Adhyaya 69

Verse 1

मातलिरुवाच । अथ धर्माः शिवेनोक्ताः शिवधर्मागमोत्तमाः । ज्ञेया बहुविधास्ते च कर्मयोगप्रभेदतः

మాతలి పలికెను—ఇప్పుడు శివుడు ఉపదేశించిన, ఉత్తమ శివధర్మాగమములోని ధర్మములు కర్మయోగ విభేదములనుబట్టి అనేక విధములుగా గ్రహించవలెను।

Verse 2

हिंसादिदोषनिर्मुक्ताः क्लेशायासविवर्जिताः । सर्वभूतहिताः शुद्धाः सूक्ष्मायासा महत्फलाः

ఈ ఆచారములు హింసాదిదోషముల నుండి విముక్తమై, క్లేశము–శ్రమలేని వి, సమస్త భూతహితకరములు, శుద్ధములు; సూక్ష్మ ప్రయత్నముతో మహత్తర ఫలమును ఇస్తాయి।

Verse 3

अनंतशाखाकलिताः शिवमूलैकसंश्रिताः । ज्ञानध्यानसुपुष्पाढ्याः शिवधर्माः सनातनाः

సనాతన శివధర్మములు అనంత శాఖలతో కూడిన వృక్షమువలె; వాటి మూలము ఏకముగా శివునందే నిలిచినది; జ్ఞాన–ధ్యానమనే సుందర పుష్పములతో సమృద్ధమైయున్నవి।

Verse 4

धारयंति शिवं यस्माद्धार्यते शिवभाषितैः । शिवधर्माः स्मृतास्तस्मात्संसारार्णवतारकाः

ఇవి శివుని ధరిస్తాయి; శివుడు కూడా శివవచనములను అనుసరించి నడిచేవారిచేత ధారింపబడును. అందుచేత ఇవి ‘శివధర్మములు’ అని స్మరింపబడును—సంసారార్ణవమును దాటించునవి।

Verse 5

तथाऽहि सा क्षमा सत्यं ह्रीः श्रद्धेन्द्रियसंयमः । दानमिज्यातपोदानं दशकं धर्मसाधनम्

నిజముగా ఇవే—క్షమ, సత్యం, హ్రీ (లజ్జాశీలత), శ్రద్ధ, ఇంద్రియసంయమం; దానం, ఇజ్యా (పూజా-యజ్ఞభావం), తపస్సు, మరియు మరల దానం—ఈ దశకమే ధర్మసాధనం।

Verse 6

अथ व्यस्तैः समस्तैर्वा शिवधर्मैरनुष्ठितैः । शिवैकरस्य संप्राप्तैर्गतिरेकैव कल्पिता

ఇప్పుడు శివధర్మాలను విడివిడిగా గానీ, సమష్టిగా గానీ ఆచరించినా—శివునియందే ఏకనిష్ఠ భక్తి పొందిన భక్తునికి ఒకటే పరమగతి ప్రకటించబడింది.

Verse 7

यथा भूः सर्वभूतानां स्थानं साधारणं स्मृतम् । तत्तथा शिवभक्तानां तुल्यं शिवपुरंस्मृतम्

ఎలాగైతే భూమి సమస్త భూతాలకు సామాన్య నివాసస్థానమని స్మరించబడుతుందో, అలాగే శివభక్తులకు సమాన నివాసంగా ‘శివపురం’ స్మరించబడుతుంది.

Verse 8

यथेह सर्वभूतानां भोगाः सातिशयाः स्मृताः । नानापुण्यविशेषेण भोगाः शिवपुरे तथा

ఈ లోకంలో సమస్త భూతాల భోగాలు వివిధ విశేషతలతో ఉన్నవని చెప్పబడినట్లే, శివపురంలో కూడా భోగాలు తమ తమ పుణ్యవిశేషం ప్రకారం భిన్నంగా ఉంటాయి.

Verse 9

शुभाशुभफलं चापि भुज्यते सर्वदेहिभिः । शिवधर्मस्य चैकस्य फलं तत्रोपभुज्यते

సర్వ దేహధారులు శుభాశుభ కర్మఫలాలను అనుభవిస్తారు; కానీ అక్కడ ఆ ఒక్క శివధర్మమార్గపు ఫలం ప్రత్యేకంగా అనుభవించబడుతుంది.

