Shloka 62
द्वादशः सर्गः — Kaikeyi’s Boons and Dasaratha’s Moral Collapse
Ayodhya Kanda 12
कथं द्रक्ष्यामि रामस्य वनं गच्छेति भाषिते।।।।मुखवर्णं विवर्णं तु तं यथैवेन्दुमुपप्लुतम्।
kathaṃ drakṣyāmi rāmasya vanaṃ gaccheti bhāṣite |
mukhavarṇaṃ vivarṇaṃ tu taṃ yathaivendum upaplutam ||
నేను రామునితో ‘అరణ్యానికి వెళ్లు’ అని చెప్పినప్పుడు, గ్రహణగ్రస్త చంద్రునిలా వర్ణహీనమైన అతని ముఖాన్ని నేను ఎలా చూడగలను?
Depriving Rama, Bharata in no way will occupy the kingdom because in the matter of righteousness I think he is superior even to Rama.
FAQs
Dharma is not merely legal obligation but also moral responsibility: Daśaratha recognizes the cruelty inherent in commanding exile to a blameless son.
Daśaratha imagines the moment of ordering Rāma into exile and recoils at the grief it would cause.
Parental compassion and conscience—his awareness of the human cost of an unrighteous command.