
Sukta 2.41
Gṛtsamada (and/or the Gṛtsamada lineage)
Vāyu
Gāyatrī (likely; short 3-pāda structure typical of gāyatrī invites)
ఈ సూక్తం ప్రధానంగా వేగవంతమైన ప్రాణవాయువైన వాయు దేవుణ్ని ఆహ్వానిస్తుంది—ఆయన సహస్ర-శక్తిసంపన్న రథాలపై త్వరగా వచ్చి సోమాన్ని పానంచేసి, ఉపాసకుల ప్రాణశక్తిని ఉత్తేజపరచి, బలపరచి, స్పష్టతనిచ్చాలని కోరుతుంది. యజ్ఞక్రియ సాగుతున్న కొద్దీ ప్రార్థన రక్షణ, శుభమంగళాల వైపు విస్తరిస్తుంది—ఇంద్రుని అనుగ్రహాన్ని కూడా కోరుతూ, యజ్ఞీయ (యజ్ఞార్హ) దేవసమూహమంతా తమ తమ ఆసనాలు అధిష్ఠించి హవిసు/సోమ భాగాన్ని స్వీకరించమని పిలుస్తుంది.
Mantra 1
वायो ये ते सहस्रिणो रथासस्तेभिरा गहि । नियुत्वान्त्सोमपीतये ॥
హే వాయో, నీ సహస్ర-శక్తిమంతమైన రథాలతో ఇక్కడికి రా; నియుత్ (యుగ్మిత దళాలు) తో యుక్తుడై సోమపానార్థం రా.
Mantra 2
नियुत्वान्वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते । गन्तासि सुन्वतो गृहम् ॥
హే వాయో, నియుత్ తో వచ్చుము; ఈ ప్రకాశమయ సోమాన్ని నేను నీకు అర్పించి విస్తరింపజేస్తున్నాను. సున్వత్ (సోమాన్ని పిండేవాడు) యొక్క గృహం—యజ్ఞగృహం—నీవు తప్పక చేరుదువు.
Mantra 3
शुक्रस्याद्य गवाशिर इन्द्रवायू नियुत्वतः । आ यातं पिबतं नरा ॥
నేడు ప్రకాశవంతమైన సోమం—గో-రసంతో మిశ్రమమైనది—ఓ ఇంద్రా, వాయువా, నియుత్ (యుగ్మిత రథ-దళం) తో రండి; రండి. ఓ ఇద్దరు వీరులారా, పానంచేయండి.
Mantra 4
अयं वां मित्रावरुणा सुतः सोम ऋतावृधा । ममेदिह श्रुतं हवम् ॥
ఓ మిత్ర-వరుణా, ఋతాన్ని వర్ధింపజేసేవారలారా, ఇది మీకోసం పిండిన సోమం. ఇక్కడ, ఇప్పుడే నా హవి/హవన-ఆహ్వానాన్ని వినండి.
Mantra 5
राजानावनभिद्रुहा ध्रुवे सदस्युत्तमे । सहस्रस्थूण आसाते ॥
ఆ ఇద్దరు రాజులు—ద్రోహరహితులు, విశ్వాసఘాతకులు కారు—ధృవంగా, సభ యొక్క ఉత్తమ ఆసనంలో ఆసీనులై ఉన్నారు; సహస్ర స్తంభాలచే ఆధారితులై.
Mantra 6
ता सम्राजा घृतासुती आदित्या दानुनस्पती । सचेते अनवह्वरम् ॥
ఆ ఇద్దరు సమ్రాట్లు, ఘృతధారతో సమృద్ధులైన ఆదిత్యులు—దానునస్పతి (దాన-సమృద్ధి అధిపతులు)—నేరుగా, అచలమైన మార్గం వైపు ఏకచిత్తంగా సాగుతారు; మా గమనాన్ని విపథం లేకుండా చేస్తారు.
