Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 37

Devanagari script

पीत्वा सकृत्सुतत्पं च पञ्चरात्रं कुशोदकम् । गुरुतल्पगतो कुर्याद्रबाह्मणो विधिवद्रूतम् ॥ ३७ ॥

Transliteration

pītvā sakṛtsutatpaṃ ca pañcarātraṃ kuśodakam | gurutalpagato kuryādrabāhmaṇo vidhivadrūtam || 37 ||

Translation

గురుపత్నిని పొందిన బ్రాహ్మణుడు ఒకసారి సుతప్త ద్రవాన్ని త్రాగి, ఐదు రాత్రులు కుशोదకాన్ని (దర్భ నీరు) సేవించి విధిपूर्वक వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

Word by Word

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having drunk)

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/परिमाणवाचक-अव्यय (once)

• सु-तप्तम्: well-heated (water)
• सु-तप्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + तप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त (PPP) from √तप्; कर्मधारयः (सुतप्तम् = well-heated)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• पञ्च-रात्रम्: for five nights
• पञ्च-रात्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च + रात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कालावधि/कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च रात्राः यस्य/परिमाणम्)

• कुश-उदकम्: water (sanctified) with kuśa grass
• कुश-उदकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुश + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (कुशैः/कुशसम्बद्धम् उदकम्)

• गुरु-तल्प-गतः: one who has gone to the guru’s bed (i.e., violated it)
• गुरु-तल्प-गतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गुरु + तल्प + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; क्त (PPP) from √गम्; तत्पुरुषः (गुरोः तल्पं गतः)

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ब्राह्मणः: a Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• विधिवत्: according to the prescribed rule
• विधिवत्: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (according to rule)

• ऋतम्: the rite/vow (ṛta)
• ऋतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (पाठभेदसम्भावना: ‘व्रतम्’ इति)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: prescribed expiatory vow for gurutalpa (unnamed here)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara
• Kuśa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames prāyaścitta as a disciplined vow (vrata) meant to restrain the senses and purify the offender after a grave transgression, emphasizing rule-bound ritual conduct (vidhivat) as a means of pāpa-śamana (sin-removal).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though primarily a Dharma/prāyaścitta instruction, it indirectly supports Bhakti by insisting on inner and outer purification; such purification is presented in Purāṇic teaching as a prerequisite for steady worship and remembrance of the divine.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure (kalpa-style discipline) is implied: the regulated use of kuśa for sanctification, time-counting of nights (pañcarātra), and performance of a specified vrata according to injunction (vidhi).