Adhyaya 57
The Tale of Sukalā: Illusion, Desire, and the Testing of a Chaste Wife (within the Vena Cycle)
భూమిఖండంలోని వేన-ప్రసంగ పరంపరలో ఈ అధ్యాయం సుకలా అనే పతివ్రతను కేంద్రంగా చేసుకొని మాయా–కామాల ప్రభావాన్ని పరీక్షారూపంగా చూపిస్తుంది. విష్ణువు చెప్పినట్లు భూమి క్రీడావశాత్ సతీ-రూపం ధరించి సాధ్విని సమీపిస్తుంది; సుకలా సత్యనిష్ఠతో ‘స్త్రీకి భర్తే ప్రధాన భాగ్యం, ఆశ్రయం’ అని ప్రతిపాదిస్తుంది. భర్త వియోగంతో ఆమె విలపం, అలాగే శాస్త్రోక్తంగా ‘పతి = స్త్రీభాగ్యం’ అనే సాధారణ సూత్రం కూడా ఉద్ఘాటితమవుతుంది. తర్వాత కథ నందనవనంలాంటి దివ్య అరణ్యం, పాపహర తీర్థం వైపు మళ్లుతుంది; అక్కడ మాయ సుకలాను భోగసంపన్న వాతావరణంలోకి లాగుతుంది. అక్కడ ఇంద్రుడు, కాముడు ప్రవేశిస్తారు; కాముడు స్మరణ, రూపకల్పన, మనోనివేశం ద్వారా కోరిక ఎలా పెరుగుతుందో, రూపాంతరం ధరించి ఎలా మోహింపజేస్తాడో వివరిస్తాడు. చివరికి కుసుమాయుధుడు పతివ్రతపై బాణాలు వేయడానికి సిద్ధపడగా, కామప్రలోభం–ధర్మస్థైర్యం మధ్య నైతిక సంఘర్షణ స్పష్టమవుతుంది.
Shlokas
Verse 1
विष्णुरुवाच । क्रीडा सतीरूप धरा प्रभूत्वा गेहं गता चारु पतिव्रतायाः । तामागतां सत्यस्वरूपयुक्ता सा सादरं वाक्यमुवाच धन्या
విష్ణువు పలికెను—క్రీడార్థంగా సతీ రూపాన్ని ధరించి, ధర (పృథివి) తన ప్రభుత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఆ సుందర పతివ్రత గృహానికి వెళ్లింది. ఆమె వచ్చినప్పుడు సత్యస్వరూపముతో యుక్తమైన ఆ ధన్యురాలు గౌరవంతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 2
वाक्यैः सुपुण्यैः परिपूजिता सा उवाच क्रीडा सुकलां विहस्य । मायानुगं विश्वविमोहनं सती प्रत्युत्तरं सत्यप्रमेयुक्तम्
అత్యంత పుణ్యమైన మాటలతో సత్కరింపబడిన ఆమె క్రీడాభావంతో నవ్వుతూ సుకలాతో మాట్లాడింది. ఆపై ఆ సతీ—మాయానుగుడైన, జగత్తును మోహింపజేసేవాడైన అతనికి—సత్యప్రమాణంతో స్థిరమైన ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చింది।
Verse 3
ममापि भर्ता प्रबलो गुणज्ञो धीरः सविद्यो महिमाप्रयुक्तः । त्यक्त्वा गतः पापतरांसुपुण्यो मामेव नाथः शृणु पुण्यकीर्तिः
నా భర్త కూడా మహాబలవంతుడు, గుణజ్ఞుడు, ధీరుడు, విద్యావంతుడు, మహిమతో యుక్తుడు. అయినా నన్ను విడిచి ఆ పుణ్యవంతుడు మరింత పాపుల మధ్యకు వెళ్లిపోయాడు. ఓ నాథా, ఓ పుణ్యకీర్తీ, వినుము—అతడే నా ఆశ్రయము.
