Shloka 112
द्वादशः सर्गः — Kaikeyi’s Boons and Dasaratha’s Moral Collapse
Ayodhya Kanda 12
क्षुरोपमां नित्यमसत्प्रियंवदां प्रदुष्टभावां स्वकुलोपघातिनीम्।न जीवितुं त्वां विषहेऽमनोरमां दिधक्षमाणां हृदयं सबन्धनम्।।2.12,112।।
kṣuropamāṃ nityam asatpriyaṃvadāṃ praduṣṭabhāvāṃ svakulopaghātinīm |
na jīvituṃ tvāṃ viṣahe ’manoramāṃ didhakṣamāṇāṃ hṛdayaṃ sabandhanam ||
నీవు క్షురంలా పదునైనదానివి—ఎల్లప్పుడూ అసత్యాన్ని మధురవాక్యంగా పలికే దుష్టభావినీ, స్వకులనాశినీ. నీవు చూడటానికి కూడా ఆనందకరం కాదు; బంధనాలతో కూడిన హృదయాన్ని దహించదలచిన నీవు జీవించుటను నేను సహించలేను।
You are like a knife. You always speak palatable lies. You are malevolent. You are a destroyer of your own race. You displease the mind. You are intent on burning down all the links of my heart. I cannot bear to see you alive in this world.
FAQs
It condemns ‘pleasant untruth’ (asat-priya-vacana) as ethically corrosive—speech divorced from satya can sever bonds and destroy a family’s moral order.
Daśaratha, in extreme anguish, denounces Kaikeyī as deceitful and destructive, blaming her for tearing apart the family’s bonds.
Satya (truthfulness) is emphasized by contrast: Kaikeyī is criticized for the opposite—sweet speech that is untrue and harmful in intent.