Rig Veda 3.40.5 — Mandala 3, Sukta 40, Mantra 5
Sukta 3.40
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify per critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम् । तव द्युक्षास इन्दवः ॥
Transliteration
dadhíṣvā jaṭháre sutáṃ sómam indra váreṇyam | táva dyukṣā́sa índavaḥ ||
Translation
ఓ ఇంద్రా, నీ జఠరంలో ఈ పిండిన, వరణీయమైన సోమరసాన్ని ధారించు. ఎందుకంటే నీ ద్యుక్ష—దీప్తిమంతమైన ఇందు—ప్రకాశం ప్రసాదించే శక్తులు.
Word by Word
दधिष्वplace, put (thou)
दधिष्व:
क्रिया (मुख्य क्रियापद) / विधेय
TypeVerb
Rootधा (√धा) + धि (आदेश/आगम) ; धा-धातोः लोट् मध्यमपुरुष एकवचन (आत्मनेपद) रूपम्
जठरेin the belly
जठरे:
अधिकरण (स्थान)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed (Soma)
सुतम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Rootसु (√सु ‘to press’) → सुत (कृदन्त, क्त) / प्रातिपदिक ‘सुत’
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (सुतम् इति विशेषणेन सह)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरेण्यम्choice, excellent, most desirable
वरेण्यम्:
कर्म (सोमम् का विशेषण) / विशेषण
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ से ‘वरणीय/श्रेष्ठ’ अर्थे)
तवof thee, thy
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी) / स्वामित्व
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्युक्षासःthe shining ones
द्युक्षासः:
कर्तृ (अगली क्रिया/अर्थ-निहित ‘भवन्ति/सन्ति’ के) / विषय
TypeNoun/Adjective (collective epithet)
Rootद्युक्षा (प्रातिपदिक; ‘द्युत्/द्युत्-’ भावे ‘दीप्तिमान्’)
इन्दवःSoma-drops
इन्दवः:
कर्तृ (द्युक्षासः के साथ समनाधिकरण) / विषय
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक; सोम-रस/बिन्दु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.