Verse 10

यस्य यादृग्भवेत्पुण्यं श्रद्धापात्रविशेषतः । भोगाः शिवपुरे तस्य ज्ञेयाः सातिशयाः शुभाः

ఎవరి పుణ్యం ఎంతగా ఉంటుందో—ప్రత్యేకంగా శ్రద్ధ మరియు పాత్ర యొక్క విశిష్టతను బట్టి—శివపురంలో వారి శుభభోగాలు అంతగా అత్యధికంగా, విశేషంగా ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి.

Verse 11

स्थानप्राप्तिः परं तुल्या भोगाः शांतिमयाः स्थिताः । कुर्यात्पुण्यं महत्तस्मान्महाभोगजिगीषया

పరమస్థానప్రాప్తి ధర్మాత్ములకు సమానమై యున్నది; అక్కడి భోగాలు శాంతిమయంగా నిలిచియుంటాయి. అందుచేత మహాభోగజయకాంక్షతో మహాపుణ్యము చేయవలెను.

Verse 12

सर्वातिशयमेवैकं भावितं च सुरोत्तमैः । आत्मभोगाधिपत्यं स्याच्छिवः सर्वजगत्पतिः

ఇదొక్కటే సర్వాతిశయోత్తమమని దేవోత్తములు కూడా నిర్ధారించారు. స్వభోగాధిపత్యముగల, సమస్త జగత్తుకు పతి శివుడే.

Verse 13

केचित्तत्रैव मुच्यंते ज्ञानयोगरता नराः । आवर्तंते पुनश्चान्ये संसारे भोगतत्पराः

కొంతమంది జ్ఞానయోగరతులై అక్కడికక్కడే ముక్తి పొందుతారు; మరికొందరు భోగాసక్తులై మళ్లీ మళ్లీ సంసారంలోకి తిరిగి వస్తారు.

Verse 14

तस्माद्विमुक्तिमिच्छंस्तु भोगासक्तिं च वर्जयेत् । विरक्तः शांतचित्तात्मा शिवज्ञानमवाप्नुयात्

కాబట్టి విముక్తిని కోరువాడు భోగాసక్తిని విడిచిపెట్టవలెను. వైరాగ్యంతో, శాంతచిత్తుడై శాంతాత్ముడై శివజ్ఞానాన్ని పొందును.

Verse 15

ये चापीशान्यहृदया यजंतीशं प्रसंगतः । तेषामपि ददातीशः स्थानं भावानुरूपतः

ఇశభక్తి హృదయంలో లేనివారైనా, ప్రసంగవశాత్ ప్రభువును పూజించువారు ఉన్నారు; ఇశుడు వారికీ వారి భావానురూపమైన స్థితిని ప్రసాదించును.

Verse 16

तत्रार्चयंति ये रुद्रं सकृदुच्छिन्नकल्मषाः । तेषां पिशाचलोकेषु भोगानीशः प्रयच्छति

అక్కడ రుద్రుని ఒక్కసారి అయినా ఆరాధించువారి పాపాలు ఛేదింపబడును; వారికి ప్రభువు పిశాచలోకాలలో భోగములను ప్రసాదించును।

Verse 17

संतप्ता दुःखभारेण म्रियंते सर्वदेहिनः । अन्नदः पुण्यदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः

దుఃఖభారంతో తపించు సమస్త దేహులు మరణించుదురు; అందుచేత అన్నదాతను పుణ్యదాత అని చెప్పిరి; అన్నదాత ప్రాణదాత కూడా—సర్వదాతయే।

Verse 18

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वदानफलं लभेत् । त्रैलोक्ये यानि रत्नानि भोगस्त्रीवाहनानि च

కాబట్టి అన్నప్రదానముచేత సమస్త దానఫలము లభించును; త్రిలోకమందలి రత్నములు, భోగములు, స్త్రీలు, వాహనములు మొదలైన వాటి ఫలమును కూడ పొందును।

Verse 19

अन्नदानप्रदः सर्वमिहामुत्र फलं लभेत् । यस्यान्नपानपुष्टांगः कुरुते पुण्यसंचयम्

అన్నదానం చేయువాడు ఇహములోనూ పరములోనూ సమస్త ఫలమును పొందును; ఎందుకనగా అన్నపానములతో పుష్టమైన అవయవములు గలవాడు పుణ్యసంచయము చేయును।

Verse 20

अन्नप्रदातुस्तस्यार्धं कर्तुश्चार्धं न संशयः । धर्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम्

