Shloka 7

Exposition of the Duties of Ascetics

Saṃnyāsa-Dharma

Devanagari script

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशीर्निष्परिग्रहः । प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेंद्रियः

Transliteration

vedamevābhyasennityaṃ nirāśīrniṣparigrahaḥ | procyate vedasaṃnyāsī mumukṣurvijiteṃdriyaḥ

Translation

అతడు నిత్యం వేదమాత్రమే అభ్యసించాలి, ఆశలేని వాడై, అపరిగ్రహిగా ఉండాలి. ఇంద్రియజయుడైన మోక్షార్థి అటువంటి వాడు ‘వేదసంన్యాసి’ అని చెప్పబడును.

Word by Word

• वेदम्: the Veda
• वेदम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात

• अभ्यसेत्: should study/practice
• अभ्यसेत्: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: अभि-अस्/अस्? (धातु) → अभ्यस् (धातु ‘अभ्यस्’/‘अभ्यासे’)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; धातु: अभ्यस् (to practice/study)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kala (काल/Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन-आकारेण अव्ययवत् (adverbial accusative)

• निराशीः: without desire/expectation
• निराशीः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निराशी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘आशा-रहित’

• निष्परिग्रहः: without possessions/acceptance
• निष्परिग्रहः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निष्परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘परिग्रह-रहित’

• प्रोच्यते: is called
• प्रोच्यते: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र-उच् (धातु)
• Form: लट्, कर्मणि; प्रथमपुरुष, एकवचन

• वेदसंन्यासी: a Veda-renunciant (one devoted to Veda-study)
• वेदसंन्यासी: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Noun
• Root: वेद + संन्यासी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘वेदस्य संन्यासी’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुमुक्षुः: one desiring liberation
• मुमुक्षुः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Noun
• Root: मुच् (धातु) → मुमुक्षु (कृदन्त-प्रातिपदिक, सन्-अर्थे इच्छार्थक)
• Form: इच्छार्थक कृदन्त (उणादि/कृदन्त ‘-उ’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विजितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• विजितेन्द्रियः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: विजित + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (‘विजितानि इन्द्रियाणि यस्य’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Unspecified (narrative instruction within Svargakhaṇḍa context; exact dialogue speaker not provided in the input)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं = वेदम् + एव + अभ्यसेत् + नित्यम्; निराशीर्निष्परिग्रहः = निराशीः + निष्परिग्रहः; मुमुक्षुर्विजितेंद्रियः = मुमुक्षुः + विजितेन्द्रियः.

FAQs

What is a “vedasaṃnyāsī” according to this verse?

A vedasaṃnyāsī is described as one devoted to daily Vedic study, free from desire, non-possessive, intent on liberation, and self-controlled.

Does the verse emphasize scholarship or renunciation?

It joins both: study of the Veda is paired with inner renunciation—absence of craving, non-attachment to possessions, and mastery over the senses.

What ethical discipline is highlighted as essential for liberation?

Indriya-nigraha (control of the senses), along with niṣparigraha (non-possessiveness) and nirāśīḥ (freedom from expectation), is presented as central to the mokṣa-oriented life.