Verse 4
वाक्यैस्तु पुण्यैरबलास्वभावादाकर्ण्य सर्वं सुकला समुक्तम् । संशुद्धभावां च विचिंत्य चाह कस्माद्गतः सुंदरि तेऽद्य नाथः
స్త్రీ సహజమైన సరళ స్వభావంతో సుకలా పలికిన పుణ్యవాక్యాలన్నీ విని, (ఆమె) ఆమె శుద్ధభావాన్ని మనసులో ఆలోచించి ఇలా అంది—“ఓ సుందరీ, నేడు నీ నాథుడు ఎందుకు వెళ్లిపోయాడు?”
Verse 5
विहाय ते रूपमतीव सत्यमाचक्ष्व सर्वं भवती सुभर्तुः । ध्यानोपयुक्ता सकलं करोति सखीस्वरूपा गृहमागता मे
నీ రూపాన్ని పక్కన పెట్టి, నీ సుభర్త గురించి అన్నీ నిజంగా చెప్పు. ధ్యానంలో లీనమైనవాడు సమస్తాన్ని సాధించగలడు. నీవు సఖి రూపంలో నా ఇంటికి వచ్చావు.
Verse 6
क्रीडा बभाषे शृणु सत्यमेतं चरित्रभावं मम भर्त्तुरस्य । अहं प्रिये यस्य सदैव युक्ता यमिच्छते तं प्रतिसांत्वयामि
క్రీడా అంది—“ప్రియే, విను, ఇది సత్యం: నా భర్త స్వభావం అటువంటిది—అతడు ఎవరి పట్ల ఆసక్తి చూపుతాడో, నేను ఎల్లప్పుడూ వారి పట్లే అంకితమై ఉంటాను; అతడు ఎవరిని కోరుతాడో, వారిని నేను సాంత్వనపరచి సమాధానపరుస్తాను.”
Verse 7
कर्तुः सुपुण्यं वचनं सुभर्तुर्ध्यानोपयुक्ता सकलं करोमि । एकांतशीला सगुणानुरूपा शुश्रूषयैकस्तमिहैव देवि
ఓ దేవీ, నా కర్త—నా సుభర్త—ఆజ్ఞ అత్యంత పుణ్యమయమైనది; ధ్యానంలో లీనమై నేను దానిని సంపూర్ణంగా నెరవేర్చుతాను. ఏకాంతశీలిని, అతని గుణాలకు అనుగుణంగా, ఇక్కడే నేను అతనినే సేవిస్తాను.
Verse 8
मम पूर्व विपाकोऽयं संप्रत्येव प्रवर्तते । यतस्त्यक्त्वा गतो भर्त्ता मामेवं मंदभागिनीम्
ఇది నా పూర్వకర్మవిపాకమే, ఇప్పుడే ఫలిస్తోంది; ఎందుకంటే నా భర్త నన్ను ఈ దురదృష్టవతిని విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయాడు।
Verse 9
सखे न धारये जीवं स्वकीय कायमेव च । पत्याहीनाः कथं नार्यः सुजीवंति च निर्घृणाः
సఖీ, ఇక నేను ప్రాణాన్ని కూడా, నా దేహాన్ని కూడా నిలుపుకోలేను; భర్తలేని స్త్రీలు ఎలా జీవిస్తారు—విధి ఎంత నిర్దయో!