పుణ్యములో సగము అన్నదాతకు, సగము దానము చేయించువానికి—సందేహము లేదు; ధర్మార్థకామమోక్షములకు దేహమే పరమ సాధనము।

Verse 21

स्थितिस्तस्यान्नपानाभ्यामतस्तत्सर्वसाधनम् । अन्नं प्रजापतिः साक्षादन्नं विष्णुः शिवः स्वयम्

దాని నిలుపుదల అన్నం, పానీయాలపైనే ఆధారపడుతుంది; అందుచేత అదే (అన్నం) సమస్త సాధనాలకు సాధనం. అన్నమే సాక్షాత్ ప్రజాపతి; అన్నమే విష్ణువు; అన్నమే స్వయంగా శివుడు.

Verse 22

तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति । त्रयाणामपि लोकानामुदकं जीवनं स्मृतम्

కాబట్టి అన్నదానంతో సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు. మూడు లోకాలకూ జలమే జీవమని స్మరించబడింది.

Verse 23

पवित्रमुदकं दिव्यं शुद्धं सर्वरसायनम् । अन्नपानाश्व गो वस्त्र शय्या सूत्रासनानि च

పవిత్రమైన జలం—దివ్యము, శుద్ధము, సర్వరసాయనము—దానయోగ్యం; అలాగే అన్నపానాలు, గుర్రాలు, ఆవులు, వస్త్రాలు, శయ్యలు, నూలుతో నేసిన ఆసనాలు కూడా.

Verse 24

प्रेतलोके प्रशस्तानि दानान्यष्टौ विशेषतः । एवं दानविशेषेण धर्मराजपुरं नरः

ప్రేతలోకంలో ప్రత్యేకంగా ఎనిమిది రకాల దానాలు ప్రశంసించబడతాయి. ఇలాంటి విశిష్ట దానాల వల్ల మనిషి ధర్మరాజు (యమ) నగరాన్ని చేరుతాడు.

Verse 25

यस्माद्याति सुखेनैव तस्माद्धर्मं समाचरेत् । ये पुनः क्रूरकर्माणः पापादानविवर्जिताः

ఇదివల్ల మనిషి సులభంగా క్షేమాన్ని పొందుతాడు; కాబట్టి ధర్మాన్ని ఆచరించాలి. కానీ క్రూరకర్ములు, పాపాసక్తులు, దానరహితులు ఆ గతిని పొందరు.

Verse 26

भुंजते दारुणं दुःखं नरके नृपनंदन । तथा सुखं प्रभुंजंति दानकर्तार एव तु

హే నృపనందన! దానానికి విముఖులైనవారు నరకంలో ఘోర దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తారు; నిజంగా దానకర్తలే సంపూర్ణ సుఖాన్ని అనుభవిస్తారు।

Verse 27

तेषां तु संभवेत्सौख्यं कर्मयोगरतात्मनाम् । अप्रमेयगुणैर्दिव्यैर्विमानैः सर्वकामकैः

కర్మయోగంలో నిమగ్నమైన మనస్సు గలవారికి నిశ్చయంగా సుఖం కలుగుతుంది—అప్రమేయ గుణాలతో కూడిన, దివ్యమైన, సర్వకామప్రదమైన విమానాల ద్వారా।

Verse 28

असंख्यैस्तत्पुरं व्याप्तं प्राणिनामुपकारकैः । सहस्रसोमदिव्यं वा सूर्यतेजः समप्रभम्

ఆ నగరం సమస్త ప్రాణులకు ఉపకారకులైన అసంఖ్యాక జీవులతో నిండిపోయింది; అది సహస్ర చంద్రులవలె దివ్యంగా, సూర్య తేజస్సుతో సమానమైన కాంతితో ప్రకాశించింది।

Verse 29

रुद्रलोकमिति प्रोक्तमशेषगुणसंयुतम् । सर्वेषां शिवभक्तानां तत्पुरं परिकीर्तितम्

అది ‘రుద్రలోకం’ అని పిలువబడుతుంది, సమస్త గుణాలతో సమృద్ధిగా ఉంది; అదే సమస్త శివభక్తుల నగరంగా (ధామంగా) ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 30

रुद्रक्षेत्रे मृतानां च जंगमस्थावरात्मनाम् । अप्येकदिवसं भक्त्या यः पूजयति शंकरम्

రుద్రక్షేత్రంలో మరణించిన—చరాచర (జంగమ-స్థావర) ప్రాణులకైనా, అక్కడ భక్తితో ఒక్క రోజైనా శంకరుని పూజించేవాడు మహాఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 31

