Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 34
Saṃsāra-duḥkha: Karmic Descent, Garbhavāsa, Life’s Anxieties, Death, and the Call to Jñāna-Bhakti
तथा वृद्धत्वमापन्नो हीयमानसारो जरापलितादिव्यात्पदेहो व्याधिबाध्यत्वादिकमापन्नः । प्रकंपमानावयवश्वासकासादिपीडितो लोलाविललोचनः श्लेष्मण्यात्पकंठः पुत्रदारादिभिर्भर्त्स्यमानः कदा मरणमुपयामीति चिंताकुलो मयि मृते सति मदर्जितं गृहक्षेत्रादिकं वस्तु पुत्रादयः कथं रक्षंति कस्य वा भविष्यति ॥ ३४ ॥
tathā vṛddhatvamāpanno hīyamānasāro jarāpalitādivyātpadeho vyādhibādhyatvādikamāpannaḥ | prakaṃpamānāvayavaśvāsakāsādipīḍito lolāvilalocanaḥ śleṣmaṇyātpakaṃṭhaḥ putradārādibhirbhartsyamānaḥ kadā maraṇamupayāmīti ciṃtākulo mayi mṛte sati madarjitaṃ gṛhakṣetrādikaṃ vastu putrādayaḥ kathaṃ rakṣaṃti kasya vā bhaviṣyati || 34 ||
అలాగే మనిషి వృద్ధాప్యంలో పడినప్పుడు అంతర్భలం క్షీణిస్తుంది; జరా, తెల్లజుట్టు మొదలైన బాధలతో శరీరం జీర్ణమై, వ్యాధులతో మరింత పీడితమవుతుంది. అవయవాలు కంపిస్తాయి, శ్వాసకష్టం, దగ్గు మొదలైన కష్టాలు వేధిస్తాయి; కళ్ళు చంచలంగా తడబడతాయి, కఫంతో గొంతు మూసుకుపోతుంది; కుమారులు, భార్య మొదలైనవారు కూడా దూషిస్తారు. అప్పుడు అతడు ఆందోళనతో—“మరణం నాకు ఎప్పుడు వస్తుంది? నేను చనిపోయిన తరువాత నేను సంపాదించిన ఇల్లు, పొలం మొదలైనవి కుమారులు ఎలా కాపాడుతారు, లేదా అవి ఎవరివి అవుతాయి?” అని చింతిస్తాడు.
Narada (in dialogue context with the Sanatkumara tradition of instruction in Book 1.1)
Vrata: none
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: bhayanaka
FAQs
It exposes the inevitable decline of the body and the mental anguish produced by attachment to family and property, urging the listener toward vairagya (detachment) and a higher, death-transcending pursuit of Dharma and devotion.
By highlighting the insecurity of worldly supports at the end of life, the verse indirectly points to taking refuge in the enduring—Bhagavan—since only devotion and spiritual practice provide steadiness when the body, relationships, and possessions cannot.
No specific Vedanga technique is taught in this verse; the practical takeaway is ethical-spiritual: reduce possessiveness, plan life around Dharma, and cultivate daily remembrance/practice so that old age is not dominated by fear and property-anxiety.