Verse 10
रूपशृंगारसौभाग्यं सुखं संपच्च नान्यथा । नारीणां हि महाभागो भर्ता शास्त्रेषु गीयते
రూపం, అలంకారం, సౌభాగ్యం, సుఖం, సంపద—ఇవే స్త్రీలకు; శాస్త్రాలలో భర్తనే స్త్రీల మహాభాగ్యంగా కీర్తించారు।
Verse 11
तया सर्वं समाकर्ण्य यदुक्तं क्रीडया तदा । सत्यभावं विदित्वा सा मेने संभाषितं तदा
ఆమె అప్పట్లో ఆటపాటగా చెప్పిన మాటలన్నీ విని, వాటి నిజమైన భావాన్ని గ్రహించి, అవి నిజమైన మాటలేనని భావించింది।
Verse 12
विश्वस्ता सा महाभागा सुकला पतिदेवता । तामुवाच पुनः सर्वमात्मचेष्टानुगं वचः
భర్తను దేవుడిగా భావించే విశ్వాసభరితమైన భాగ్యశాలిని సుకలాను, అతడు మళ్లీ తన ఉద్దేశ్యానికీ చర్యలకీ అనుగుణమైన మాటలతో సంభోదించాడు।
Verse 13
समासेन समाख्यातं पूर्ववृत्तांतमात्मनः । यथा भर्ता गतो यात्रां पुण्यसाधनतत्परः
సంక్షేపంగా నా పూర్వవృత్తాంతాన్ని చెప్పాను—నా భర్త పుణ్యసాధనలో తత్పరుడై తీర్థయాత్రకు ఎలా బయలుదేరాడో।
Verse 14
आत्मदुःखं सुसत्यं च तप एव मनस्विनि । बोधिता क्रीडया सा तु समाश्वास्य पतिव्रता
“ఓ ధైర్యమతి స్త్రీ! స్వదుఃఖం, సత్యవాక్యం, తపస్సు—ఇవే మార్గం.” అని క్రీడగా బోధింపబడిన ఆ పతివ్రత అతనిని ఓదార్చి ధైర్యం చెప్పింది।
Verse 15
सूत उवाच । एकदा तु तया प्रोक्तं क्रीडया सुकलां प्रति । सखे पश्य वनं सौम्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम्
సూతుడు అన్నాడు—ఒకసారి ఆమె క్రీడగా సుకలాతో, “సఖీ, చూడు; ఈ సుందర వనం దివ్య వృక్షాలతో అలంకృతమై ఉంది” అని చెప్పింది।
Verse 16
तत्र तीर्थं परं पुण्यमस्ति पातकनाशनम् । नानावल्लीवितानैश्च सुपुष्पैः परिशोभितम्
అక్కడ పరమ పుణ్యమైన తీర్థం ఉంది; అది పాపనాశకము. అనేక లతావితానాలు, సుందర పుష్పాలతో అది శోభిల్లుతోంది।
Verse 17
आवाभ्यामपि गंतव्यं पुण्यहेतोर्वरानने । समाकर्ण्य तया सार्द्धं सुकला मायया तदा
“ఓ సుందరముఖీ! పుణ్యార్థం మనమూ అక్కడికి వెళ్లాలి.” అని విని సుకలా అప్పుడు తన మాయాశక్తితో ఆమెతో కలిసి వెళ్లింది।
Verse 18
प्रविवेश वनं दिव्यं नंदनोपममेव सा । सर्वर्तुकुसुमोपेतं कोकिलाशतनादितम्
ఆమె నందనవనముతో సమానమైన ఆ దివ్య వనంలో ప్రవేశించింది—సర్వ ఋతువుల పుష్పాలతో అలంకృతమై, వందల కొకిలల మధుర నాదాలతో మార్మోగుచుండెను।
Verse 19
गीयमानं सुमधुरैर्नादैर्मधुकरैरपि । कूजद्भिः पक्षिभिः पुण्यैः पुण्यध्वनिसमाकुलम्
ఆ వనం అత్యంత మధుర నాదాలతో మార్మోగుచుండెను—మధుకరులే గానమాడుతున్నట్లు; పుణ్య పక్షుల కూజనంతో అది శుభ ధ్వనులతో నిండిపోయెను।
Verse 20
चंदनादिकवृक्षैश्च सौरभैश्च विराजितम् । सर्वभोगैः सुसंपूर्णं माधव्या माधवेन वै
చందనాది సుగంధ వృక్షాలతో అది విరాజిల్లుచుండెను, మధుర సౌరభంతో ప్రకాశించెను; మాధవీతో కూడిన మాధవుడు దానిని సర్వ భోగాలతో సంపూర్ణం చేసెను।
