Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

मन्थराप्रेरणा—वरद्वय-स्मरणं च

Manthara’s Provocation and the Recalling of Two Boons

एवं प्रव्राजितश्चैव रामोऽरामो भविष्यति।भरतश्च हतामित्रस्तव राजा भविष्यति।।।।

evaṃ pravrājitaś caiva rāmo ’rāmo bhaviṣyati | bharataś ca hatāmitras tava rājā bhaviṣyati ||

ఇలా ప్రవాసానికి పంపబడితే రాముడు ‘అరామ’—అంటే ఆనందబలము లేనివాడిలా—అవుతాడు; భరతుడు శత్రు-ప్రతిద్వంద్వులు తొలగి, నీ రాజుగా అవతరిస్తాడు।

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
pravrājitaḥexiled
pravrājitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√vraj (धातु) + -ta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular; agrees with rāmaḥ
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
evaindeed
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle, emphasis
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; subject
arāmaḥjoyless/not pleasing
arāmaḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधान-विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + rāma (प्रातिपदिक)
FormNegative adjective with nañ (नञ्-समास/उपसर्ग); Masculine, Nominative, Singular; predicate adjective to rāmaḥ
bhaviṣyatiwill become
bhaviṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormLuṭ (लुट्, periphrastic future), Parasmaipada, 3rd person, Singular
bharataḥBharata
bharataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; subject (2nd clause)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
hatāmitraḥwhose enemies are slain
hatāmitraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothata (√han धातु + क्त) + amitra (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि): hatā amitrā yasya; Masculine, Nominative, Singular; agrees with bharataḥ
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun; Genitive, Singular
rājāking
rājā:
Pradhāna (विधेय/प्रातिपदिक-विधेय)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; predicate noun to bharataḥ
bhaviṣyatiwill become
bhaviṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormLuṭ, Parasmaipada, 3rd person, Singular

Thus, if Rama is exiled he will no longer be Rama (be able to cause delight to the people). Bharata will become king with his enemy subdued.

R
Rāma
B
Bharata
K
Kaikeyī

FAQs

It shows the moral harm of reducing a person’s worth through political removal; dharma values intrinsic righteousness, not the stripping of status to nullify virtue.

Mantharā claims that exile will neutralize Rāma’s influence and ensure Bharata’s uncontested rule.

Rāma’s public belovedness is indirectly acknowledged; Mantharā’s strategy relies on undermining that moral and social capital.