Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अष्टपञ्चाशः सर्गः (Sarga 58)

Daśaratha Questions Sumantra; Messages from the Forest Threshold

इत्येवं मां महराज ब्रुवन्नेव महायशाः।रामो राजीवताम्राक्षो भृशमश्रूण्यवर्तयत्।।।।

ity evaṃ māṃ mahārāja bruvann eva mahāyaśāḥ | rāmo rājīvatāmrākṣo bhṛśam aśrūṇy avartayat ||

ఇలా నాతో పలుకుతూనే మహాయశస్సుగల, పద్మవర్ణ నేత్రాల శ్రీరాముడు విపరీతంగా కన్నీళ్లు కార్చాడు।

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
evamin this manner
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
mahārājaO great king
mahārāja:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahārāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
bruvanspeaking
bruvan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), परस्मैपदीय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
mahāyaśāḥthe renowned one
mahāyaśāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahāyaśas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: mahā ca yaśaḥ yasya = 'of great fame' (bahuvrīhi-sense used adjectivally)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rājīvatāmrākṣaḥlotus-reddish-eyed
rājīvatāmrākṣaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrājīva (प्रातिपदिक) + tāmra (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः: rājīva-iva tāmre akṣiṇī yasya = 'whose eyes are coppery-red like lotuses'
bhṛśamexcessively
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय
aśrūṇitears
aśrūṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśru (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
avartayatshed/caused to flow
avartayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense 'made (tears) flow'

While saying this the red lotuslike eyes of illustrious Rama streamed with tears, O maharaja

S
Sumantra
D
Daśaratha
R
Rāma

FAQs

Dharma does not erase human feeling: Rāma upholds righteousness while openly bearing the sorrow of separation.

Sumantra recounts to Daśaratha how Rāma spoke and wept while giving messages for Bharata and the family.

Steadfastness joined with sensitivity—Rāma’s moral resolve alongside genuine compassion.