Verse 21
रचितं मोहनायैव सुकलायाश्च कारणात् । तया सार्धं प्रविष्टा सा तद्वनं सर्वभावनम्
ఆ వనం మోహింపజేయుటకే నిర్మితమై, సుకల కారణమున కూడా ఏర్పడినది; ఆమెతో కలిసి ఆమె ఆ సర్వానందదాయక, సర్వమోహన వనంలో ప్రవేశించింది।
Verse 22
ददर्श सौख्यदं पुण्यं मायाभावं न विंदति । वीक्षमाणा वनं दिव्यं तया सह जनेश्वर
జనేశ్వరుడు ఆ పుణ్యమయమైన, సౌఖ్యదాయక దృశ్యాన్ని చూచెను; ఏ మాయాభావమును గ్రహించలేదు; ఆమెతో కలిసి ఆ దివ్య వనాన్ని వీక్షించుచు ముందుకు సాగెను।
Verse 23
शक्रोपि चाभ्ययात्तत्र देवमूर्तिविराजितः । तया दूत्या समं प्राप्तः कामस्तत्र समागतः
అక్కడ దివ్యమూర్తితో ప్రకాశించే శక్రుడు (ఇంద్రుడు) కూడా వచ్చెను; ఆ దూతికతో కలిసి కామదేవుడును అక్కడికి చేరి సమాగమమయ్యెను।
Verse 24
सर्वभोगपतिर्भूत्वा कामलीलासमाकुलः । काममाह समाभाष्य एषा सा सुकुला गता
సర్వభోగాధిపతిగా మారి, కామలీలలో మునిగిపోయి, అతడు కామదేవునితో పలికెను—“ఆ సుకులా కన్య వెళ్లిపోయింది।”
Verse 25
प्रहरस्व महाभाग क्रीडायाः पुरतः स्थिताम् । मायां कृत्वा समानीता क्रीडया तव संनिधौ
ఓ మహాభాగ! క్రీడా ముందర నిలిచిన ఆమెపై ప్రహరించు. మాయను ప్రయోగించి క్రీడ ఆమెను నీ సన్నిధికి తీసికొచ్చింది.
Verse 26
पौरुषं दर्शयाद्यैव यद्यस्ति कुरु निश्चितम् । काम उवाच । आत्मरूपं दर्शयस्व चतुरं लीलयान्वितम्
ఈ రోజే నీ పౌరుషాన్ని చూపుము; శక్తి ఉంటే దృఢనిశ్చయంతో చేయుము. కాముడు పలికెను—“నీ స్వరూపాన్ని వెల్లడించుము—చతురుడవై లీలాసహితంగా।”
Verse 27
येनाहं प्रहराम्येतां पंचबाणैः सहस्रदृक् । इंद्र उवाच । क्वास्ते ते पौरुषं मूढ येन लोकं विडंबसे
సహస్రదృక్ (ఇంద్రుడు) అన్నాడు—“నేను పంచబాణాలతో ఆమెను ప్రహరించుటకు.” అప్పుడు ఇంద్రుడు పలికెను—“ఓ మూఢా! లోకాన్ని పరిహసించే నీ పౌరుషం ఎక్కడ ఉంది?”
Verse 28
ममाधारपरोभूत्वा योद्धुमिच्छसि सांप्रतम् । काम उवाच । तेनापि देवदेवेन महादेवेन शूलिना
కాముడు పలికెను— 'నా ఆశ్రయం పొంది ఇప్పుడు నీవు యుద్ధం చేయాలనుకుంటున్నావు. ఆ దేవాదిదేవుడైన శూలపాణి మహాదేవుని చేత కూడా (నేను దహించబడ్డాను).'
Verse 29
पूर्वमेव हृतं रूपं ममकायो न विद्यते । इच्छाम्यहं यदा नारीं हंतुं शृणुष्व सांप्रतम्
నా రూపం మునుపే హరించబడింది, నాకు స్వంత శరీరం లేదు. అయినప్పటికీ నేను ఒక స్త్రీని చంపాలని (మోహపెట్టాలని) కోరుకున్నప్పుడు, ఇప్పుడు విను.
Verse 30
पुंसां कायं समाश्रित्य आत्मरूपं प्रदर्शये । पुमांसं वा सहस्राक्ष नार्याः कार्यं समाश्रये
పురుషుల శరీరాన్ని ఆశ్రయించి నా స్వరూపాన్ని ప్రదర్శిస్తాను. లేదా ఓ సహస్రాక్షా! పురుషుని ఆశ్రయించి స్త్రీకి సంబంధించిన కార్యాన్ని చేస్తాను.
