Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 89
Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
सौम्यायने क्षत्रविप्रानितरां हन्ति दक्षिणे । द्विजातीं श्चक्रमाद्धंति राहुदृष्टोरगादितः ॥ ८९ ॥
saumyāyane kṣatraviprānitarāṃ hanti dakṣiṇe | dvijātīṃ ścakramāddhaṃti rāhudṛṣṭoragāditaḥ || 89 ||
ఉత్తరాయణంలో (గ్రహణ) దోషం క్షత్రియులను, బ్రాహ్మణులను మరింతగా హతమారుస్తుంది; దక్షిణాయణంలో అది ప్రత్యేకంగా ద్విజులను బాధిస్తుంది. రాహు దృష్టి ప్రభావంతో సర్పాది శత్రువులు చక్రంలా వారిని దాడి చేస్తారు.
Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-dharma/auspiciousness context)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: vira
FAQs
It frames worldly suffering as patterned by kāla (time) and cyclical forces, urging the dvija to respond with dharma, restraint, and spiritual discipline rather than fear—supporting Moksha-dharma through detachment and right conduct.
While the verse is Jyotiṣa-toned, its implication is that when time-based afflictions arise, one should take refuge in steady sādhana—especially remembrance of the Lord and dharmic living—so external cycles do not destabilize inner devotion.
Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): it references uttarāyaṇa/dakṣiṇāyaṇa and Rāhu’s influence (graha-dṛṣṭi), indicating how time divisions and planetary factors are used to interpret periods of heightened affliction.