Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 71

Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

Devanagari script

यस्य येन भवेत्संगो ब्रह्महांदिचतुर्ष्वपि । तत्तद्व्रतं स निव्रर्त्य शुद्धिमान्पोत्यसंशयम् ॥ ७१ ॥

Transliteration

yasya yena bhavetsaṃgo brahmahāṃdicaturṣvapi | tattadvrataṃ sa nivrartya śuddhimānpotyasaṃśayam || 71 ||

Translation

ఎవడికి బ్రహ్మహా మొదలైన నాలుగు మహాదోషులలో ఎవరివల్ల ఏ విధమైన సంగం కలుగుతుందో, ఆ సంగానికి తగిన ప్రాయశ్చిత్త వ్రతాన్ని ఆచరించి అతడు నిస్సందేహంగా శుద్ధిని పొందుతాడు.

Word by Word

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन

• येन: by/with whom
• येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन

• भवेत्: should occur/be
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सङ्गः: association/contact
• सङ्गः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ब्रह्महा-आदि-चतुर्षु: among the four beginning with the brahma-slayer
• ब्रह्महा-आदि-चतुर्षु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्महा + आदि + चतुर् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्महा आदयः ये चत्वारः तेषु)

• अपि: also/even
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (particle: also/even)

• तत्-तत्-व्रतम्: that respective vow
• तत्-तत्-व्रतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् + तद् + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय/पुनरुक्त-निर्देशः (that particular vow, corresponding to each)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• निवर्त्य: having carried out/completed
• निवर्त्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + वृत् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having performed/completed)

• शुद्धिमान्: purified / possessing purity
• शुद्धिमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुद्धि + मतुप् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective: possessing purity)

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• असंशयम्: undoubtedly
• असंशयम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: without doubt)

Speaker

Suta (narrating Narada’s teaching in a dharma/prāyaścitta context)

Vrata Kalpa

Vrata: tattad-vrata (corresponding expiatory vow for the specific saṃsarga)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches proportional expiation: impurity gained through contact with grave sin is removed by undertaking the precise vrata prescribed for that specific fault, restoring śauca (purity) and dharmic standing.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it supports bhakti by emphasizing ethical and ritual cleanliness—purification through vrata makes a person fit for sacred practices like japa, pūjā, and sustained devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is implied: the verse points to rule-based prāyaścitta and vrata performance—selecting the correct observance according to the type of contact and completing it properly.