Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 122

Yuga-Dharma Framework, Kali-Yuga Diagnosis, and the Hari-Nāma Remedy

Transition to Vedānta Inquiry

सनक उवाच । ब्रह्मन्नहं ध्यानपरो भवेयं सनंदनं पृच्छ यथाभिलाषम् । वेदांतशास्त्रे कुशलस्तवायं निवर्तयेद्वा परमार्यवंद्यः ॥ २२ ॥

sanaka uvāca | brahmannahaṃ dhyānaparo bhaveyaṃ sanaṃdanaṃ pṛccha yathābhilāṣam | vedāṃtaśāstre kuśalastavāyaṃ nivartayedvā paramāryavaṃdyaḥ || 22 ||

సనకుడు పలికెను— ఓ బ్రహ్మన్, నేను ధ్యానపరుడనై ఉంటాను. నీకు ఇష్టమైనదాన్ని సనందనుని అడుగు; అతడు వేదాంతశాస్త్రంలో నిపుణుడు, పరమార్యులకు వంద్యుడు, నీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తాడు।

सनकःSanaka
सनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
ध्यानपरःdevoted to meditation
ध्यानपरः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootध्यान-पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (ध्यानम् एव परम् यस्य/ध्यानपरः = intent on meditation)
भवेयम्may I become / I should be
भवेयम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सनन्दनम्Sanandana
सनन्दनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पृच्छask
पृच्छ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथाas, according to
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb/conjunction ‘as/according to’
अभिलाषम्(your) desire/wish
अभिलाषम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootअभिलाष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/अव्ययीभावार्थे), एकवचन; adverbial accusative ‘as you wish’
वेदान्तशास्त्रेin the Vedānta-śāstra
वेदान्तशास्त्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेदान्त-शास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (वेदान्तस्य शास्त्रम्)
कुशलःskilled
कुशलः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; demonstrative pronoun
निवर्तयेत्should remove/resolve
निवर्तयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिवृत्/वृत् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense ‘should cause to cease/should resolve’
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; particle (alternative) ‘or’
परम-आर्य-वन्द्यःrevered by the most noble
परम-आर्य-वन्द्यः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootपरम + आर्य + वन्द्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (परमैः आर्यैः वन्द्यः = worthy of reverence by the highest nobles)

Sanaka

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

S
Sanaka
S
Sanandana
B
Brahman

FAQs

It highlights two complementary means toward liberation: steady meditation (dhyāna) and clear Vedāntic inquiry that removes doubt through a competent teacher.

Though not explicitly about bhakti, it supports devotional practice indirectly by emphasizing inner steadiness (meditation) and right understanding; in Purāṇic teaching, such clarity stabilizes one’s devotion and practice.

The verse points to Vedānta-śāstra as the practical discipline for doubt-removal and right discernment; it stresses the role of a qualified expositor rather than a specific Vedāṅga like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.