Mantra 7
गोमदू षु नासत्याश्वावद्यातमश्विना । वर्ती रुद्रा नृपाय्यम् ॥
ఓ నాసత్యులారా, ఓ అశ్వినౌ, గోమత్ (గో-సంపద/ప్రకాశమయ సంపద) మరియు అశ్వవత్ (వేగశక్తి)తో రండి; అలాగే, ఓ రుద్రగణమా, మానవయాత్రను కాపాడే ఆ వర్తీ (రక్షక మార్గం)నూ ప్రసాదించండి.
Mantra 8
न यत्परो नान्तर आदधर्षद्वृषण्वसू । दुःशंसो मर्त्यो रिपुः ॥
ఓ వృషణ్వసూ (బలసంపన్న దాతలారా), బయట నుండీ లోపల నుండీ ఏ శత్రువూ మిమ్మల్ని అణచలేడు; దుష్శంస (దుష్టవాక్య) మర్త్య రిపువూ గెలవలేడు.
Mantra 9
ता न आ वोळ्हमश्विना रयिं पिशङ्गसंदृशम् । धिष्ण्या वरिवोविदम् ॥
ఓ అశ్వినౌ, ఆ రయి (సమృద్ధి)ని మా వద్దకు తీసుకురండి—పిశంగ (దీప్తిమంత) దర్శనంతో చూడటానికి ప్రకాశించునది. ఓ ధిష్ణ్య (ప్రకాశమయ నైపుణ్యాధిపతులారా), మా అంతరంలో వరివోవిద్ (విస్తారమైన అవకాశాల అన్వేషకులు)గా ఉండండి.
Mantra 10
इन्द्रो अङ्ग महद्भयमभी षदप चुच्यवत् । स हि स्थिरो विचर्षणिः ॥
ఇంద్రుడు నిజంగా ఆ మహాభయాన్ని ఎదుర్కొని దానిని దూరంగా తోసివేశాడు; ఎందుకంటే అతడు స్థిరుడు—విచర్షణి, విస్తరించి సంచరించే శక్తిగా మానవ-స్వభావాన్ని దాని హద్దులను దాటి పెంపొందించువాడు.
Mantra 11
इन्द्रश्च मृळयाति नो न नः पश्चादघं नशत् । भद्रं भवाति नः पुरः ॥
ఇంద్రుడూ మాపై కృప చూపుగాక; మా వెనుక నుండి ఏ అఘ (అనిష్టం) మమ్మల్ని పట్టుకోనీయక. మా ముందర భద్ర (మంగళం)మే నాయకంగా నిలవుగాక.
Mantra 12
इन्द्र आशाभ्यस्परि सर्वाभ्यो अभयं करत् । जेता शत्रून्विचर्षणिः ॥
ఇంద్రుడు మాకు చుట్టూరా, అన్ని దిక్కుల నుండీ, అభయాన్ని కలుగజేయుగాక. విశాలదృష్టి/విచక్షణుడైన (విచర్షణి) వాడు శత్రువులను జయించుగాక.
Mantra 13
विश्वे देवास आ गत शृणुता म इमं हवम् । एदं बर्हिर्नि षीदत ॥
ఓ విశ్వే దేవాసులారా, రండి; నా ఈ హవం (ఆహ్వానం) వినండి. ఈ బర్హి (పవిత్ర ఆసనం/విస్తృతి) మీద కూర్చోండి.
Mantra 14
तीव्रो वो मधुमाँ अयं शुनहोत्रेषु मत्सरः । एतं पिबत काम्यम् ॥
ఈ తీవ్రమైన, మధురమయమైన సోమరసం మీకోసమే—శునహోత్ర (శుద్ధ/సుద్రుత హోమ) యజ్ఞాలలో ఇది ఉత్సాహదాయకం. ఈ కామ్య (ఇష్ట) పానీయాన్ని పానంచేయండి.
Mantra 15
इन्द्रज्येष्ठा मरुद्गणा देवासः पूषरातयः । विश्वे मम श्रुता हवम् ॥
ఇంద్రుడు జ్యేష్ఠుడైన మరుద్గణములారా! పూషన్ యొక్క రతులు (సమృద్ధులు) ప్రసాదించే దేవులారా! మీరందరూ నా ఈ హవం (ఆహ్వానం) వినుడి.