Verse 31
पूर्वदृष्टा यदा नारी तामेव परिचिंतयेत् । चिंत्यमानस्य पुंसस्तु नार्यारूपं पुनःपुनः
ఒక పురుషుడు ఇంతకుముందు ఒక స్త్రీని చూసినప్పుడు, అతను ఆమె గురించే ఆలోచిస్తూ ఉంటాడు; అలా చింతిస్తున్న పురుషునికి ఆ స్త్రీ రూపం మాటిమాటికీ గోచరిస్తుంది.
Verse 32
अदृष्टं तु समाश्रित्य पुंसमुन्मादयाम्यहम् । तथाप्युन्मादयाम्येवं नारीरूपं न संशयः
అదృష్టాన్ని (విధిని) ఆశ్రయించి నేను పురుషుని ఉన్మత్తునిగా చేస్తాను; అదే విధంగా స్త్రీ రూపం ద్వారా కూడా నేను అతనిని పిచ్చివానిగా చేస్తాను, ఇందులో సందేహం లేదు.
Verse 33
संस्मरणात्स्मरो नाम मम जातं सुरेश्वर । तां दृष्ट्वा तादृशोरंग वस्तुरूपं समाश्रये
హే సురేశ్వరా! కేవలం స్మరణమాత్రమున నా హృదయంలో ‘స్మర’ అనే కామము జన్మించింది. ఆమెను చూచి, హే ఉరగాంగ! నేను తత్త్వసత్యస్వరూపానికే శరణు పొందుదును.
Verse 34
आत्मतेजः प्रकाशेन बाध्यबाधकतां व्रजेत् । नारीरूपं समाश्रित्य धीरं पुरुषं प्रमोहयेत्
స్వాత్మతేజస్సు ప్రకాశముచే బద్ధమూ బంధకమూ కాని స్థితికి చేరవచ్చు; అయినా స్త్రీరూపం ఆశ్రయించి ధీరుడైన పురుషునికూడా మోహింపజేయగలడు.
Verse 35
पुरुषं तु समाश्रित्य भावयामि सुयोषितम् । रूपहीनोस्मि हे इंद्र अस्मद्रूपं समाश्रयेत्
పురుషుని ఆశ్రయించి నేను సుయోషితగా, సద్గుణవతిగా మారగలను. హే ఇంద్రా! నేను రూపహీనుడను; ఆమె నా రూపాన్ని ధరించుగాక.
Verse 36
तवरूपं समाश्रित्य तां साधये यथेप्सिताम् । एवमुक्त्वा स देवेंद्रं कायं तस्य महात्मनः
నీ రూపాన్ని ఆశ్రయించి ఆమె కార్యాన్ని యథేచ్ఛగా సిద్ధి చేయుదును. అని చెప్పి అతడు దేవేంద్రుని సమీపించి ఆ మహాత్ముని దేహంలో ప్రవేశించాడు.
Verse 37
सखासौ माधवस्यापि समाश्रित्य सुमायुधः
ఆ సుమాయుధుడు మాధవుని సఖుడిగా చేసుకొని, ఆయననే ఆశ్రయించి (అగ్రసరమయ్యెను).
Verse 38
तामेव हंतुं कुसुमायुधोपि साध्वीं सुपुण्यां कृकलस्य भार्याम् । समुत्सुकस्तिष्ठति बाणलक्षं तस्याश्च कायं नयनैर्विलोक्य
కృకలుని భార్య అయిన ఆ సాధ్వీ, పరమ పుణ్యవతిని సంహరించేందుకు కుసుమాయుధుడు (కామదేవుడు) కూడా అత్యంత ఉత్సుకుడయ్యాడు. ఆమె దేహాన్ని నేత్రాలతో దర్శించి, ఆమెనే బాణలక్ష్యంగా చేసుకొని సిద్ధంగా నిలిచాడు.
Verse 57
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో వేనోపాఖ్యానాంతర్గత సుకలా చరిత్రమునకు సంబంధించిన యాభై ఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.