Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 34

Janaka Instructs Śuka: Āśrama-Sequence, Guru-Dependence, and Marks of Liberation

यदा स्तुति च र्निदां च समत्वेन च पश्यति । कांचनं चाऽयसं चैव सुखदुःखे तथैव च ॥ ३४ ॥

yadā stuti ca rnidāṃ ca samatvena ca paśyati | kāṃcanaṃ cā'yasaṃ caiva sukhaduḥkhe tathaiva ca || 34 ||

సాధకుడు స్తుతి నిందలను సమదృష్టితో చూచి, బంగారం ఇనుమును, అలాగే సుఖదుఃఖాలను కూడా సమానంగా భావించినప్పుడు, అతడు నిజమైన సమత్వంలో స్థితుడవుతాడు।

यदाwhen
यदा:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (kāla-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb): 'when'
स्तुतिम्praise
स्तुतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निन्दाम्blame
निन्दाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनिन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
समत्वेनwith equanimity
समत्वेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसमत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; भाववाचक-नाम (state of equality)
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पश्यतिsees/regards
पश्यति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
काञ्चनम्gold
काञ्चनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अयसम्iron
अयसम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअयस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
सुखेpleasure
सुखे:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समुच्चयस्य अङ्ग (paired with दुःखे)
दुःखेpain
दुःखे:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन (as the pair 'sukha-duḥkhe')
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb): 'thus/likewise'
एवindeed
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: bhakti (devotion)

FAQs

It defines a key mark of liberation-oriented wisdom: the capacity to remain even-minded toward social judgment (praise/blame) and worldly dualities (wealth/poverty, pleasure/pain), indicating inner freedom and detachment.

By urging equanimity, it supports steady bhakti: a devotee remains unwavering in devotion to Vishnu regardless of honor or insult, gain or loss, because the mind is anchored in the Lord rather than in changing circumstances.

No specific Vedanga (like Vyakarana, Jyotisha, or Kalpa ritual procedure) is taught here; the practical takeaway is ethical-spiritual discipline—cultivating samatva as a daily sadhana in Moksha Dharma.