Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

चित्रकूटप्रवेशः

Bharata Enters the Forest Toward Chitrakuta

कृतकृत्या महाभागा वैदेही जनकात्मजा।भर्तारं सागरान्तायाः पृथिव्या यानुगच्छति।।2.98.11।।

kṛtakṛtyā mahābhāgā vaidehī janakātmajā |

bhartāraṃ sāgarāntāyāḥ pṛthivyā yānugacchati ||2.98.11||

జనకాత్మజ మహాభాగ్యవతి వైదేహి కృతకృత్యురాలు; ఎందుకంటే ఆమె సముద్రాంత భూమికి అధిపతియైన తన భర్తను అనుసరిస్తుంది।

kṛta-kṛtyāhaving accomplished her purpose
kṛta-kṛtyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + kṛtya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vaidehī इति विशेषण; कर्मधारयः 'one whose duty is done'
mahābhāgāillustrious
mahābhāgā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā-bhāga (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vaidehī इति विशेषण
vaidehīVaidehi (Sita)
vaidehī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
janaka-ātmajādaughter of Janaka
janaka-ātmajā:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vaidehī इति समानाधिकरण; षष्ठी-तत्पुरुषः (janakasya ātmajā)
bhartāramhusband/lord (Rama)
bhartāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sāgara-antāyāḥof the ocean-bounded
sāgara-antāyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsāgara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; pṛthivyāḥ इति विशेषण; तत्पुरुषः 'ocean-bounded'
pṛthivyāḥof the earth
pṛthivyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
who
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
anugacchatifollows
anugacchati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu√gam (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Like Kubera in the Nandana garden, Rama lives here on mount Chitrakuta which is indeed blessed like the Himalaya, king of the mountains.

S
Sītā (Vaidehī)
J
Janaka
R
Rama
E
earth (pṛthivī)
O
ocean (sāgara)

FAQs

The verse foregrounds marital dharma and steadfast commitment—Sītā chooses hardship with Rama, upholding truth and fidelity over comfort.

Bharata reflects on the greatness of Sītā as he approaches the exile-dwelling of Rama and his household.

Sītā’s constancy, courage, and wifely devotion (pativratā-dharma) are emphasized.