Rig Veda 1.127.6: Mandala 1, Sukta 127, Mantra 6

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिरप्नस्वतीषूर्वरास्विष्टनिरार्तनास्विष्टनिः । आदद्धव्यान्याददिर्यज्ञस्य केतुरर्हणा । अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम् ॥

Transliteration

sá hí śárdho ná mārútam tuví-svaṇír ápnāsvatīṣv urvárāsv iṣṭanír ā́rtanāsv iṣṭaníḥ | ā́dad dhavyā́ny ā́dadír yajñásya ketúr arhā́ṇā | ádha smā́sya hárṣato hṛ́ṣīvato víśve juṣanta pánthāṃ nárāḥ śubhé ná pánthām ||

Translation

అతడు నిజంగా మరుత్-గణంలా—ప్రచండ నాదంతో గర్జించేవాడు. కర్మఫలదాయకమైన క్షేత్రాలలో అతడే ఇష్ట-నాయకుడు; సంకటాలలో కూడా అతడే ఇష్ట-నాయకుడు. అతడు హవ్యాలను స్వీకరిస్తాడు; అతడే స్వీకర్త—యజ్ఞస్య కేతు (ధ్వజ-చిహ్నం), అర్హణీయుడు. ఆపై అతడు హర్షించి, హృషీవాన్ (ఉత్సాహ-బలంతో నిండినవాడు) అయినప్పుడు, సమస్త నరులు అతని శుభ పథాన్ని—కల్యాణ పథంలా—ఆనందంగా అనుసరిస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• शर्धः: host, troop
• शर्धः: उपमान (कर्तृ-सम्बन्ध) / कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्धस् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• मारुतम्: Marut-like; belonging to the Maruts
• मारुतम्: उपमान/कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)

• तुविष्वणिः: loud-roaring, mighty-sounding
• तुविष्वणिः: कर्तृ (विशेषणम्) / विशेष्य-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: तुवि-स्वणि (प्रातिपदिक)

• अप्नस्वतीषु: among the rich/abounding (fem.)
• अप्नस्वतीषु: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: अप्नस्वत् (प्रातिपदिक)

• ऊर्वरासु: in the fertile fields
• ऊर्वरासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ऊर्वरा (प्रातिपदिक)

• इष्टनिः: the desired/aimed one; the sought-for
• इष्टनिः: कर्तृ (विशेषणवत्) / विशेष्य-सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: इष्टनि (प्रातिपदिक; ‘इष्ट-’ + ‘नि’/‘निः’ प्रकार)

• आर्तनासु: in the straits/distresses
• आर्तनासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आर्तन (प्रातिपदिक)

• इष्टनिः: the desired/aimed one
• इष्टनिः: कर्तृ (पुनरुक्त-विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: इष्टनि (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• दधत्: placing, bestowing
• दधत्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: धा (धातु)

• हव्यानि: oblations
• हव्यानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• आ: towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• दधिः: has placed/has set
• दधिः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• केतुः: banner; sign; beacon
• केतुः: कर्तृ/विशेष्य
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• अर्हणा: with worthiness; duly
• अर्हणा: करण
• Type: Noun (instrumental) / Adverbial
• Root: अर्हण (प्रातिपदिक) / अर्ह् (धात्वर्थ)

• अध: then
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात)

• स्म: indeed
• स्म: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (निपात)

• अस्य: of him
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हर्षतः: of the rejoicing one
• हर्षतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (participle used adjectivally)
• Root: हर्षत् (प्रातिपदिक; √हृष्)

• हृषीवतः: of the exultant one
• हृषीवतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: हृषीवत् (प्रातिपदिक; √हृष्)

• विश्वे: all (the gods/men)
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जुषन्त: may they enjoy/favor
• जुषन्त: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• पन्थाम्: path
• पन्थाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)

• नरः: men
• नरः: कर्तृ (अप्पोजिशन) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• शुभे: in auspiciousness; for good
• शुभे: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• पन्थाम्: path
• पन्थाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)