Rig Veda 1.162.8: Mandala 1, Sukta 162, Mantra 8

Sukta 1.162

Rishi: Dīrghatamas Aucathya

Devata: Devas collectively; the steed as consecrated force

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वाजिनो दाम संदानमर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुरस्य । यद्वा घास्य प्रभृतमास्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥

Transliteration

yád vājíno dā́ma saṃdānáṃ árvato yā́ śīrṣaṇyā́ raśanā́ rájju rásya | yád vā gha asya prábhṛtam āsyè tṛ́ṇam sárvā tā́ te ápi devéṣv astu ||

Translation

వాజిన్ అశ్వుని దామ్—బంధనం—మరియు సందానం—బిగింపు—ఏదైనా; అతని శీర్షణ్య రశనా—తలపట్టీ—మరియు రజ్జు—తాడు—ఏదైనా; అతని నోటికి తెచ్చే గడ్డి ఏదైనా—అవి అన్నీ, ఓ అశ్వా, దేవులలో స్వీకరింపబడి నిలవుగాక, దేవేష్వస్తు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: whatever/that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय-निर्देशक (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• वाजिनः: of the racer/steed
• वाजिनः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (prātipadika)

• दाम: halter/rope
• दाम: कर्म (object, with implied ‘is/was’)
• Type: Noun
• Root: दामन् (prātipadika)

• संदानम्: fastening, band, binding
• संदानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: संदान (prātipadika; from √धा with sam- ‘to bind/fasten’)

• अर्वतः: of the horse
• अर्वतः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (prātipadika)

• या: which
• या: सम्बन्ध/अन्वय-निर्देशक (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• शीर्षण्या: head(-strap), pertaining to the head
• शीर्षण्या: विशेषण (of रशना)
• Type: Adjective
• Root: शीर्षण्य (prātipadika; ‘belonging to the head’)

• रशना: rein, strap
• रशना: कर्म/विषय (thing referred to)
• Type: Noun
• Root: रशना (prātipadika)

• रज्जुः: rope
• रज्जुः: कर्म/विषय
• Type: Noun
• Root: रज्जु (prātipadika)

• अस्य: of this (one), of him/it
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (sarvanāma-prātipadika)

• यत्: whatever/that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय-निर्देशक (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (avyaya)

• घास्य: of fodder/grass-feed
• घास्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: घास (prātipadika)

• प्रभृतम्: brought forth, provided
• प्रभृतम्: कर्म (that which is brought/provided)
• Type: Participle
• Root: प्र-√भृ (PPP; prabhṛta)

• अस्य: of this (one), of him/it
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (sarvanāma-prātipadika)

• आस्ये: in the mouth
• आस्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आस्य (prātipadika)

• तृणम्: grass, straw
• तृणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: तृण (prātipadika)

• सर्वाः: all (these)
• सर्वाः: कर्ता (of अस्तु)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: सर्व (prātipadika)

• ताः: those
• ताः: कर्ता (coreferential with सर्वाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• ते: of you/for you
• ते: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to you)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (sarvanāma-prātipadika)

• अपि: also, even
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (avyaya)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (prātipadika)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-सत्तायाम्)