सोपि याति शिवस्थानं किं पुनर्बहुशोर्चयन् । वैष्णवा विष्णुभक्ताश्च विष्णुध्यानपरायणाः

అతడుకూడా శివస్థానాన్ని పొందుతాడు—అయితే పదేపదే ఆరాధించువాడి సంగతి మరెంత గొప్పది! అలాగే వైష్ణవులు, విష్ణుభక్తులు, విష్ణుధ్యానంలో పరాయణులు నిశ్చయంగా పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 32

तेपि गच्छंति वैकुंठे समीपं देवचक्रिणः । ब्रह्मवादी च धर्मात्मा ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

వారికూడా వైకుంఠానికి వెళ్తారు—దివ్యచక్రధారి ప్రభువు సన్నిధికి. అలాగే బ్రహ్మవిద్యను బోధించు ధర్మాత్ముడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 33

पुण्यकर्ता सुपुण्येन पुण्यलोकं प्रयाति च । तस्मादीशे सदा भक्तिं भावयेदात्मनात्मनि

పుణ్యకర్మలు చేయువాడు శ్రేష్ఠ పుణ్యంతో పుణ్యలోకాన్ని పొందుతాడు. కనుక తన ఆత్మలోనే, తన చేతనే, ఈశ్వరునిపై సదా భక్తిభావాన్ని పెంపొందించాలి।

Verse 34

हरौ वापि महाराज युक्तात्मा ज्ञानवान्स्वयम् । तस्मात्सर्वविचारेण भावदोषविचारतः

మహారాజా! హరి విషయంలోనూ మనస్సును నియమించి నిజమైన జ్ఞానిగా ఉండాలి. అందుచేత సమస్తాన్ని విచారించి, ముఖ్యంగా అంతర్భావంలోని దోషాలను పరిశీలించి (సరియైన మార్గంలో నడవాలి)।

Verse 35

एवं विष्णुप्रभावेण विशिष्टेनापि कर्मणा । नरः स्थानमवाप्येतदेशभावानुरूपतः

ఇలా విష్ణు ప్రభావంతో—మరియు విశిష్ట పుణ్యకర్మల ద్వారానూ—మనిషి దేశం మరియు తన భావ-స్వభావానికి అనుగుణమైన స్థితి/స్థానాన్ని పొందుతాడు।

Verse 36

इत्येतदपरं प्रोक्तं श्रीमच्छिवपुरं महत् । देहिनां कर्मनिष्ठानां पुनरावर्त्तकं स्मृतम्

ఇట్లు ఈ ఇతర విషయము ప్రకటించబడెను—మహత్తరమైన శ్రీమద్‌శివపురము. కర్మనిష్ఠులైన దేహధారులకు అది మళ్లీ సంసారావర్తనాన్ని కలిగించునని స్మరింపబడెను.

Verse 37

ऊर्ध्वं शिवपुराज्ज्ञेयं वैष्णवं लोकमुत्तमम् । वैष्णवा मानवा यांति विष्णुध्यानपरायणाः

శివపురమునకు పైగా వైష్ణవుల పరమోత్తమ లోకమని తెలుసుకొనవలెను. విష్ణుధ్యానపరాయణులైన వైష్ణవ మానవులు అక్కడికే యాత్రచేయుదురు.

Verse 38

ब्राह्मणा ब्रह्मलोकं तु सदाचारा नरोत्तमाः । प्रयांति यज्विनः सर्वे पुरीं तां तत्त्वकोविदाः

సదాచారసంపన్నులైన నరోత్తమ బ్రాహ్మణులు—యజ్ఞకర్తలూ తత్త్వకోవిదులూ—అందరూ ఆ బ్రహ్మలోకపురికి చేరుదురు.

Verse 39

ऐंद्रं लोकं तथा यांति क्षत्रिया युद्धशालिनः । अन्ये च पुण्यकर्त्तारः पुण्यलोकान्प्रयांति ते

యుద్ధనిపుణులైన వీర క్షత్రియులు కూడా ఐంద్రలోకమునకు యాత్రచేయుదురు; ఇతర పుణ్యకర్మకర్తలు పుణ్యలోకములకు చేరుదురు.

Verse 69

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थे ययाति । चरिते एकोनसप्ततितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము భూమిఖండములో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత పితృతీర్థము మరియు రాజు యయాతి చరిత్ర విషయక తొమ్మిది అరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.