Sarga 66

Verse 1

एवमुक्तो हनुमता रामो दशरथात्मज:।तं मणिं हृदये कृत्वा प्ररुरोद सलक्ष्मणः।।।।

హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, దశరథనందనుడు రాముడు ఆ మణిని హృదయానికి ఆనించి, లక్ష్మణునితో కూడి విలపిస్తూ కన్నీరు పెట్టాడు।

Verse 2

तं तु दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं राघव श्शोककर्शितः।नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुग्रीवमिदमब्रवीत्।।।।

ఆ శ్రేష్ఠ మణిని చూసి, శోకంతో క్షీణించిన రాఘవుడు కన్నీళ్లతో నిండిన నేత్రాలతో సుగ్రీవునితో ఇలా పలికాడు।

Verse 3

यथैव धेनु स्स्रवति स्नेहाद्वत्सस्य वत्सला।तथा ममापि हृदयं मणिरत्नस्य दर्शनात्।।।।

ఎలాగైతే వత్సంపై స్నేహమున్న ధేనువు వత్సాన్ని చూసిన వెంటనే పాలు స్రవించునో, అలాగే ఈ మణిరత్న దర్శనంతో నా హృదయమూ కరిగిపోతుంది।

Verse 4

मणिरत्नमिदं दत्तं वैदेह्याश्श्वशुरेण मे।वधूकाले यथाबद्धमधिकं मूर्ध्नि शोभते।।।।

ఈ మణిరత్నాన్ని నా శ్వశురుడు వైదేహికి ప్రసాదించాడు. వివాహకాలంలో ఎలా బిగించి ధరింపబడిందో, అలా ఆమె శిరస్సుపై అది మరింతగా శోభించింది॥

Verse 5

अयं हि जलसम्भूतो मणिस्सज्जनपूजितः।यज्ञे परमतुष्टेन दत्तश्शक्रेण धीमता।।।।

ఈ మణి జలమునుండి జన్మించినది, సజ్జనులచే పూజింపబడినది. యజ్ఞమున పరమ సంతోషించిన ధీమంతుడైన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) దీనిని జనకునికి దానమిచ్చెను; అందువల్ల ఇది కులరత్నమై గౌరవింపబడెను.

Verse 6

इमं दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं यथा तातस्य दर्शनम्।अद्यास्म्यवगतस्सौम्य वैदेहस्य तथा विभोः।।।।

హే సౌమ్యా! ఈ శ్రేష్ఠ మణిని చూచినపుడు నాకు తండ్రి దర్శనమైనట్లే అనిపిస్తుంది; అలాగే విదేహదేశాధిపతి మహాబలవంతుడైన రాజు (జనకుడు) కూడా నేడు స్పష్టంగా జ్ఞాపకమవుతున్నాడు.

Verse 7

अयं हि शोभते तस्याः प्रियाया मूर्ध्नि मे मणिः।अस्याद्य दर्शने नाहं प्राप्तां तामिव चिन्तये।।।।

ఈ మణి నా ప్రియురాలి శిరస్సుపైనే శోభించేది. నేడు దీనిని చూచిన క్షణమే, ఆమెను నేనే చేరుకున్నానని అనిపిస్తోంది.

Verse 8

किमाह सीता वैदेही ब्रूहि सौम्य पुनः पुनः।पिपासुमिव तोयेन सिञ्चन्ती वाक्यवारिणा।।।।

వైదేహి సీత ఏమని చెప్పింది? హే సౌమ్యా, మళ్లీ మళ్లీ చెప్పుము; నీరు దాహార్తుని తృప్తిపరచినట్లు, ఆమె వాక్యధారతో నన్ను సేదతీర్చుము।

Verse 9

इतस्तु किं दुःखतरं यदिमं वारिसम्भवम्।मणिं पश्यामि सौमित्रे वैदेहीमागतां विना।।।।

హే సౌమిత్రీ, దీనికన్నా దుఃఖకరం ఏముంటుంది? జలసంభవమైన ఈ మణిని నేను చూస్తున్నాను గాని, తిరిగి వచ్చిన వైదేహిని చూడలేకున్నాను।

Verse 10

चिरं जीवति वैदेही यदि मासं धरिष्यति।क्षणं सौम्य न जीवेयं विना तामसितेक्षणाम्।।।।

వైదేహి ఒక నెలైనా తట్టుకోగలిగితే, ఆమెకు అదే దీర్ఘకాలం. కాని హే సౌమ్యా, ఆ శ్యామనయనిని విడిచి నేను క్షణమాత్రమూ జీవించలేను॥

Verse 11

नय मामपि तं देशं यत्र दृष्टा मम प्रिया।न तिष्ठेयं क्षणमपि प्रवृत्तिमुपलभ्य च।।।।

నీవు నా ప్రియను చూసిన ఆ దేశానికి నన్ను కూడా తీసుకుపో. ఆమె వార్త తెలిసిన వెంటనే నేను ఇక్కడ క్షణమాత్రమూ నిలువలేను॥

Verse 12

कथं सा मम सुश्रोणी भीरुभीरु स्सती सदा।भयावहानां घोराणां मध्ये तिष्ठति रक्षसाम्।।।।

నా సుశ్రోణి ప్రియా, స్వభావతః ఎల్లప్పుడూ భయపడే ఆమె—భయంకరమైన ఘోర రాక్షసుల మధ్య ఎలా నిలిచి ఉండగలదు?॥

Verse 13

शारद स्तिमिरोन्मुक्तो नूनं चन्द्रं इवांबुधैः।आवृतं वदनं तस्या न विराजति राक्षसैः।।।।

శరదృతువులో తిమిరం విడిచిన చంద్రుడు మేఘాలతో కప్పబడితే ఎలా ప్రకాశించడో, అలాగే రాక్షసులతో ఆవరించబడిన ఆమె ముఖం శోభించదు॥

Verse 14

किमाह सीता हनुमंस्तत्त्वतः कथयाद्य मे।एतेन खलु जीविष्ये भेषजेनातुरो यथा।।।।

సీత ఏమని చెప్పింది, హే హనుమా? నేడు నాకు నిజముగా చెప్పుము. ఆ మాటలే నాకు ఔషధమై జీవనాధారమవుతాయి—రోగి మందుతో నిలబడినట్లు.

Verse 15

मधुरा मधुरालापा किमाह मम भामिनी।मद्विहीना वरारोहा हनुमन् कथयस्व मे।।।।

మధురంగా పలికే నా ప్రియురాలు, ఆ సుందరి, నన్ను విడిచి ఉన్న ఆమె ఏమని చెప్పింది? హే హనుమా, నాకు చెప్పుము.