)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.