Rig Veda 1.124.7 — Mandala 1, Sukta 124, Mantra 7
Sukta 1.124
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥
Transliteration
abhrā́teva puṃsá eti pratī́cī gartā́ruk iva sanáye dhánānām | jāyéva pátya uśatī́ su-vā́sā uṣā́ hasrā́iva ní riṇīte ápsaḥ ||
Translation
సోదరుడు లేనివారిలా ఆమె పురుషుని వైపు ప్రతిముఖంగా వస్తుంది; గర్తం నుంచి ఎక్కే आरोహకునిలా ధనాల జయప్రాప్తిని తెస్తుంది. భర్తను కోరే, సుందర వస్త్రధారిణి భార్యలాగా—ఉషా చిరునవ్వుతో జలాలను స్వచ్ఛం చేసి, ప్రయాణార్థం జీవధారలను విడుదల చేస్తుంది.
Word by Word
अभ्रात्from the cloud
अभ्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअभ्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
पुंसःof a man
पुंसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपुंस् (पुमान्) (प्रातिपदिक)
एतिgoes, comes, moves
एति:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्रतीचीfacing toward (us), coming toward
प्रतीची:
कर्तृ (विशेष्य-कर्तृ) / विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक)
गर्तारुग्a climber-out of a pit (one who rises from a hollow)
गर्तारुग्:
कर्तृ (उपमान-रूपेण)
TypeNoun/Adjective
Rootगर्त + आरुग् (√रुह्/√रुग् ‘to mount, climb’ से निष्पन्न) (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
सनयेfor winning, for gain
सनये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसनि (प्रातिपदिक; ‘gain, winning’)
धनानाम्of riches
धनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
जायेa wife
जाये:
कर्तृ (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
पत्येfor (her) husband
पत्ये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
उशतीdesiring, eager
उशती:
विशेषण
TypeAdjective
Rootउशत् (√वश्/उश् ‘to desire, wish’) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सुवासाwell-dressed, beautifully clothed
सुवासा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसु + वास (प्रातिपदिक; ‘well-clad’)
उषाःDawn (Uṣas)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
हस्रेवlike a laugh/smile
हस्रेव:
करण/उपमान (उपमेय-क्रियाविशेषणभावे)
TypeNoun + Indeclinable
Rootहस्र (प्रातिपदिक) + इव
निdown, away (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि
रिणीतेsets in motion, sends forth / drives away
रिणीते:
—
TypeVerb
Root√रि/√री (रिणीते) ‘to set in motion, to send forth; to let flow/drive away’
अप्सःthe waters
अप्सः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.