HomeRig VedaMandala 1Sukta 129Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.129.2: Mandala 1, Sukta 129, Mantra 2

Sukta 1.129

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

स श्रुधि यः स्मा पृतनासु कासु चिद्दक्षाय्य इन्द्र भरहूतये नृभिरसि प्रतूर्तये नृभिः । यः शूरैः स्वः सनिता यो विप्रैर्वाजं तरुता । तमीशानास इरधन्त वाजिनं पृक्षमत्यं न वाजिनम् ॥

sá śrudhi yáḥ smā pṛ́tanāsu kā́su cid dakṣā́yya indra bhára-hūtaye nṛ́bhir ási prá-tūrtaye nṛ́bhiḥ | yáḥ śūráiḥ svàḥ sanitā́ yó víprais vā́jaṃ tárutā | tám īśānā́sa iradhanta vā́jinaṃ pṛ́kṣam átyaṃ ná vā́jinam ||

హే ఇంద్రా! వినుము—ఏ యుద్ధంలోనైనా దక్షుడవు, సమర్థుడవు నీవే. నరులతో కలిసి నీవు పిలుపును మోయించేవాడవు; నరులతో కలిసి ముందుకు దూసుకెళ్లి జయాన్ని సాధింపజేసేవాడవు. శూరులతో కలిసి ‘స్వః’ (స్వర్గ-ప్రకాశ లోకం) గెలిచేవాడవు నీవు; విప్రులతో కలిసి ‘వాజ’ (బల-సంపద)ను దాటించేవాడవు నీవు—ఆ ఈశానులు ఆ విజయవంతుడైన వాజిన్ని బలపరచుగాక; యుద్ధాశ్వంలా, వాజినిలా.

he (that one)
:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सः)
श्रुधिhear! listen!
श्रुधि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
स्मindeed, surely
स्म:
TypeParticle
Rootस्म
पृतनासुin battles
पृतनासु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृतना
कासुin which (battles)
कासु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootका (किम्-प्रश्न/सम्बन्ध)
चित्even
चित्:
TypeParticle
Rootचित्
दक्षाय्यःthe capable/skillful one
दक्षाय्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदक्षाय्य (दक्ष + य्य प्रत्यय; प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
भरहूतयेfor the call/invocation to bring (aid)
भरहूतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभरहूति (भर + हूति)
नृभिःwith men
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रतूर्तयेfor overcoming/for victory
प्रतूर्तये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रतूर्ति (प्र + तूर्ति)
नृभिःwith men
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
शूरैःwith heroes
शूरैः:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootशूर
स्वःheaven, the celestial realm
स्वः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः
सनिताwinner, gainer
सनिता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootसनि (√सन्/सन् ‘to win, gain’) → सनि-तृ (agent)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
विप्रैःwith seers/priests
विप्रैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootविप्र
वाजम्prize, strength, victory-booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज
तरुताovercomer, conqueror
तरुता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootतृ/तर् (धातु ‘to overcome, cross’) → तरु-तृ (agent)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
ईशानासःruling ones, lords
ईशानासः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootईशान (√ईश् ‘to rule’)
इरधन्तthey strengthen/further
इरधन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइरध्/ऋध् (धातु ‘to prosper, to further’)
वाजिनम्the prize-winning one, the racer
वाजिनम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्
पृक्षमत्यम्battle-steed, war-horse
पृक्षमत्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootपृक्षमत्य (प्रातिपदिक; ‘battle-horse/war-steed’ sense)
like
:
TypeParticle
Root
वाजिनम्a racer, prize-winner
वाजिनम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App