Mantra 16
अम्बितमे नदीतमे देवितमे सरस्वति । अप्रशस्ता इव स्मसि प्रशस्तिमम्ब नस्कृधि ॥
అంబితమే—అత్యుత్తమ మాతా! నదీతమే—అత్యుత్తమ నది! దేవీతమే—అత్యుత్తమ దేవి, సరస్వతి! మేము అప్రశస్తులు (ప్రశంసలేనివారు) అయినట్లున్నాము; అంబా, మా కొరకు సత్యమైన ప్రశస్తి—యథార్థ స్తుతి—కలుగజేయుము.
Mantra 17
त्वे विश्वा सरस्वति श्रितायूंषि देव्याम् । शुनहोत्रेषु मत्स्व प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ॥
దేవి సరస్వతీ! నీలోనే మా సమస్త ఆయూంషి—జీవన ప్రవాహాలు—దైవ ఆశ్రయాన్ని పొందుతాయి. శునహోత్రేషు—శీఘ్ర, సత్య హోత్రాలలో—నీవు మత్స్వ, ఆనందించుము; దేవి, మా కొరకు ప్రజాం—వృద్ధి/సంతతి—దృఢంగా స్థాపించుము.
Mantra 18
इमा ब्रह्म सरस्वति जुषस्व वाजिनीवति । या ते मन्म गृत्समदा ऋतावरि प्रिया देवेषु जुह्वति ॥
వాజినీవతీ సరస్వతీ, ఈ బ్రహ్మ-వచనాలను అనుగ్రహించి స్వీకరించు. గృత్సమదుడు నీకు అర్పించే ఆ ‘మన్మ’ (అంతఃచింతన)—ఓ ఋతావరి, ఋతాన్ని వరించునదానివి, దేవులలో ప్రియమైనదానివి—దేవశక్తులలో ఆహుతి రూపంగా పోయబడుతుంది.
Mantra 19
प्रेतां यज्ञस्य शम्भुवा युवामिदा वृणीमहे । अग्निं च हव्यवाहनम् ॥
యజ్ఞార్థం శంభూవా—శాంతి, క్షేమాలను ప్రసాదించే రెండు శక్తులారా—ముందుకు సాగండి. ఈ రోజు మేము మీ ఇద్దరినీ వరిస్తాము: ఇడా (ఇడా) మరియు హవ్యవాహన అగ్ని.
Mantra 20
द्यावा नः पृथिवी इमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम् । यज्ञं देवेषु यच्छताम् ॥
ద్యావా మరియు పృథివీ, ఈ రోజు మా కొరకు ఈ సిద్ధ్రమైన, దివిస్పృశమైన యజ్ఞాన్ని ధారించండి—ప్రకాశమయ లోకాలను తాకునదాన్ని. మా యజ్ఞాన్ని దేవులలో స్థాపించండి.
Mantra 21
आ वामुपस्थमद्रुहा देवाः सीदन्तु यज्ञियाः । इहाद्य सोमपीतये ॥
హే (అశ్వినౌ), నిర్దోష (అద్రుహ) మీ ఉపస్థానం—ఆసనంపై—ఈ రోజు యజ్ఞార్హులైన దేవులు వచ్చి కూర్చొందురు. ఇక్కడ, ఇప్పుడే, సోమపానార్థం—(యజ్ఞంలో) ఆ శక్తులు సమేకృతమై ప్రకాశమయ ఆనందంలో భాగస్వాములు కావుగాక.
The hymn mainly addresses Vāyu, the Wind and Life-Breath, inviting him to come quickly and drink Soma. Some verses also call on Indra and the wider group of gods to bless and protect the worshippers.
On the ritual level it means Vāyu is invited to partake of the pressed Soma offering. On an inner level it suggests the life-force (breath/prāṇa) receiving clarity, vigor, and luminous joy through the sacred rite.
It is a concise prayer for protection and right direction in life: may harm not overtake us unexpectedly, and may what is good and благоприятное lead our path forward. Many readers remember it as a universal Vedic blessing for safe progress.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.